Úrskurðarnefnd í vátryggingamálum hefur komist að þeirri niðurstöðu að karlmaður eigi rétt á bótum úr sjúklingatryggingu læknis hjá ónefndu tryggingafélagi. Gekkst maðurinn undir ófrjósemisaðgerð hjá lækninum. Í kjölfar aðgerðarinnar fór það hins vegar svo að fjarlægja þurfti annað eistað úr manninum.
Maðurinn gekkst undir aðgerðina árið 2023. Það kemur ekki fram hvar hún var framkvæmd. Í úrskurði nefndarinnar kemur fram að í aðgerðinni hafi komið upp vandamál þegar klippa átti á vinstri sáðrás og því þurft að gera stærri skurð, með tilheyrandi óþægindum fyrir manninn. Eftir aðgerðina hafi honum verið ráðlagt að kæla svæðið og sagt að hafa samband ef hann hefði áhyggjur. Síðar sama dag hafi svæðið haldið áfram að bólgna og maðurinn vart getað gengið vegna bólgu. Hafi hann þá hringt á læknastöð læknisins en verið upplýstur um að læknirinn væri farinn heim og því hafi maðurinn enga hjálp fengið þar.
Í kjölfarið hafi maðurinn leitað á bráðamóttöku Landspítala og hafi mat læknis þar verið að líklega hefði blætt svona mikið innvortis. Þremur dögum eftir aðgerðina hafi maðurinn óskað eftir að fá samband við lækninn sem gerði aðgerðina. Í símtali þeirra hafi læknirinn sagt að þetta væri eðlilegt. Maðurinn hafi aftur hringt daginn eftir með sömu umkvartanir en læknirinn tekið þeim áhyggjum fálega. Maðurinn hafi hringt eftir það í nokkur skipti til viðbótar á starfsstöð læknisins og óskað eftir því að læknirinn hefði samband við hann. Í framhaldinu hafi maðurinn leitað nokkrum sinnum á Landspítala og í ljós hafi komið að drep hefði komist í 2/3 hluta vinstra eista sem og eistalyppuna.
Hálfum mánuði eftir ófrjósemisaðgerðina undirgekkst maðurinn síðan aðgerð hjá þvagfæraskurðlækni á einkastofu eftir tilvísun frá Landspítala þar sem drep var hreinsað og fjarlægja þurfti eistað.
Maðurinn krafðist í kjölfarið bóta úr sjúklingatryggingu læknisins, sem gerði á honum ófrjósemisaðgerðina, hjá tryggingafélaginu. Hann tilkynnti einnig atvikið til Sjúkratrygginga Íslands vegna aðkomu Landspítalans að málinu og sömuleiðis tilkynnti hann það til embættis landlæknis. Niðurstaða landlæknis var sú að læknirinn hefði sýnt af sér vanrækslu og auk þess ekki sinnt eftirfylgni eftir aðgerðina og vanrækt skráningar í sjúkraskrá.
Tryggingafélagið hafnaði hins vegar bótaskyldu á þeim grundvelli að það væri ósannað að læknirinn hefði hagað meðferð mannsins með ófullnægjandi hætti og í ósamræmi við þágildandi lög um sjúklingatryggingu.
Maðurinn benti hins vegar á að hann hefði orðið fyrir líkamstjóni af völdum læknisins sem hafi ekki sinnt eftirfylgni með því að bjóða honum ekki til sín í skoðun. Hafi lækninum sem sérfræðingi mátt vera ljóst að ástandið eftir aðgerðina hefði ekki verið eðlilegt og að aðgerðin hafi verið umfangsmeiri en almennt gerist með ófrjósemisaðgerðir. Landlæknir hafi komist að þeirri niðurstöðu að læknirinn og Landspítalinn hafi ekki sinnt honum sem skyldi. Það leiði ekki til þess að ábyrgð læknisins sé engin. Læknar á Landspítalanum hafi talið rétt að læknirinn sem gerði aðgerðina hitti sinn sjúkling og mæti ástandið og sagðist maðurinn taka undir að það hafi verið á ábyrgð læknisins að skoða hann og fylgja honum eftir, sér í lagi í ljósi ítrekaðra umkvartana hans og þeirrar staðreyndar að hnökrar komu upp í aðgerðinni sem hafi gert hana umfangsmeiri en ella.
Í andsvörum tryggingafélagsins til nefndarinnar var fullyrt að maðurinn hafi ekki sýnt fram á orsakatengsl milli meintrar vanrækslu læknisins við eftirmeðferð og færslu sjúkraskrár og aðgerðarinnar sjálfrar og þess tjóns sem hann krefðist bóta fyrir.
Sagði tryggingafélagið að samkvæmt sjúkraskrá hafi maðurinn aldrei aftur leitað til læknisins í kjölfar aðgerðarinnar. Þess í stað hafi hann leitað fjórum sinum á bráðamóttöku Landspítala. Í fyrstu heimsóknunum hafi hann ávallt verið sendur heim með ávísun á sýklalyf og ekki skoðaður af þvagfæraskurðlækni fyrr en við fjórðu heimsóknina. Það hafi ekki verið fyrr en þá að gripið var til aðgerða og ákveðið að fjarlægja vinstra eistað daginn eftir. Ómskoðun sem framkvæmd hafi verið á Landspítalanum hafi sýnt skert blóðflæði í vinstra eista og eistalyppu en hafi verið rangtúlkuð af starfsmönnum spítalans og ranglega skráð í sjúkraskrá sem eðlilegt blóðflæði. Þessi rangtúlkun og seinkun á réttri greiningu og meðferð drægi verulega úr líkum á því að líkamstjón mannsins væri hægt að rekja beint til ófrjósemisaðgerðarinnar eða meintrar vanrækslu í eftirmeðferð af hálfu læknisins.
Tjónið verði ekki rakið til sjaldgæfs fylgikvilla aðgerðar enda blæðingar og sýkingar algengir fylgikvillar slíkra aðgerða. Í viðbótarathugasemdum sínum hafnaði maðurinn því að hafa ekki leitað til læknisins eftir aðgerðina. Hann hafi hringt strax daginn eftir á starfsstöð læknisins og þegar loks hafi náðst samband við lækninn hafi honum ekki verið boðið í skoðun. Ætla mætti að hefði læknirinn gert það hefði hann áttað sig á alvarleika málsins.
Í niðurstöðu úrskurðarnefndar í vátryggingamálum segir að fyrir liggi í málinu álit embættis landlæknis. Þar sé komist að þeirri niðurstöðu að læknirinn hafi vanrækt skyldur sínar við eftirfylgni eftir aðgerð og ekki sinnt skráningarskyldu í sjúkraskrárkerfi. Í álitinu komi fram að engar færslur séu um símtöl og samskipti sem læknirinn sjálfur staðfesti að hafi átt sér stað. Þá komi fram í bréfi frá læknastofu þeirri sem læknirinn starfi hjá, að skráð hafi verið nokkur símaskilaboð til læknisins, þau fyrstu þremur dögum eftir aðgerðina. Samkvæmt þágildandi lögum um sjúklingatryggingu sé tjónþola ekki gert að sanna orsakatengsl með þeim hætti sem almennt gildi í skaðabótarétti, heldur nægi að tjónið megi að öllum líkindum rekja til meðferðar eða skorts á meðferð.
Nefndin segir að þegar atvik málsins séu virt heildstætt verði að telja að læknirinn hafi ekki hagað eftirmeðferð mannsins eins vel og unnt var. Umfang aðgerðarinnar hafi reynst meira en venja sé, maðurinn lýst snemma verulegri bólgu og óþægindum og óskað ítrekað eftir að fá samband við lækninn án þess að honum væri boðið í skoðun eða fylgt eftir með viðeigandi hætti. Í ljósi þessa verði talið rétt að tímabær skoðun af hálfu læknisins hefði að öllum líkindum leitt til þess að unnt hefði verið að grípa fyrr inn í ferlið og bregðast við þeim alvarlegum einkennum sem leitt hafi til þess líkamstjóns sem maðurinn varð fyrir. Þótt tafir á greiningu og rangtúlkun gagna á Landspítalanum hafi einnig átt þátt í framgangi einkenna mannsins, útiloki það ekki bótaskyldu læknisins. Þar af leiðandi séu skilyrði, þágildandi laga um sjúklingatryggingu, uppfyllt og beri tryggingafélaginu því að greiða manninum bætur úr sjúklingatryggingu læknisins.
