„Þetta er skelfileg hugmynd! Myndir þú lesandi góður vilja láta bjóða þér þetta? Ekki ég.”

Þetta segir Vilborg Gunnarsdóttir, fyrrverandi framkvæmdastjóri Alzheimersamtakanna og áhugamaður um almenna velferð, í aðsendri grein á Vísi.

Vísar Vilborg til hugmynda þess efnis að leysa megi alvarlegan vanda á Landspítalanum með því að tvímenna á herbergjum hjúkrunarheimila.

„Það er hrollvekjandi að hugsa til þess að á að minnsta kosti 45 árum hafi lítið sem ekkert breyst þegar kemur að umönnun aldraða og hinum svokallaða „fráflæðisvanda“ sem annars er skelfilegt orð. Við fáum enn reglulega fréttir af því að allt sé yfirfullt á Bráðamóttöku Landsspítalans, þar liggi fólk á göngum og í bílskýlum. Fréttirnar eru svo tíðar að þær eru jafnvel hættar að snerta jafn djúpt og áður því þetta er bara „venjulegt“ ástand.“

Vilborg vísar í grein sinni til nýlegra skrifa bróður hennar um ömmu þeirra og nöfnu Vilborgar.

„Hann rifjaði þar upp þegar hann heimsótti hana á spítalann þegar hún lá þar undir það síðasta á hennar lífsskeiði. Þá þótti honum þetta undarlegt; hann var lengi að finna hana þar sem hún lá ekki á neinni sérstakri „deild“ en þegar hún fannst, hafði henni verið troðið í rúm meðfram vegg á gangi. Þetta fannst honum hún ekki hafa átt skilið eftir langa vinnuævi þar sem hún lagði til þjóðfélagsins sína skatta og gjöld.“

Vilborg rifjar upp annað dæmi af því þegar amma hennar var á hjúkrunarheimili þar sem hún bjó síðustu mánuðina með fjórum öðrum konum.

„Eitt skipti þegar ég kom var hún niðurdregin því konan í næsta rúmi var í peysu sem hún sjálf hafði fengið í jólagjöf. Ég reyndi að benda á þetta en fékk þau svör að ómögulegt væri að fylgjast með hvað hver ætti. Þessu gleymi ég aldrei.“

Vilborg bendir á að það hafi tekið blóð, svita og tár undanfarna áratugi að berjast fyrir því að enginn þurfi að búa í tvíbýli á hjúkrunarheimilum.

„Ég held að það heyri nú til algjörar undantekningar ef svo er í dag en nú hafa vaknað hugmyndir hjá háttvirtum heilbrigðisráðherra að kannski mætti nú bara setja tvo saman í herbergi aftur – svona til að flýta fyrir „lausn“ fráflæðisvandans. Þetta er skelfileg hugmynd! Myndir þú lesandi góður vilja láta bjóða þér þetta? Ekki ég.“

Vilborg segir að lokum að það sem vekur hjá henni sérstaka hryggð sé sú staðreynd að enn í dag sé uppbygging hjúkrunarheimila talin besta lausnin til að leysa vandann.

„Hún skiptir vissulega máli en heilsuhagfræðingar hafa margoft sýnt fram á að ef hægt er að seinka þörf fyrir hjúkrunarheimili spari það ekki bara fjármagn heldur auki lífsgæði. Þarna er ég að benda á markvissar forvarnir og svo væri hægt að nýta betur dagdvalarpláss til markvissari þjálfunar huga, líkama og handa.“