Flestir hafa eflaust lent í því að eiga erfitt með að halda einbeitingunni daginn eftir lélegan nætursvefn. Fram að þessu hefur skýringin á þessu oft verið að heilinn sé einfaldlega of þreyttur. En niðurstöður nýrrar rannsóknar benda til að aðrir hlutir gerist í heilanum þegar einbeitingin svíkur okkur.

Það voru vísindamenn við Massaschusetts Institute of Technology sem rannsökuðu hvað gerist í heilanum þegar við glímum við svefnskort. Þeir segja að það sé ekki tilviljun að við missum athyglina eða einbeitinguna. Á því augnabliki, sem einbeitingin hverfur, hefst ferli í heilanum sem á sér venjulega bara stað þegar við sofum.

Það er heila- og mænuvökvi sem hér á í hlut en hann hjálpar til við að hreinsa úrgangsefni úr heilanum. Þessi hreingering er mikilvæg fyrir heilann en hún fer yfirleitt fram þegar við sofum.

Í rannsókninni, sem 26 manns tóku þátt í, var fylgst með þátttakendunum bæði þegar þeir voru úthvíldir og eftir svefnlausa nótt. Rannsóknin hefur verið birt í vísindaritinu Nature Neuroscience.

Þátttakendurnir voru látnir leysa einföld verkefni á meðan vísindamennirnir mældu virkni heilans, púlsinn, andardráttinn og hreyfingu vökva í heilanum.

Þegar þátttakendunum yfirsást skilaboð, sáu vísindamennirnir að vökvinn fór úr heilanum og samtímis hægði á púlsinum og andardrættinum.

Þegar einbeitingunni var náð á nýjan leik, komst líkaminn aftur í eðlilegt ástand.

Vísindamennirnir segja að heilinn bæti upp fyrir svefnskort með því að hreinsa sig og það jafnvel þótt fólk sé vakandi. En gallinn er að þetta ferli fer fram á kostnað einbeitingarinnar. Þetta getur skýrt af hverju fólk missir skyndilega einbeitinguna, meira að segja þegar það reynir að halda sér vakandi.