Hjá VIRK Starfsendurhæfingasjóði er í gangi stórt þróunar- og rannsóknarverkefni tengt kulnun sem hefur það að markmiði að kynna og innleiða með markvissari hætti nýja skilgreiningu WHO á kulnun svo hægt sé að veita öruggari og markvissari þjónustu bæði í starfsendurhæfingu sem og annars staðar í velferðarkerfinu.

Hluti af verkefninu felst í því að skoða og greina beiðnir um starfsendurhæfingu sem koma til VIRK. Fyrstu niðurstöður sýna að af þeim 3.291 einstaklingum sem leituðu til VIRK á tímabilinu nóvember 2020 til október 2021 komu 10,7% þeirra á forsendum langvarandi streitu eða kulnunar í starfi.

Þetta kemur fram í grein sem Berglind Stefánsdóttir og Guðrún Rakel Eiríksdóttir, sálfræðingar og verkefnastjórar hjá VIRK, skrifa og má nálgast á heimasíðu VIRK.

Samkvæmt WHO, Alþjóða heilbrigðisstofnuninni,  er kulnun skilgreind svona:

„Kulnun er heilkenni sem er afleiðing langvarandi streitu á vinnustað sem ekki hefur tekist á árangursríkan hátt að ná stjórn á. Einkenni kulnunar eru á þrem víddum: 1) Orkuleysi eða örmögnun; 2) Andlega fjarverandi í vinnu, neikvæð viðhorf eða tortryggni tengd vinnustað; 3) Minni afköst í vinnu. Kulnun vísar til fyrirbæris í tengslum við vinnuumhverfið og ætti ekki að vera nýtt til að lýsa reynslu á öðrum sviðum lífsins”.

Innan þessa 10,7% mengis eru konur 78% hópsins og karlar 22%. Er þetta ögn ójafnari kynjaskipting en almennt leitar eftir þjónustu VIRK, þar sem til dæmis árið 2021 voru konur 68% þjónustuþega VIRK.

„Sú breyta sem hleðst áberandi á einn þátt umfram aðra er menntunarstigið. Ólíkt því sem kom fram um jafna aldursdreifingu er dreifingin mun ójafnari þegar kemur að menntun. Af þeim málum sem vísbendingar voru um kulnun í starfi höfðu 71% lokið háskólamenntun en um 21% lokið við framhaldsskóla/iðnnámi,“ segir í greininni.

Þegar hópurinn er skoðaður út frá starfsvettvangi. Af þessum hópi eru flestir eða 27% sem starfa innan stjórnsýslu, fjármálaþjónustu, upplýsingatækni eða almennra skrifstofustarfa. Þar á eftir koma þeir sem starfa innan heilbrigðis- og félagsþjónustu eða um 20%. Þriðji í röðinni er hópur sem starfar innan kennslu,- uppeldis- eða tómstundastarfs sem nemur 17%. Tekið skal fram að ekki er verið að taka mið af menntun heldur einungis spurt út í starfsvettvang.

Greinina í heild sinni má lesa hér.