Leikskólamálin brenna á þeim fjórum frambjóðendum sem sækjast eftir oddvitasæti Viðreisnar í Reykjavík í oddvitakjöri sem fram fer á laugardaginn. Andstaða er við Kópavogsleiðina sem meirihlutinn í Reykjavík hefur gert að sinni en er nú í endurskoðun. Frambjóðendurnir, Aðalsteinn Leifsson, Björg Magnúsdóttir, Róbert Ragnarsson og Signý Sigurðardóttir, eru gestir Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar
Það stefnir í gagngera endurnýjun hjá Viðreisn. Þó að Viðreisn hafi síðasta árið ekki verið í meirihluta, þá var Viðreisn í meirihlutanum í Reykjavík um nokkurra ára bil, þannig að þið viljið þá breyta frá því sem Viðreisn var að gera í meirihluta eða hvað?
„Við viljum koma inn núna mikið stærri og mikið sterkari og sem afl breytinga,“ segir Aðalsteinn Leifsson. „Við fengum í síðustu borgarstjórnarkosningum, hvað var það, einhvers staðar á milli 5 og 6%.“
„Einn borgarfulltrúa,“ skýtur Björg Magnúsdóttir inn í.
„Núna í síðustu alþingiskosningum þá fengum við í Reykjavík norður og Reykjavík suður um 20%,“ heldur Aðalsteinn áfram. „Í Reykjavík suður vorum við stærri heldur en Sjálfstæðisflokkurinn. Og ég er sannfærður um að við getum komið inn með þessum krafti inn í borgarmálin, með þrjá, þrjá, fjóra, jafnvel fimm borgarfulltrúa og verið þar af leiðandi í forystu fyrir þær breytingar sem þurfa að eiga sér stað. Og það verður allt önnur aðstaða heldur en við höfum haft hingað til.“
„Ég tek undir þetta með Aðalsteini,“ segir Signý Sigurðardóttir, „og ég held í rauninni að þessi spurning skipti engu máli. Ég held að við séum svo ofboðslega upptekin af því í Reykjavík og búin að vera svo lengi, bara á mínum vinnustað sem dæmi, að þá er Reykjavíkurborg mjög óvinsæl og talað um hana sem, sko, bara hinn vonda sjálfan svolítið og bara í kringum mig. Og það er svona, með og á móti. Og ég held að við þurfum að losna út úr því. Það er eitt af stóru vandamálunum líka sem við er að etja. Auðvitað er rosalega margt gagnrýnivert við núverandi meirihluta en hann er ekki alvondur og þetta er ekki allt alvont fólk..“
„Alls ekki,“ samsinnir Róbert Ragnarsson.
„Hvernig við höfum persónugert vandann í einstaka persónum í meirihlutanum. Þetta er svo fullkomlega óeðlileg stjórnmálaumræða. Þetta á ekki að vera.
„Skautun er ekki pólitík Viðreisnar,“ segir Róbert. „Það eru aðrir sem eru að gera það. Þórdís Lóa hefur náð þeirri stöðu í Reykjavíkurborg, það vilja allir vinna með Viðreisn. Það er kúltúrinn sem hún skilur eftir og við göngum inn í og við byggjum ofan á það. Og ég tek undir það. Viðreisn nær frábærum árangri í Reykjavíkurkjördæmunum í þingkosningunum. Miðað við það atkvæðavægi sem liggur þar á baki, þá eigum við að fá þrjá alveg örugglega, fjóra, mögulega fimm.“
„Mig langar aðeins að koma inn á þetta,“ segir Björg, „því að ég einmitt er búin að vera í símanum eins og fleiri hér við borðið og ég get ekki ímyndað mér betra veganesti inn í næsta kafla heldur en að tala við allt fólkið þarna úti og finna hvað brennur á. Og það sem að ég myndi vilja segja um þennan tíma sem þú ert að tala um, Óli, varðandi síðustu tvö kjörtímabil. Það má heldur ekki gleyma því að margt hefur verið vel gert og Reykjavík hefur gjörbreyst að mjög mörgu leyti og á ágætan hátt að mörgu leyti. Ég var um þetta talað við unga stelpu í símanum um helgina og hún var að segja við mig, við mig bara: „Heyrðu, þú veist, ég er ekki með barn á leikskóla, ég er í ágætu húsnæði, mér finnst Reykjavík geggjuð og mér finnst að þið megið ekkert alltaf vera að tala hana of mikið niður.“ Þetta finnst mér líka ágætt, að við höfum það í huga þó maður sé að gagnrýna og reyna að finna hvað er það er að og allt slíkt. Það má ekki heldur tala hér eins og hér ríki stríðsástand á götunum. Það er ekki svo. Þannig að við höfum það auðvitað, við viljum vera hérna af einhverri ástæðu af því að Reykjavík er stórkostleg borg. Þannig að við verðum líka að hafa þetta í huga því þetta, það fylgir þessu sko ábyrgð að tala með svona ábyrgum hætti um þar sem vel er gert.“
Mig langar aðeins svona áður en við förum lengra. Langar mig aðeins að fara bara, fara hringinn. Hvað komið þið með á borðið? Af hverju á fólk að kjósa ykkur?
„Ástæðan fyrir því að ég bauð mig fram, og ég er búin að láta það koma fram, voru leikskólamálin,“ segir Signý. „Af því að, ég ætla bara að játa það, ég var bara fjúkandi öskureið yfir því hvað stóð til að gera í Reykjavíkurborg hérna í leikskólamálum. Mér finnst við ekki vera á þeim stað að við eigum að búa til hvata til að stytta leikskóladvöl barna. Mér finnst það bara rangt. Rangt. Og ég er í grundvallaratriðum andvíg Kópavogsmódelinu. Ég veit að það er við bullandi vanda að etja í þessum málaflokki, en ég held að við verðum að hafa metnað til að leysa hann. Og ég vildi að sú rödd myndi heyrast í þessari baráttu. Þess vegna er ég hérna.
Ég er náttúrlega orðin gömul kerling og örugglega finnst það mörgum mjög skrítið að ég sé að koma fram á þennan völl núna, en ég ákvað að gera það út af þessum málaflokki af því að ég tel bara fulla þörf á því. Það hefur ekkert breyst að ungar konur þurfa leikskólavist fyrir börnin sín allan daginn, alveg jafnt núna eins og þurfti hérna á tíunda áratugnum. Við börðumst fyrir því til þess að það væri sko. Við vorum ekki að berjast fyrir því til þess að þurfa að gera það aftur eftir einhverja áratugi. Þannig að við verðum að standa vörð um það sem að áunnist hefur og ég er hérna, sem sagt, fulltrúi þess. Svo held ég bara að ég sé góð í því að takast á við svona verkefni, þannig að ég býð mig fram á þeim forsendum.“
„Ef ég má grípa boltann frá Signýju. Ég er bara svo hjartanlega sammála þér af því við megum ekki gleyma því af hverju leikskólakerfinu var komið á af Reykjavíkurlistanum. Það var til þess að mæður, svona upp til hópa, gætu komist út á vinnumarkaðinn af því að það eru bara hérna margar okkar sem kjósa og vilja vinna. Þannig að þetta var gert til þess að koma konunum út á vinnumarkaðinn. Nú ganga allar tillögur, ja, í Kópavogsbæ og núna síðasta útspil Reykjavíkurborgar, sem er enda verið að endurskoða, bara guði sé lof, út á það að stytta vistunina, draga úr þjónustunni og við teljum okkur alveg hafa hugmynd um það ákvörðun það lendir inni á heimilunum. En ég fer í þetta vegna þess að ég fer inn sem aðstoðarmaður Einars, þáverandi borgarstjóra, af því ég ætlaði að hjálpa honum að laga leikskólamálin af því ég, eins og Signý, bara hafði upplifað það á eigin skinni. Sá málaflokkur er í algjörri klessu. Og ég hafði áhuga á að leggja þessu lið og fara þarna inn og reyna að gera gagn. Mér mislíkaði mjög margt sem ég sá inni í Ráðhúsinu. Mér finnst bara kerfið flókið, dýrt, illskiljanlegt, margir yfirmenn, margir á fundum, ábyrgðarkeðjan ekki skýr. Þetta er ekki að virka fyrir fólkið. Þannig að mig langar að fara inn með smá svona rödd um það að nú þurfi ný kynslóð að fá að taka við og bara draga línu í sandinn og byrja bara aðeins upp á nýtt. Kerfið er að vinna fyrir kerfið, fólkið er ekki í fyrsta sæti og mér finnst þetta alvarlegt. Þetta bara ýtir undir vantraust Reykvíkinga á að kerfið virki og það er rosalega hættulegt ef að slíkt ástand færi að grassera yfir lengri tíma. Þannig ég held að við verðum að gera þetta núna eftir kosningarnar í vor af því annars kemur manneskja hér með vélsög eftir fjögur ár og tekur bara niður Ráðhúsið. Það er mín skoðun.“
„Ég kem inn úr þessum geira,“ segir Róbert. „Ég er búinn að vera í þessum geira lengi. Ég er búinn að vera bæjarstjóri áður í tveimur sveitarfélögum. Ég er búinn að vera í ráðgjöf við sveitarfélög mjög lengi og sérhæft mig í þessum rekstri sveitarfélaga. Búinn að vinna mikið fyrir Reykjavíkurborg, búinn að koma með margar tillögur að lausnum sem síðan bara klárast ekki, eins og Björg er að lýsa því, það eru bara hindranir út um allt í kerfinu og bæði pólitískar og eins inni í embættismannakerfinu og, og þannig að ég var bara orðinn óþreyjufullur að fara að taka þátt í að laga þetta og straumlínulaga. Og ég hef gert það áður og tel mig geta gert það aftur og þykir það mjög mikilvægt. Og ég held að borgarbúar hafi bara ekkert þolinmæði fyrir því að það komi annað kjörtímabil þar sem að er búið að lofa alls konar aðgerðum og svo bara klárast ekki neitt. Þannig að við þurfum núna, sem ábyrgur flokkur, Viðreisn stendur fyrir það að vera ábyrg í sínum rekstri og taka stórar ákvarðanir og klára þær. Við höfum verið að gera það í ríkisstjórn eftirtektarverðum hætti og ég vil innleiða það í borginni. Við bara förum inn, við vitum hvað við erum að gera og við klárum það sem við ætlum að klára. Þannig að í lok kjörtímabils þá mun fólk líta til okkar og segja já, þannig að þetta er fólkið sem að við ætlum að treysta hérna áfram. Og ég meina allt sem við erum að tala um, öll verkefni sem við erum að tala um, stytta biðlista í leikskóla, stytta biðlista í öldrunarþjónustunni, laga samgöngur og gangstéttar og stíga og laga húsin og allt sem við viljum gera, snýst um peninga. Það vantar þessa peninga. Og ég treysti mér til þess að fara inn í þennan rekstur og straumlínulaga hann og koma peningunum út í þjónustuna, út í fjárfestingarnar og ef allt gengur vel á kjörtímabilinu, út í skattalækkanir til íbúanna. Og það er svolítið svona mitt erindi. Ég hef gert það áður og mig langar til þess að gera þetta líka í Reykjavík.“
„Þú nefndir áðan, Óli, þetta með gagnrýnina, að við höfum verið talsvert gagnrýnin á ýmislegt hjá Reykjavíkurborg,“ segir Aðalsteinn. „Og ég tek undir með Signýju og Björgu varðandi leikskólamálin til dæmis, að það eru allt of langir biðlistar eftir leikskólaplássi. Og þetta kostar börnin okkar og fjölskyldurnar, en kostar líka efnahagslífið og samfélagið gríðarlega fjármuni. Þetta er þrátt fyrir að búið sé að lofa því að laga þetta í undanfarin 16 ár sem Samfylkingin hefur stjórnað Reykjavíkurborg.
Við erum líka gagnrýnin á skipulagsmálin þar sem við sjáum skortstöðu í lóðaúthlutunum, sem að veldur því að íbúðaverð þrýstist upp og veldur því líka, eins og Róbert hefur stundum bent á, að unga fólkið í borginni er að flytja í burtu. Og það er ekki gott fyrir þau, það er ekki gott fyrir borgina að vera borg þar sem fjölskyldur þrífast ekki. Og það er ekki gott fyrir umhverfið eða nokkurn skapaðan hlut að fólk sem að starfar í Reykjavík sé flutt í sveitarfélögin umhverfis borgina, eins og raunin er.
Við höfum líka verið gagnrýnin á það að á sama tíma, að þá eykst kostnaður við miðlægan rekstur Reykjavíkurborgar. Og það er augljóst að það skortir allan fókus á það sem Reykjavíkurborg á að vera að gera, sem er að þjóna íbúunum í borginni. Og ég vil koma inn í Reykjavíkurborg til þess að ná aftur þessum fókus og að við setjum fókus á þjónustuna sem skiptir íbúana máli og drögum úr annarri starfsemi.
Ég hygg að ég komi að borðinu með þekkingu, færni og reynslu sem nýtist í þetta. Fólk þekkir mig sem ríkissáttasemjara þar sem ég er að finna lausnir á og hjálpa fólki að finna lausnir á erfiðum og þungum vandamálum. Og við þurfum að ná upp góðu samstarfi og þéttum og sterkum meirihluta sem að dvelur ekki bara við í eitt, tvö eða þrjú ár heldur klárar kjörtímabilið með stæl og hefur skýran fókus. En ég hef líka komið að ýmiss konar endurskipulagningarverkefnum, til dæmis í faglegri stjórn Orkuveitunnar. Líka sem stjórnarformaður Fjármálaeftirlitsins eftir hrun þegar það þurfti að byggja upp eftirlitið og setja skýra stefnu og fókus og framkvæma. Og svo hef ég stjórnað stórum alþjóðlegum teymum sem stjórnandi í alþjóðastofnun. En fyrst og fremst, burtséð frá allri gagnrýninni, þá brenn ég fyrir ákveðinni framtíðarsýn fyrir Reykjavík. Ég tek undir það að það er margt fallegt og gott í Reykjavík en hún gæti verið svo mikið, mikið betri. Og ég vil borg þar sem að fólk virkilega þrífst. Þar sem við sjáum að þetta er besta umhverfið á Íslandi til þess að ala upp fjölskyldu, til að ala upp börn. Að það sé besta umhverfið á Íslandi fyrir atvinnustarfsemi en ekki staður þar sem skipulagsmál taka helmingi lengri tíma en í nágrannasveitarfélögunum og við sjáum fyrirtækin flýja frá Reykjavík. Ég vil sjá borg þar sem fólk vill búa og blómstra.“
