Donald Trump Bandaríkjaforseti sármóðgaði Breta í dag þegar hann fullyrti að breskir hermenn hefðu haldið sig frá fremstu víglínu í Afganistan.
„Þeir segjast hafa sent einhverja hermenn til Afganistans, og þeir gerðu það, en þeir héldu sig til hlés, frá fremstu víglínum,“ sagði Trump í samtali við Fox fréttastofuna í gærkvöldi.
Harry Bretaprins hefur sent frá sér yfirlýsingu og sagði að Bretarnir sem börðust og létu lífið í Afganistan eigi skilið virðingu og að farið sé með rétt mál um fórnir þeirra.
„Árið 2001 virkjaði NATO í fyrsta og eina skiptið í sögunni 5. grein NATO-samningsins. Það þýddi að öllum bandamönnum bar skylda til að standa með Bandaríkjunum í Afganistan, í þágu sameiginlegra öryggishagsmuna okkar. Bandamenn svöruðu þessu kalli.“
Harry bendir á að stríðið hafi breytt þúsundum lífa til frambúðar. Mæður og feður þurftu að jarða syni sína og dætur. Börn misstu foreldri. Fjölskyldur sátu uppi með kostnaðinn. Sjálfur var Harry í tvígang sendur til Afganistan á meðan hann gegndi herþjónustu.
„Þessar fórnir eiga það skilið að njóta sannmælis og virðingar.“
Uppgjafahermaðurinn Andy Reid missti þrjá útlimi í Afganistan árið 2009. Hann fagnar yfirlýsingu Harry Bretaprins og krefst þess að Trump biðjist afsökunar.
„Trump var augljóslega ekki þarna, svo hann getur ekki mögulega hafa upplifað það sem átti sér stað í skotgröfunum. Augljóslega vorum við á fremstu víglínu að berjast. Mér finnst þetta mjög, mjög dónalegt. Þetta fær mann til að stoppa og hugsa: voru fórnirnar sem ég færði þess virði?“
Keir Starmer forsætisráðherra Bretlands segir ummælin hneykslanleg.
„Ég tel ummæli Trumps forseta móðgandi og hreint út sagt hneykslanleg. Og það kemur mér ekki á óvart að þau hafi sært ástvini þeirra sem létu lífið eða særðust.“
Starmer bætti við að hefði hann sjálfur misst annað eins út úr sér myndi hann hiklaust biðjast afsökunar.
Blaðamaður Sky News segist aldrei hafa séð Starmer jafn reiðan, en hann sé þekktur fyrir jafnaðargeð. Hann hafi nánast titrað af reiði þegar hann ræddi ummæli Trumps. Alls létu 1.160 hermenn frá bandamönnum Bandaríkjanna lífið í Afganistan. Þar af voru 457 Bretar.
„Donald Trump hefur rangt fyrir sér. Í 20 ár börðust hersveitir okkar hetjulega við hlið bandarísku hermannanna í Afganistan,“ skrifaði Nigal Farage, leiðtogi Reform UK, á X. Hann birti myndband með færslunni þar sem hann tók fram að Bretar hafi staðið þétt við hlið Bandaríkjanna á vígstöðum öll 20 árin og hafi hlutfallslega varið sama fjármagni og orðið fyrir sama manntjóni og Bandaríkin. Það sama eigi reyndar við um Danmörku og fleiri ríki. Þessi ummæli forsetans væru því ekki sanngjörn.
Breskir miðlar ræða nú við uppgjafahermenn og ástvini þeirra sem féllu í stríðinu. Ekkjan Nikki Scott segist í samtali við BBC vera í áfalli en að hún sé að reyna að halda í jákvæðnina.
„Það er svo mikilvægt að muna þær fórnir sem fólkið færði.“
Monica Kershaw er móðir hermanns sem féll í Afganistan en hún kallar eftir því að Trump verði sendur á fremstu víglínur. Sonur hennar, Christopher, var aðeins 19 ára þegar hann lést. Hún segist velta því fyrir sér hvað sonur hennar væri að gera í dag hefði hann lifað stríðið af.
„Ég sakna hans stöðugt. Ég fer að sofa á kvöldin og andlit hans er það eina sem ég sé þegar ég loka augunum.“
David Williamson er formaður samtaka uppgjafahermanna sem kallast Armed Forces and Veterans Brekfast Clubs. Hann telur að Trump ætti að biðjast afsökunar. Williamson segist í dag hafa fengið fjölda símtala frá uppgjafahermönnum sem börðust í Afganistan. Þeir eru mjög sárir.
„Við erum með einn uppgjafahermann sem glímir við áfallastreitursökun því hann varð vitni að því er vinur hans var sprengdur í loft upp. Ef það er ekki að vera á fremstu víglínu, þá veit ég ekki hvað í því felst.“
Bandaríkjamaðurinn Don Bacon situr á þingi fyrir Repúblikanaflokkinn en hann segir að ummæli Trumps hafi líklega byggst á vanþekkingu. Trump viti líklega ekki hvernig aðstæður voru í Afganistan. Sjálfur segist Bacon fullkomlega meðvitaður um það að hermenn bandamanna stóðu þétt við hlið bandarískra hermanna bæði í Afganistan og í Írak.
Eins hafa bandarískir uppgjafahermenn stigið fram og sent vinum sínum frá NATO-ríkjunum stuðningskveðjur.
Shawn VanDiver var í sjóhernum og segist ekki vita hvað hefði orðið um hann án bandamanna.
„Ég er bálreiður yfir því að forsetinn sé að gera lítið úr framlagi þeirra“
