Svona hefst bréf sem Svend Aage Madsen, sálfræðingur sem hefur unnið að rannsóknum á lífi karlmanna, skrifaði og Jótlandspósturinn birti nýlega. Bréfið skrifaði hann í tilefni af því að hann dregur sig nú út úr hinni opinberu umræðu um kynin eftir þriggja áratuga þátttöku í henni.
Í bréfinu talar hann beint til kvenna og og segir þeim hvað þær þurfa að vita um karlmenn á árinu 2026.
Hann heldur síðan áfram:
„Þegar þið spyrjið mennina ykkar, feður eða vini hvernig þeim líður og þeir svara „vel“, þá lýkur umræðunni í flestum tilfellum.
Á bak við sérhvert „vel“ er kannski saga um stress. Um óöryggi. Um yfirvofandi hjónaskilnað. En við komumst sjaldan lengra en „vel“.
Það er auðvitað á ábyrgð karlanna að halda samtalinu áfram. Það er enginn vafi á því. En þið berið líka ábyrgð á því.
Þið eigið ekki að sætta ykkur við „vel“.
Þess í stað eigið þið að spyrja lokaðra spurninga. Við sálfræðingar lifum af að spyrja spurninga sem eiga að opna hugann. En þið eigið að hugsa öðruvísi þegar þið talið við karla.
„Var dagurinn góður?“ getið þið spurt.
„Já,“ svarar karlinn. Því næst kemur nánast lífsnauðsynlegt atriði: Nú eigið þið að þaga. Bíðið með að fylla upp í þögnina sem fylgir á eftir svarinu.
Með því að þegja veitið þið svigrúm. Fyrir „já, en . . .“ eða „já, af því . . .“.
Af því að stórar spurningar geta verið yfirþyrmandi. Og þá draga karlar sig oft í hlé. Þá er „vel“ nóg.
Margir karlar eru fáorðir af því að þeir voru aldir upp af fáorðum körlum.
Munið það.
Samkvæmt niðurstöðum rannsókna hafa karlarnir ykkar í mörgum tilfellum engan annan en ykkur til að ræða trúnaðarmál við. Þeir tala við ykkur og þið talið við vinkonur ykkar.
Ykkur kann að finnast þetta erfitt, en ef þið hlustið og þegið, þá eru margar tilfinningar í því sem karlar segja. Þessi árin er nýtt tungumál að koma frá þeim um tilfinningar, stemmingu og ástand. Þetta birtist ekki nauðsynlega í formi mýkri karla.
Tilfinningarnar geta komið í fjölbreyttara máli sem við erum kannski ekki vön.
Kannski kemur þetta ekki í léttu, fljótandi máli eins og þið konur eruð svo góðar að nota til að tjá ykkur. En þetta er á leiðinni. Hlustið bara.
Ég vil því hvetja ykkur konur til að gefa körlunum í lífi ykkar langan taum.
Þeir eru í miðri byltingu sem þeir hafa kannski ekki áttað sig á að þeir eru miðpunkturinn í.
Eftir margar kynslóðir karla, þar sem kynjahlutverkin voru læst föst, eru möguleikar þeirra á að vera fjölbreyttir karlar nánast ótæmandi.
Það er að miklu leyti ykkur að þakka. Barátta ykkar fyrir jafnrétti og ákall til samfélagsins ruddi leiðina fyrir að hlutverk karla hefur víkkað úr því að vera fyrirvinna yfir í að vera foreldri. Karlmennskan hefur verið hagnýt en það er hún ekki lengur. Það að þið fluttuð ykkur út frá heimilinu út á vinnumarkaðinn mynduðuð þið rými fyrir manninn til að flytja sig frá vinnumarkaðnum inn á heimilið.
Þetta er rýmið sem hann er að vinna í að fylla. Sem hann er að finna út úr hvernig hann á að fylla.
Munið að þessir karlar eru frumherjar. Engin kynslóð hefur gert það sem þeir eru að gera núna. Þetta er bylting fyrir karla.
Sýnið mönnunum ykkar skilning og verið tillitssamar við þá.
Það er í lagi að skipta sér ekki af. Þeir geta þetta.“
