fbpx
Mánudagur 02.mars 2026
Pressan

Þau fá Nóbelsverðlaunin í lífeðlis- og læknisfræði

Pressan
Mánudaginn 6. október 2025 09:58

Mynd/Pixabay

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Mary E. Brunkow, Fred Ramsdell og Shimon Sakaguchi hljóta Nóbelsverðlaunin í lífeðlis- og læknisfræði árið 2025 fyrir uppgötvanir sem varpa nýju ljósi á ónæmiskerfið okkar og hvernig það lærir að ráðast ekki á líkama okkar.

Þremenningarnir greindu svokallaðar bælifrumur (e. regulatory T cells), frumur sem gegna því lykilhlutverki að halda ónæmiskerfi okkar í jafnvægi og koma í veg fyrir sjálfsofnæmissjúkdóma.

Í tilkynningu nefndarinnar er rifjað upp að rannsóknir Sakaguchi á tíunda áratug liðinnar aldar hafi sýnt að ónæmiskerfið byggir ekki eingöngu á því að eyða hættulegum frumum, heldur einnig á virku eftirliti af hálfu sérstakra frumna sem bæla ónæmissvörun þegar þess þarf.

Síðar, árið 2001, fundu Brunkow og Ramsdell genið Foxp3, sem stjórnar starfsemi þessara frumna. Stökkbreytingar í þessu tiltekna geni geta valdið alvarlegum sjálfsofnæmissjúkdómum, bæði í mönnum og dýrum.

Að sögn Nóbelsverðlaunanefndarinnar hefur samspil þessara uppgötvana opnað nýja möguleika í læknisfræði. Þekkingin er nú notuð við þróun nýrra meðferða gegn krabbameini og sjálfsofnæmissjúkdómum, en þar að auki gæti hún skilað betri árangri þegar kemur að líffæraígræðslum.

„Uppgötvanir þeirra hafa verið lykilatriði í að skilja hvernig ónæmiskerfið forðast að ráðast á sjálfan líkamann,“ sagði Olle Kämpe, formaður Nóbelsnefndarinnar, við tilkynninguna í dag.

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Nýlegt

Pressan
Í gær

Flugfélag hættir að fljúga til Bandaríkjanna vegna Trump

Flugfélag hættir að fljúga til Bandaríkjanna vegna Trump
Pressan
Í gær

Þetta grænmeti á ekki að fara í ísskápinn

Þetta grænmeti á ekki að fara í ísskápinn
Pressan
Í gær

Það getur verið auðveldara að sofna ef maður er í sokkum

Það getur verið auðveldara að sofna ef maður er í sokkum
Pressan
Í gær

Sálfræðingur segir að þetta haldi pörum meira saman en ást

Sálfræðingur segir að þetta haldi pörum meira saman en ást
Pressan
Fyrir 2 dögum

Kona sökuð um að nema á brott þriggja ára stúlku sem hún sagði að væri týnd dóttir sín

Kona sökuð um að nema á brott þriggja ára stúlku sem hún sagði að væri týnd dóttir sín
Pressan
Fyrir 2 dögum

Svona velur hundurinn „uppáhaldsmanneskjuna“ sína

Svona velur hundurinn „uppáhaldsmanneskjuna“ sína
Pressan
Fyrir 2 dögum

Hjartalæknir segir að það geti helmingað líkurnar á hjartasjúkdómum að gera þetta daglega

Hjartalæknir segir að það geti helmingað líkurnar á hjartasjúkdómum að gera þetta daglega
Pressan
Fyrir 2 dögum

Rafvirkjar segja að þessi raftæki eigi að taka úr sambandi á nóttunni

Rafvirkjar segja að þessi raftæki eigi að taka úr sambandi á nóttunni