Úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála hefur í annað sinn á innan við einu ári fellt úr gildi þá ákvörðun sveitarstjórnar Húnabyggðar að synja fyrirtæki um byggingarleyfi. Fram kemur í úrskurði nefndarinnar að sveitarfélagið hafi ekki gætt samræmis og jafnræðis í málinu.
Um er að ræða fyrirtækið Brimslóð ehf. sem sótti um byggingarleyfi til að stækka fasteign við götu á Blönduósi sem fyrirtækið heitir eftir.
Í október á síðasta ári felldi úrskurðarnefndin úr gildi ákvörðun skipulags- og byggingarnefndar Húnabyggðar frá því í maí 2024, sem staðfest var af sveitarstjórn í júní, um að synja umsókn um byggingarleyfi vegna fasteignarinnar. Var sú niðurstaða byggð á því að rökstuðningi ákvörðunarinnar hefði verið áfátt. Í ljósi úrskurðarins var með erindi í nóvember 2024 til sveitarfélagsins óskað eftir því að umsókn Brimslóðar ehf. um byggingarleyfið yrði tekin fyrir að nýju.
Í desember tók sveitarfélagið umsókina fyrir að nýju. Sveitarstjórn samþykkti að synja umsókninni öðru sinni. Var það gert meðal annars með vísan til þess að deiliskipulag fyrir umrætt svæði væri í vinnslu sem og breytingar á aðalskipulagi Blönduóss 2010–2030. Yfirlýstur vilji sveitarfélagsins væri sá að hverfisvernd yrði komið á fyrir þennan hluta Blönduóss og ásýnd byggðarinnar varðveitt. Því væri ekki hægt að taka til afgreiðslu mál eins og þetta, sem snerist um stækkun tiltekins húss á svæðinu, á meðan skipulagsvinnan væri í gangi. Þá væru ákvæði í gildandi aðalskipulagi varðandi umrætt svæði sem verndi byggðina og hamli nýbyggingum. Sveitarfélagið hafi um langt árabil unnið að verndun svæðisins og stefnt væri að því að þær fyrirætlanir yrðu staðfestar í nýju deiliskipulagi.
Fyrirtækið sagði í sinni kæru að sveitarfélagið hefði í þessari synjun beitt sömu rökum og í síðustu synjun sem hefði verið felld úr gildi. Vísaði fyrirtækið til þessa að málið ætti sér nokkurra ára langa sögu og að sveitarfélagið hefði ýmist samþykkt eða hafnað umsókninni með mismunandi rökstuðningi í hvert sinn. Í kærunni kom jafn framt fram að umræddar áætlanir sveitarfélagsins um vernd þessa svæðis á Blönduósi ætti sér sögu allt aftur til ársins 2015. Þær hefðu þó ekki komið í veg fyrir að vel hafi verið tekið í stækkun Hótel Blönduóss sem stæði á þessu sama svæði í bænum.
Sagði í kærunni að sveitarfélagið hafi á engan hátt bætt úr þeim annmarka sem hefði verið á ákvörðuninni þegar hún var felld úr gildi á síðasta ári af nefndinni. Hafi sá annmarki falist í því að ekki hafi fylgt nánari rökstuðningur með synjun sveitarfélagsins og sérstaklega í ljósi heimilaðs nýtingarhlutfalls lóða og þess misræmis sem gætti í nýtingarheimildum lóðar hótelsins og lóðar fyrirtækisins, en sömu skilmálar aðalskipulagsins eigi við um báðar lóðirnar.
Í sínum rökstuðningi ítrekaði Húnabyggð að ekki hefði verið hægt að taka umsóknina til afgreiðslu á meðan vinnan við gerð deiliskipulags svæðisins og við breytingar á aðalskipulagi Blönduóss væri yfirstandandi. Ítrekaði það enn fremur áherslur sínar á vernd svæðisins og myndu þær áherslur ráða ríkjum í nýja deiliskipulaginu. Vildi sveitarfélagið meina að það hefði gætt jafnræðis með því að synja umsókninni um byggingarleyfi og að stefnan væri að heimila ekki slíkar byggingarframkvæmdir á þessu verndaða svæði.
Fyrirtækið bætti við athugasemdum við þennan rökstuðning og benti meðal annars á að gögn vegna vinnu við deiliskipulagið hafi gefið til að kynna að byggingaráformin ógnuðu ekki ásýnd þessa hluta Blönduóss, sem lagt væri svo mikið upp úr að vernda, ólíkt því sem sveitarfélagið héldi fram.
Í niðurstöðu úrskurðarnefndar umhverfis- og auðlindamála er bent á að núverandi nýtingarhlutfall lóðarinnar, sem fasteignin sem fyrirtækið vill stækka stendur á, er 0,2 en yrði 0,31 með umsóttri stækkun hússins í 115 fermetra. Innan sama svæðis sé 2.500 fermetra lóð sem Hótel Blönduós standi á og sé nýtingarhlutfall þeirrar lóðar 0,48 og sé ráðagerð í aðalskipulaginu fyrir Blönduós um frekari stækkun hótelsins.
Segir að í ákvörðun sveitarstjórnar Húnabyggðar sé vísað til aðalskipulags sem kveði á um að vernda eigi byggðina og hamli nýbyggingum á svæðinu og til yfirstandandi vinnu við skipulagsáætlanir og fyrirætlana sveitarfélagsins um verndun gamla miðbæjar Blönduóss. Enn hafi þó ekki verið færð fram efnisleg rök fyrir því misræmi sem gæti í nýtingarheimildum lóðar hótelsins og lóðar fyrirtækisins sem kærði ákvörðunina, sem séu á sama svæði og því gildi sömu skilmálar aðalskipulags fyrir báðar lóðirnar.
Líta verði í þessu sambandi til sjónarmiða jafnræðisreglu stjórnsýslulaga sem leiði til þess að fasteignaeigendur á svæði þar sem deiliskipulag liggi ekki fyrir eigi að njóta sambærilegra nýtingarheimilda á lóðum sínum nema að skipulagssjónarmið eða önnur efnisrök mæli því í mót. Við mat á því hvort jafnræðis hafi verið gætt við töku hinnar umdeildu ákvörðunar verði að líta til þess að um sé að ræða stjórnvaldsákvörðun sem veiti skipulagsyfirvöldum ákveðið svigrúm í skjóli lögbundinna skipulagsheimilda til að móta byggð einstakra svæða.
Stjórnvöldum beri þó við töku stjórnvaldsákvarðana, svo sem við afgreiðslu byggingarleyfisumsókna að byggja ákvarðanir sínar á málefnalegum sjónarmiðum og þeim lagagrundvelli sem ákvörðun byggist á hverju sinni.
Bætir nefndin því við að samkvæmt skipulagslögum og lögum um mannvirki verði við afgreiðslu umsókna um byggingarleyfi að gæta þess að þær séu í samræmi við gildandi aðalskipulag hverju sinni. Ekki sé heimilt að leggja til grundvallar við vinnslu umsókna breytingar á aðalskipulagi og deiliskipulagi sem hafi ekki tekið formlega gildi en eins og fram kemur í úrskurðinum þá gerði sveitarfélagið einmitt það.
Ákvörðun Húnabyggðar um að synja fyrirtækinu um byggingarleyfi var því ógilt í annað sinn á innan við ári.
