Hefur þú kannski tekið eftir því að eftir því sem þú eldist, þá vaknar þú fyrr en áður. Þú sofnar í sófanum snemma á laugardagskvöldi og mætir fyrst allra í röðina hjá bakaranum.

Hjá mörgum er það lífsstíllinn sem stýrir þessu en rannsóknir benda til að í raun snúist þetta um líffræði. Vita skýrir frá þessu.

Fram kemur að eftir því sem við eldumst, þá breytast viðbrögðin við birtu og fleiru. Vísindamenn við University of Michigan segja að heilinn missi smám saman getuna til að átta sig á litlu „tímamerkjunum“ sem sjá til þess að innra úrið okkar stillir sig í takt við dægurrytmann.

Meðal þessara tímamerkja eru sólarljós, máltíðir og líkamleg áreynsla. Taugafrumurnar, sem sjá venjulega um að senda þessi skilaboð um heilann, missa starfsgetuna með aldrinum. Það hefur þau áhrif að líkaminn heldur að háttatíminn sé miklu fyrr en okkur finnst sjálfum.

Þess utan eiga augun erfiðara með að láta ljós sleppa inn eftir því sem við eldumst og það fær heilann til að halda að sólin sé sest, þrátt fyrir að það sé enn bjart úti. Vagl á auga, sem um helmingur allra yfir áttræðu fær, dregur svo mikið úr birtu að líkaminn byrjar að framleiða svefnhormónið melatónín alltof snemma. Af þeim sökum finnur margt eldra fólk til þreytu strax um eftirmiðdaginn.

En það er hægt að blekkja líkamann. Vísindamenn ráðleggja fólki að vera í sterkri birtu síðdegis og snemma á kvöldin til að fá heilann til að trúa að dagurinn sé lengri. Göngutúr fyrir sólsetur eða ein klukkustund fyrir framan lampa með hvítu ljósi, getur hjálpað til við að seinka háttatímanum.