Í Morgunblaðinu í gær var rætt við Einar Bárðarson, framkvæmdastjóra SVEIT, samtaka fyrirtækja á veitingamarkaði, þar sem fjallað var um hvernig verð á bjór hækkar stöðugt og veitingamenn séu farnir að grípa til þess ráðs að minnka skammtinn til að halda verðinu viðráðanlegu. Þá var vakin athygli á því að hærri áfengisskattur er lagður á bjór en léttvín.
„Félag atvinnurekenda hefur um árabil barist gegn sífelldri hækkun áfengisskatta. Þeir eru þeir langhæstu í hinum vestræna heimi. Ísland er æ meira úr takti við önnur ríki hvað varðar skattlagningu á áfengi. FA hefur ítrekað bent á skaðsemi þessa fyrir neytendur, veitingageirann, ferðaþjónustuna og auðvitað innlenda áfengisframleiðslu, sem er vaxandi grein og í sterkum tengslum við ferðaþjónustuna. Hlustunarskilyrðin eru hins vegar jafnléleg í fjármálaráðuneytinu og á Alþingi, sama hverjir fara þar með völdin,“ segir Ólafur í grein sinni.
Hann segir að FA hafi áður bent á þennan mismun sem er í skattlagningu á bjór og léttvíni.
„Áfengisgjald á hvern sentilítra hreins vínanda í bjór er um 10% hærra en skattur á áfengiseiningu í léttvíni. Þetta skekkir samkeppnisstöðu innlends áfengisiðnaðar, enda er framleiðsla bjórs blómleg og vaxandi atvinnugrein, en engin léttvínsframleiðsla á Íslandi eins og flestum er kunnugt.“
Ólafur rifjar upp að haustið 2023 hafi FA sent fjármála- og efnahagsráðuneytinu erindi þar sem farið var fram á rökstuðning fyrir þessari mismunun í skattlagningu. Spurði félagi meðal annars hvaða markmiðum væri stefnt að með löggjöfinni um skattlagningu á áfengi og hvernig þessi mismunandi skattlagning næði þeim markmiðum.
„Svarbréf fjármála- og efnahagsráðuneytisins, sem barst í nóvember 2023, benti eindregið til þess að ráðuneytið vissi ekki sjálft hvaða rök, ef einhver, eru fyrir því að hafa áfengisgjald á bjór hærra en á léttvíni. Í bréfinu var rakið að þegar þegar frumvarp til núverandi laga um áfengisskatta var rætt á Alþingi á sínum tíma, árið 1998, hefði komið fram að rétt þætti að skipta áfengissköttum upp í skatta á bjór, léttvín og sterkara áfengi til þess að „hægt væri að taka ákvörðun um um lækkun á hverjum flokki fyrir sig“.“
Ólafur segir að ráðuneytinu hafi hins vegar ekki tekist að útskýra hvernig sjónarmið um neyslustýringu, sem fram komu við framlagningu og flutning málsins á Alþingi, réttlættu að með skattlagningu væri neyslu beint úr léttara áfengi (bjór) í sterkara (léttvín).
Hann vísar svo í svar ráðuneytisins þar sem eftirfarandi kom fram:
„Fjármála- og efnahagsráðuneytinu er ekki unnt, umfram það sem að framan er rakið, að tilgreina frekar þau sjónarmið og þau markmið sem stefnt var að með umræddri skiptingu áfengisgjaldsins né leggja mat á hvernig hin mismunandi skattlagning hafi náð þeim markmiðum.“
„Með öðrum orðum: Fjármálaráðuneytið sjálft hefur ekki hugmynd um af hverju hærri áfengisskattur er á bjór en léttvíni. Engu að síður hefur ráðuneytið, eða þeir sem þar halda um stjórnartauma, ekki gert nokkurn skapaðan hlut til að breyta þessu ójafnræði,“ segir Ólafur í lok greinar sinnar.
