Friðgeir Sveinsson var þann 2. febrúar, í Héraðsdómi Reykjavíkur, sakfelldur fyrir hatursorðræðu í garð Samtakanna 78.
Ákært var vegna nokkurra ummæla Friðgeirs á Facebook árið 2023. Fyrstu ummælin féllu 18. júlí það ár og tilefnið var frétt á mannlíf.is þess efnis að trans kona væri sökuð um kynferðislegt áreiti gegn börnum og þroskaskertum. Ummælin voru eftirfarandi:
„Ég ætla bara að segja það upphátt!! Þetta er fyrrverandi fræðslustjóri Samtakanna78.. Og þetta er “KARLMAÐUR” Samtökin78 eru í mínum huga ekkert annað í dag en hagsmunasamtök barnaníðinga og annara perverta sem eru að leita að auðveldum fórnarlömbum.. Og svo má ég alls ekki ræða það af því að þá er ég víst “Trans-fóbískur”… Ég er ekkert hræddur við kynferðislega brenglað fólk.. Og ég vill ekki sjá þessa perverta í umgengni við börn.. Og alls ekki að þetta brenglaðra fólk stundi einhverskonar “Kynfræðslu” í skólum.. Þar sem börn þurfa, og verða að sitja undir þessum perverta áróðri er ekki í lagi.. Í raun alger skandall að umburðarlindi með geðsjúkdómum leiði til þess að kynferðislega stórbrengluðu fólki sé bókstaflega hleypt að börnum… Væntanlega til að skoða hvað er í boði…Finna hentug fórnarlömb.. þetta er sturlun.. Alger sturlun… Og Nei, ég mun ekki biðjast afsökunar á því að benda á hið augljósa.“
Þann 26. ágúst 2023 skrifaði Friðgeir ummæli á Facebook við frétt á frettin.is um að transmeðferðir á börnum hefðu verið bannaðar í Danmörku:
„Og það þarf líka að fara stoppa þetta hérlendis.. Samtökin 78 hafa að mínu mati verið stórhættuleg börnum síðan að Trans Geðsjúklingarnir tóku þau yfir. Samtökin 78 hafa sett ofuráherslu á að ná til barna… Og ég endurtek her með þá skoðun mína að hegðun og áherslur Samtakanna 78 er að mínu mati ekkert annað en hegðun barnaníðinga á veiðum.“
Þann 9. september skrifaði Friðgeir þetta á Facebook:
„Það er blákalt mat mitt að hegðun samtakanna 78 er ekkert annað en barnanýð. Þetta er að mínu mati bæði geðveikt og kynferðislega brenglað fólk sem hefur með orgi, ofsóknum og yfirgangi hrætt þetta auma lið hjá Reykjavíkurborg og Menntastofnun til að gefa eftir.. Það eru pervertar að fara inní kennslustofur að innræta börn á mótunaraldri með lygum og pervertisma… Væntanlega til að geta byrjað að misnota þessi börn sem fyrst.. Má segja að þessi kynferðislega brengluðu geðsjúklingar séu að undirbúa veisluborð framtíðarinnar… Það eru bara til tvö kyn.. Restin er alger geðveiki og þessi geðveiki er komin markvisst inní grunnskóla ungra barna.. Það á að kalla hlutina réttum nöfnum!!“
Daginn eftir skrifaði hann:
„Sem betur fer eru einstaklingar að þora að standa í lappirnar gegn þessari geðsturluðu þróun sem Trans Activistar eru að troða uppá börn. – Ég ítreka hér þá skoðun mína að Samtökin 78 séu ekkert annað en Hagsmunafélög Barnaníðinga á veiðum.. Og það á að halda slíku fólki frá börnum.. Það á ekki að hleypa pervertum í greddukasti inní kennslustofur að skoða börn til að innræta með geðveiki..“
Samtökin 78 kærðu Friðgeir til lögreglu fyrir hatursorðræðu, nánar tiltekið brot á 233. gr. a almennra hegningarlaga, sem hljóðar svo:
„Hver sem opinberlega hæðist að, rógber, smánar eða ógnar manni eða hópi manna með ummælum eða annars konar tjáningu, svo sem með myndum eða táknum, vegna [þjóðernisuppruna eða þjóðlegs uppruna], litarháttar, kynþáttar, trúarbragða, [fötlunar, kyneinkenna], kynhneigðar eða kynvitundar, eða breiðir slíkt út, skal sæta sektum eða fangelsi allt að 2 árum.“
Friðgeir neitaði, hvort veggja í yfirheyrslu hjá lögreglu og fyrir dómi, að hann hafi með ummælunum gerst sekur um hatursorðræðu. Sagði hann ummæli sín vera innlegg í þjóðfélagsumræðu og þau væru gagnrýni á umrædd samtök en ekki árás á einstaklinga. Hann sagðist í lögregluyfirheyrslu hafa lýst þeirri persónulegu skoðun sinni að Samtökin 78 væru hagsmunasamtök barnaníðinga og hefði hann engu að bæta við umræddar færslur. Sagðist hann það vera ótrúlegt að árið 2025 sæti hann í skýrslutöku hjá lögreglu vegna skoðana sinna.
Friðgeir lagði fram greinargerð undir meðferð málsins fyrir dómi. Þar neitaði hann því að hafa viðhaft hatursorðræðu og hafnaði því að ummælin feli í sér ógnun, háð, rógburð og smánun í garð ótiltekins hóps manna vegna kynhneigðar og kynvitundar. Hafi markmið hans með skrifunum verið að fá yfirvöld og aðra sem bera ábyrgð á mannaráðningum að gæta varúðar gagnvart því hverjum sé veittur aðgangur að börnum og öðrum sem standa öllum fæti vegna vanþroska. Ennfremur hafi ummælin verið sett fram í samhengi þjóðfélagsumræðu um viðkvæmt málefni sem skiptar skoðanir séu um.
Það var mat dómara að öll ummæli Friðgeirs sem ákært var fyrir væru brot gegn áðurnefndri lagagrein um hatursorðræðu. Segir meðal annars í texta dómsins: „Fólu orð hans um að Samtökin ´78 væru ekki annað í dag en hagsmunasamtök barnaníðinga og annara perverta sem eru að leita að auðveldum fórnarlömbum að mati dómsins í sér rógburð og smánun í garð þess hóps sem orð hans beindust að, vegna kynhneigðar og kynvitundar þeirra sem hópnum tilheyra. Féllu þau því að mati dómsins innan verknaðarlýsingar 233. gr. a og voru birt opinberlega af ásetningi. Voru ummælin í senn alvarleg, gróflega meiðandi og fordómafull og fór ákærði með þeim út fyrir mörk þess tjáningarfrelsis sem verndað er af stjórnarskrá og mannréttindasáttmála Evrópu.“
Ummæli Friðgeirs um trans fólk voru einnig talin brjóta gegn þessari lagagrein, sem og önnur ummæli hans um Samtökin 78.
Niðurstaðan sú að Friðgeir var sakfelldur fyrir hatursorðræðu og dæmdur til greiðslu 200 þúsund króna sektar í ríkissjóð. Einnig þarf hann að greiða verjanda sínum, Arnari Þór Jónssyni, 1,1 milljón í málsvarnarlaun.
Dóminn má lesa hér.
