Í hinu sérsniðna mengi íslenskrar fjölmiðlunar má finna sérstakt fréttaform sem mætti kalla Íslendingar í útlöndum. Þar eru frásagnir af fólki, oft listamönnum, sem ýmist hafa búið í útlöndum, þekkja einhvern frægan í útlöndum, eru næstum því orðnir frægir í útlöndum, eða, í grófustu tilfellunum: eru í alvörunni frægir í útlöndum.
Þá meina ég frægir. Ekki þannig að viðkomandi hafi sofið hjá hávöxnum dyraverði á klúbbi í London eftir að hafa keypt kókaín af einhverjum sænskum fjöllistamanni og fái að fara fram fyrir röðina annan hvern fimmtudag. Ég er að tala um fólk sem fær ekki frið á veitingastað í Los Angeles. Fólk sem þarf að læðast út bakdyramegin.
Eins og Grammy-verðlaunahafinn okkar, Laufey.
Hún er ólík öðrum frægum-í-útlöndum-Íslendingum að því leyti að henni hefur tekist að halda uppi ákveðnum klassa sem Íslendinga skortir almennt. Við eigum nefnilega til að vera svolítið vandræðaleg erlendis. Óranslituð af brúnkuspreyi, allt of drukkin inni á kitsch-túristastöðum, að taka uppstilltar myndir fyrir grammið og pína einhvern meðvirkan í að taka myndirnar svo að þetta virðist allt vera náttúrulegt.
Laufey er ferskur andblær. Hún er ekki popp heldur jazz. Hún er ekki fjöldaframleidd lendaskýla úr H&M heldur valsar hún um netheima í dýrri hönnun og veitir okkur innblástur. „Buy it nice or buy it twice,“ segi ég og kaupi Henrik Vibskov jakka á upphæð sem hefði í gamla daga talist fullkomlega eðlileg innborgun í litla íbúð. Flottræfill var þetta kallað einu sinni. Nú er þetta kallað meðvituð neysla.
Allt við vörumerki Laufeyjar er vandað, dýrt og sérvalið. Tónlistin hennar er einlæg, menntuð og smekkleg. Hún heldur úti bókaklúbbi fyrir ungar stúlkur, ég sá í alvörunni einhverja auglýsingu á korktöflunni á Borgarbókasafninu í Grófinni. Laufey er í raun poppstjarna fyrir ríkt og vel menntað fólk.
Það stakk því í stúf þegar þessi vonarstjarna á himni hinna hugsandi tilkynnti samstarf við framleiðendur sérmerkts koffíndrykkjar í einnota umbúðum. Skyndilega voru strætóskýli borgarinnar veggfóðruð með nafni Laufeyjar yfir áldós. Vissulega var reynt að bjarga þessu með leturgerðinni. Hún var mjúk og náttúrutengd, eins og áldósir vaxi kannski bara á trjám ef maður kreistir aftur augun og óskar sér nógu mikið. Svo kom grein í veftímariti um að það fyrsta sem hún gerði þegar hún lenti á Íslandi væri að fá sér koffíndrykk úr áldós. Uppáhaldið hennar.
En undirrituð, sem neytandi, fann fyrir einhverju sem líktist svikum. Hvað varð um eina smarta Íslendinginn sem átti, í mínum huga, að vera flaggberi andófs gegn einnota varningi og hraðtísku? Svo hneykslaðist ég næst á sjálfri mér fyrir að leyfa þessum tilfinningaviðbrögðum að eiga sér stað.
Því auðvitað er þetta bara bissness.
Og í bissness getur jafnvel jazz endað í áldós.
