Umfangsmiklar framkvæmdir við vindorkuver á Brekknaheiði og Sauðaneshálsi skammt austur af þorpinu á Þórshöfn á Langanesi eru nú í undirbúningi. Ætlunin er að orkuverið samanstandi af allt að 74 vindmyllum sem verði hátt í 210 metrar á hæð. Vindmyllurnar eiga að skila alls 532,8 megavöttum af orku. Skipulags- og umhverfisnefnd Langanesbyggðar telur að í mati á umhverfisáhrifum verði að taka hin sjónrænu áhrif í meiri mæli með í reikninginn en gert sé ráð fyrir í áætlun um umhverfismatið.
Áætlun um mat á umhverfisáhrifum vegna framkvæmdanna hefur verið lögð fram í skipulagsgátt en frestur til að gera athugasemdir er til 2. febrúar næstkomandi. Það er fyrirtækið Wpd wind Iceland north ehf. sem stendur fyrir þessum áformum. Fyrirtækið er skráð með heimilisfang í Hafnarfirði en það er í eigu tveggja þýskra ríksiborgara á sjötugsaldri sem heita Gernot Blanke og Klaus Meier en í fyrirtækjaskrá er tiltekið að báðir eigendurnir eru með doktorsgráðu.
Vindorkuverið á að standa innan tæplega 37 ferkílómetra framkvæmdasvæðis á Brekknaheiði og Sauðaneshálsi í um 3,5 kílómetra fjarlægð frá Þórshöfn. Gert er ráð fyrir að allt að 74 vindtúrbínur verði reistar í áföngum og verði hæð með spaða í efstu stöðu allt að 210 metrar og þvermál undirstöðu hverrar vindmyllu um 30 metrar. Áætlað er að framkvæmdin muni taka um 5-7 ár með undirbúningsvinnu.
Wpd wind Iceland north mun halda kynningarfund um framkvæmdirnar í félagsheimilinu Þórsveri á Þórhöfn miðvikudaginn 28. janúar næstkomandi og hefst fundurinn klukkan 16:45.
Í inngangi matsáætlunarinnar segir einnig um framkvæmdirnar að hraði þeirri verði þó í takt við uppbyggingu iðnaðar og flutningskerfis á svæðinu og gæti því
áfangaskipting breyst. Nú þegar hafi farið fram mat á valkostum á staðsetningum vindtúrbína innan fyrirhugaðs framkvæmdasvæðis og staðsetningar skoðaðar á grundvelli tæknilegra þátta og fyrirliggjandi umhverfis- og landslagsrannsókna. Hönnun virkjunarinnar og staðsetningar vindtúrbína verði áfram metin og endurskoðuð með tilliti til niðurstaðna frekari umhverfisrannsókna.
Í samtali við RÚV sagði Björn S. Lárusson sveitarstjóri Langanesbyggðar að sveitarfélagið hefði ekki átt neina formlega aðkomu að þessu verkefni hingað til, ef frá séu talin vilyrði fyrir uppsetningu á tveimur tilraunamöstrum. Hann sagði þessi áform eðlilega rædd í samfélaginu og það mætti skynja nokkra mótstöðu meðal íbúanna. RÚV ræddi við Björn áður en verkefnið fór fyrir skipulags- og umhverfisnefnd Langanesbyggðar en málið var tekið fyrir á fundi nefndarinnar í gær.
Á fundinum samþykkti nefndin samhljóða umsögn sveitarfélagsins um matsáætlunina, sem send verður Skipulagsstofnun. Í umsögninni segir meðal annars að með hliðsjón af stærð framkvæmdarinnar, staðsetningu hennar á opnu heiðasvæði og mögulegum langtímaáhrifum telji nefndin að gera verði ríkar kröfur til matsáætlunar og umhverfismats:
„Svæðið er skilgreint sem hluti af óbyggðum víðernum og landslagsgerð Langaness. Nefndin telur að áhrif allt að 210 m hára mannvirkja á slíkt landslag geti verið veruleg og óafturkræf. Því telur nefndin að umhverfismat þurfi að byggja á víðtækari sjónrænum greiningum en fyrirliggjandi matsáætlun gerir ráð fyrir, þar á meðal hvað varðar upplifun víðerna, fjarsýni (sjónmengun), myrkurgæði (ljósamengun) og ásýnd frá þéttbýli, helstu samgöngu- og ferðaleiðum og lykilútsýnisstöðum.“
Um hin sjónrænu áhrif framkvæmdanna segir meðal annars í áætluninni að vegna umhverfismatsins, þegar kemur að hinum sjónrænu áhrifum, hafi verið gerð frumathugun á fræðilegum sýnileika vindtúrbína. Fræðilegur sýnileiki sýni mesta mögulega sýnileika vindtúrbínanna en taki ekki tillit til gróðurþekju, veðurfars, bygginga eða annars konar áhrifavalda sem gætu dregið úr sýnileika vindtúrbínanna. Jafnframt taki fræðilegur sýnileiki einungis tillit til sýnileika miðað við hæsta spaða túrbínu í hæstu stöðu en segi ekki til um hversu stór hluti vindtúrbínunnar sé sýnilegur frá hverjum stað. Veðurfar, lega lands, fjarlægð og sveigja jarðar hafi áhrif á það hversu stór hluti vindtúrbínunnar sé sýnilegur.
Segir einnig að til að meta áhrif framkvæmdanna á ásýnd svæðisins verði teikningum af vindtúrbínunum varpað á ljósmyndir af landslaginu. Ljósmyndir verði teknar frá mismunandi sjónarhornum. Áhersla verði lögð á fjölbreytt staðarval fyrir ljósmyndir svo hægt sé að meta áhrif ásýndar úr þéttbýli, dreifibýli og ferðamannastöðum.
Taldir eru upp 12 staðir í námunda við framkvæmdasvæðið þar sem myndir verða teknar. Sá fyrsti sem talinn er upp er þorpið á Þórshöfn en í áætluninni er það metið sem svo að 71 af 74 vindtúrbínum gætu verið sýnilegar þaðan, miðað við 210 metra heildarhæð.
Það er misjafnt eftir stöðunum 12 hversu margar túrbínur eiga að sjást. Þar spilar inn í væntanlega í hvaða átt frá framkvæmdasvæðinu staðirnir eru og hvernig landslagið er þar í kring en sá staður sem lengst er frá svæðinu er skáli við Sólarland. Skálinn er í 24,9 kílómetra fjarlægð en í áætluninni kemur fram að allar 74 vindtúrbínurnar, miðað við 210 metra heildarhæðina, gætu verið sýnilegar.
Ljóst virðist því að vindmyllurnar í þessari mynd geti orðið sýnilegar úr þó nokkurri fjarlægð og það liggur nú fyrir að Langanesbyggð telur að áætlunin sé ófullnægjandi þegar kemur að mati á sjónrænum áhrifum þessara umfangsmiklu framkvæmda.
