Morgunblaðið birti í dag frétt þar sem var fullyrt að útlendingar hefðu verið nær helmingur ákærðra á árinu 2024. Fréttin byggði á svari dómsmálaráðherra við fyrirspurn Diljár Mistar Einarsdóttur, þingmanns Sjálfstæðisflokks, en svarið hefur verið birt á vef Alþingis.
Fullyrt var í fréttinni að útlendingar hefðu verið 43,6 prósent þeirra sem sættu ákærðu árið 2024 en 39,6 prósent árið 2023. Blaðamaður DV skoðaði þó svar ráðherra og gat ekki séð hvernig Morgunblaðið komst að þessari niðurstöðu.
Gímaldið birti svo frétt í dag þar sem fram kom að í uppgefnu svari ráðherra hefðu átt sér stað mistök við útreikning á hlutfalli erlendra ríkisborgara sem sættu ákæru vegna almennra hegningarlaga árið 2023. Mistökin fólust í því að hlutfallið hafði óvart verið reiknað þannig að fjölda ákærðra erlendra ríkisborgara var deilt í fjölda ákærðra Íslendinga, en réttilega hefði átt að finna út hlutfallið með því að deila fjölda ákærðra útlendinga með heildarfjölda ákærðra.
Blaðamaður DV skoðaði því frétt Morgunblaðsins aftur og komst að því að þar höfðu sömu mistök átt sér stað. Morgunblaðið hafði fundið út hlutfallið 43,6 prósent með því að taka fjölda ákærðra útlendinga árið 2024 og deila með fjölda ákærðra Íslendinga. Með réttri aðferð fæst að hlutfallið nemur tæpum 30,4 prósentum, sem er töluvert lægra.
Þar með voru útlendingar ekki nær helmingur ákærðra árið 2024 heldur tæpur þriðjungur.
Eins og sést hér að neðan þá sættu 683 erlendir ríkisborgarar ákæru fyrir almenn hegningarlög, umferðarlög, ávana- og fíkniefnalög og sérrefsilög, og 1.567 Íslendingar. Heildarfjöldi ákærðra var því 2.250 einstaklingar.
683 einstaklingar af 2.250 eru 30,35 prósent. Hins vegar fást 43,59 prósent ef 683 er deilt með 1567.
Þessar tölur eru þó ekki nákvæmar en ráðherra segir í svari sínu að sami einstaklingur geti talist í fleiri en einum brotaflokki ef hann er ákærður fyrir fleiri en eitt brot.
Morgunblaðið gerði sömuleiðis mistök hvað varðar 2023, þá höfðu 678 útlendingar sætt ákæru en 1.733 Íslendingar, samtals 2.411 einstaklingar. Útlendingar voru því 28,1% ákærðra árið 2023 en Morgunblaðið sagði að það hefðu verið 39,6 prósent.
Reiknivilluna sem Gímaldið benti á má enn finna í skjalinu þegar frétt þessi er rituð, en sambærilegar villur eru ekki að finna fyrir árið 2024.
Reiknivélin hjá Viðskiptablaðinu virðist sömuleiðis vera biluð en þeim reiknaðist til að útlendingar hefðu verið tæp 44 prósent ákærðra á árinu 2024 og 40 prósent árið 2023. Og það þrátt fyrir að í svari ráðherra, sem fréttin byggir á, megi glöggt sjá í sundurliðun að hlutfall útlendinga sem voru ákærðir fyrir almenn hegningarlög, umferðarlög, ávana- og fíkniefnalög og sérrefsilög fari aldrei yfir 34,2 prósent. 34,2 prósentin eru ekki einu sinni raunveruleg því það er reiknivillan sem Gímaldið vakti athygli á. Rétt er því að hlutfallið fer hæst í 33,2 prósent hvað varðar hlutfall útlendinga af þeim sem ákærðir voru fyrir umferðarlagabrot á árinu 2024.
Svar dómsmálaráðherra má finna hér.
Uppfært: Morgunblaðið hefur nú leiðrétt frétt sína með réttum tölum.
