Tillaga að deiliskipulagi Borgarlínu um Suðurlandsbraut er nú komin í auglýsingu á vef borgarinnar og í Skipulagsgátt. Skipulagssvæðið nær utan um breytta götumynd Suðurlandsbrautar milli Skeiðarvogar og Lágmúla.
Almenningi og öllum áhugasömum gefst tækifæri til að koma með athugasemdir og ábendingar eftir að hafa kynnt sér gögnin sem öll verða birt í Skipulagsgáttinni. Opið verður fyrir athugasemdir til og með 12. mars 2026.
Framkvæmdir á Suðurlandsbraut vestan Grensásvegar eru áætlaðar 2027 til 2029 og austan Grensásvegar 2028 til 2030.
Deiliskipulag er ein lykilforsenda þess að framkvæmdir geti hafist. Skipulagsáætlanir skilgreina meðal annars hvernig umhverfið mótast, hvar stöðvar verða staðsettar og hvernig vegfarendur munu fara um svæðin. Nú þegar er búið að samþykkja níu deiliskipulagsáætlanir þar sem gert er ráð fyrir Borgarlínu. Þær ná yfir: Fossvogsbrú, Nauthólsvík, Háskólann í Reykjavík, Nauthólsveg, Nýja Landspítalann, Hlemm, efri hluta Laugavegar og tvo hluta Ártúnshöfða. Fyrsta lota Borgarlínu sem liggur á milli Ártúnshöfða og Hamraborgar um Fossvogsbrú nær yfir 12 kílómetra í Reykjavík.
Þetta eru helstu breytingarnar á Suðurlandsbraut:
Hefðbundnar stöðvar verða með 20 metra langa brautarpalla en stöðin við Laugardalshöll og væntanlega þjóðarhöll verður með lengri brautarpalli, um 40 metra löngum, til að gera ráð fyrir auknum afköstum fyrir stóra viðburði í Laugardalnum. Við allar stöðvar verður gert ráð fyrir að koma megi fyrir hjólastæðum.
Myndband um deiliskipulagsbreytinguna má sjá hér.
Deiliskipulagsbreytingin felur í sér breytingar á gatnamótum og bílastæðum, sérakreinum fyrir Borgarlínu og uppbyggingu meðfram Borgarlínunni.
Breytingar á gatnamótum
Deiliskipulagsbreytingin felur í sér endurskipulagningu gatnamóta á Suðurlandsbraut með það að markmiði að bæta umferðaröryggi, auka greiðfærni Borgarlínu og bæta aðstæður fyrir gangandi og hjólandi.
Það hefur í för með sér nokkra takmörkun á möguleikum að beygja til vinstri á gatnamótum. Það gildir þó ekki um stærstu gatnamótin þar sem áfram verða umferðarljós og allir beygjur heimilaðar. Þetta eru gatnamótin við Reykjaveg, Vegmúla, Grensásveg.
Á nokkrum gatnamótum verða vinstri beygjur takmarkaðar. Við Álfheima verða áfram umferðarljós en ekki verður unnt að beygja til vinstri frá Suðurlandsbraut. Áfram verður hægt að beygja til vinstri frá Álfheimum. Annars staðar verður einungis unnt að fara út af Suðurlandsbraut eða inn á hana með hægri beygju. Göngu- og hjólastígar samsíða Suðurlandsbraut verða upphækkaðir yfir þvergöturnar til að auka öryggi og sýnileika. Gatnamótum Suðurlandsbrautar og Engjateigs verður lokað.
Í gegnum allt skipulagssvæðið er gert ráð fyrir tveimur sérakreinum fyrir miðju fyrir Borgarlínu. Miðjusettar akreinar Borgarlínu eru ákjósanlegastar út frá umferðaröryggi og aðgengi. Lagt er upp með að aðgengi gangandi og hjólandi að Borgarlínustöðvunum frá þjónustu og vinnustöðum sunnan við Suðurlandsbraut sé sem allra best, styst og öruggast. Einnig er þannig dregið úr neikvæðum áhrifum í gatnamótum og við tengingar inn á lóðir þar sem ekki þarf víkja fyrir Borgarlínunni. Þegar horft er til fjölda einstaklinga frekar en fjölda ökutækja eykst flutningsgeta Suðurlandsbrautar með sérakreinum Borgarlínu umfram það sem hægt er að ná með núverandi fyrirkomulagi.
Í tengslum við endurskipulagningu Suðurlandsbrautar er gert ráð fyrir breytingum á bílastæðum við Suðurlandsbraut 4–32. Þessar lóðir eru utan marka hins auglýsta deiliskipulags, en liggja að skipulagssvæðinu.
Bílastæði á þessu svæði eru bæði innan lóðamarka og á borgarlandi. Til að rýma fyrir Borgarlínu og bæta aðstöðu fyrir gangandi og hjólandi vegfarendur við Suðurlandsbraut er gert ráð fyrir að núverandi bílastæði á borgarlandi verði fjarlægð.
Bílastæðagreining hefur verið gerð á þessu svæði en á lóðum og borgarlandi við Suðurlandsbraut 4–32 eru í dag um 1.600 bílastæði. Þar af eru um 550 stæði fyrir framan byggingarnar en 180 af þeim eru í borgarlandi.
Til að tryggja áframhaldandi tvístefnuakstur á bílastæðasvæðum fyrir framan byggingar þarf að endurskoða útfærslu bílastæða og akreina. Endanleg útfærsla liggur ekki fyrir og verður leitast til að móta hana áfram í samráði við lóðarhafa.
Uppbyggingarreitirnir í borginni raðast meðfram þróunarás sem hefur verið skilgreindur í aðalskipulagi í lengri tíma. Eitt af meginmarkmiðum Aðalskipulags Reykjavíkur 2040 er að 80% nýrra íbúða til 2040 verði innan áhrifasvæðis Borgarlínu. Markmið svæðisskipulags höfuðborgarsvæðis 2015–2040 er að 2/3 af íbúum búi í nálægð við samgöngu-og þróunarása Borgarlínu.
Á Suðurlandsbraut milli Kringlumýrarbrautar og Grensásvegar er gert ráð fyrir að mest aki 17 vagnar í hvora átt á klukkustund og milli Grensásvegar og Skeiðarvogs 21 vagn í hvora átt á klukkustund.
Gerðar hafa verið athuganir á áhrifum breytinganna á val á ferðamáta og dreifingu umferðar með samgöngulíkani höfuðborgarsvæðisins. Miðað við þær fjölgar vegfarendum um Suðurlandsbraut töluvert. Farþegum sem ferðast með almenningssamgöngum um Suðurlandsbraut fjölgar um næstum 20 þúsund til ársins 2040 en á sama tíma er gert ráð fyrir að bílferðum um Suðurlandsbraut fækki um fimm til sjö þúsund. Hluti breytinganna felst í því að vegfarendur velja annan ferðamáta en í dag en hluti felst í því að bílaumferð færist til, mest yfir á Miklubraut, þar sem gert er ráð fyrir Miklubrautargöngum og yfir á Sæbraut.
