Á miðvikudagskvöld voru afhent frelsisverðlaun Sambands ungra Sjálfstæðismanna. Meðal verðlaunahafa var Ottó N. Arnar sem lést 1972 en sonur hans, Birgir, tók við verðlaununum. Ottó var frumkvöðull í útvarpsútsendingum á Íslandi en hann stofnaði fyrstu íslensku útvarpsstöðina sem hóf útsendingar árið 1926 en stöðin lognaðist út af og í kjölfarið tók Ríkisútvarpið til starfa. Stefán Einar Stefánsson blaðamaður á Morgunblaðinu fjallar um verðlaunaafhendinguna í blaðinu en hann hefur að undanförnu fjallað nokkuð um Ottó og lofað hann fyrir að sýna mátt einkaframtaksins við að koma útvarpi á laggirnar sem ríkið hafi síðan með offorsi tekið yfir. Stefán Pálsson sagnfræðingur og varaborgarfulltrúi bendir hins vegar á, það sem ungir Sjálfstæðismenn og Stefán Einar virðast ekki meðvitaðir um, að útvarpsstöð Ottós hafi verið tryggt einkaleyfi til útvarpsreksturs og það hafi verið með vilja eigandans sem hafi þar að auki viljað sjá alfarið um sölu á útvarpstækjum í landinu.
Stefán fjallar um þetta í Facebook-pistli. Hann minnir á þá grunnreglu sagnfræðinnar að það sé ekki heppilegt að heimfæra hugmyndir úr samtímanum upp á fortíðina. Stefán segir að í ljósi sögunnar sé vafasamt að telja Ottó einhvers konar frumkvöðul að frjálsum útvarpsrekstri og fyrirmynd fyrir þá sem aðhyllist hugmyndir frjálshyggjunnar. Ungir Sjálfstæðismenn og Stefán Einar virðast þó líta svo á. Stefán segir þó eilítið persónulegar ástæður að baki því að hann ákvað að fjalla um málið:
„Mér er málið örlítið skylt þar sem langafi kom að stofnun þessarar einkareknu stöðvar. Ungu Sjálfstæðismennirnir rökstyðja valið (og horfa þar greinilega til fréttar sem birtist í Mogganum á dögunum) með þessum orðum: „Ríkið brá fæti fyrir útvarpsstöðina, framlengdi ekki útvarpsleyfi hennar og stofnaði í staðinn Ríkisútvarpið. H.f. Útvarp var fyrsta einkarekna útvarpsstöð Íslandssögunnar, en starfsemi einkarekinna útvarpsstöðva var síðan ólögleg fram til ársins 1985…“
Í frétt Morgunblaðsins, sem Stefán Einar skrifar, af verðlaunafhendingunni er vitnað til ræðu Júlíusar Viggós Ólafssonar formanns Sambands ungra Sjálfstæðismanna sem viðhafði sams konar orð:
„Árið 1927 var útvarpsleyfi hans ekki framlengt af Alþingi, og skömmu síðar var lagður grunnur að ríkiseinokun á útvarpsrekstri með stofnun Ríkisútvarpsins árið 1930. Útvarp hf. þurfti því að hætta starfsemi, og einkarekið útvarp varð ekki löglegt á Íslandi aftur fyrr en árið 1985, þegar nær sex áratuga einokun lauk.“
Stefán segir málið hins vegar ekki hafa verið eins einfalt og Stefán Einar og Júlíus Viggó halda fram.
Stöð Ottós hafi starfað eftir lögum frá Alþingi sem veitt hafi félaginu einkarétt til útvarpsrekstrar. Frumvarpið að lögunum hafi gert ráð fyrir að ríkið hefði kauprétt að stöðinni að tíu árum liðnum:
„Enda reiknuðu stofnendurnir með því að ríkið yrði á endanum sá aðili sem reka myndi útvarpsþjónustu.“
Stefán segir að það sem hafi orðið fyrirtækinu á bak við stöðina að falli hafi verið breyting sem gerð var á frumvarpinu að lögunum í meðförum þingsins, áður en það var endanlega samþykkt. Fyrirtækið hefði nefnilega farið fram á bæði einkaleyfi til útvarpsreksturs, heimild til að innheimta afnotagjöld og að öðrum aðilum, en því, yrði bannað að selja útvarpstæki. Þingið hafi hins vegar ekki viljað samþykkja einkarétt á sölu útvarpstækja.
„Það gat þingið ekki samþykkt og þegar ljóst var að tekjurnar af viðtækjasölunni rynnu ekki alfarið til félagsins var ljóst að rekstrargrundvöllurinn væri brostinn áður en farið var af stað.“
Rekstur fyrirtækisins og stöðvarinnar hafi samt farið í gang en fyrirsjáanlegar fjárhagskröggur hafi fljótlega gert vart við sig. Reglulegar útsendingar hafi í raun verið hættar þegar ákveðið hafi verið að stofna Ríkisútvarpið sem tók til starfa 1930. Stefán segir að lokum um hinn látna handhafa frelsisverðlauna Ungra Sjálfstæðismanna:
„Ottó B. Arnar á allt hrós skilið sem frumkvöðull í tækniinnleiðingu en ég er ekki viss um að hægt sé að líta á hann sem mesta frjálshyggjupostulann í ljósi sögunnar.“
