Nýjar vendingar urðu í dag í hinu fræga auðkýfingsmáli sem vakti mikla athygli á árunum 2023 og 2024. Landsréttur hefur nú skrifað nýjan kafla í þeirri sögu með því að ógilda dóm Héraðsdóms Suðurlands í málinu og vísa málinu í hérað til dómsálagningar að nýju.
Málið snýst um þrjár íslenskar konur sem voru ákærðar fyrir skattsvik eftir að hafa þegið háar fjárhæðir af erlendum auðkýfingi sem þær voru í vinfengi við, án þess að telja féð fram til skatts. Tvær hinna ákærðu eru mæðgur, móðirin er á sjötugsaldri en dóttir hennar ofarlega á fertugsaldri. Þriðja konan, sem er fyrrverandi vinkona dótturinnar, er um þrítugt.
Mæðgurnar voru sakfelldar fyrir skattsvik í héraði en þriðju konunni tókst að sannfæra héraðsdóm með gögnum um að hún hefði í rauninni fengið peningalán frá manninum en ekki gjöf, eða réttara sagt þá taldi héraðsdómur ekki sannað að um skattsvik væri að ræða. Var hún því sýknuð.
Ástæðan fyrir ógildingu dómsins í Landsrétti í dag er meðal annars ósamræmi á milli þess sem greinir frá í dómnum um ákæruna í málinu og texta ákærunnar sjálfrar. Þannig segir í ákæru að ein ákærðu hafi komið sér undan því að greiða 17.824.547 krónur í tekjuskatt og útsvar vegna gjafagjörningsins, en við ákvörðun refsingar var miðað við að hún hefði komist hjá því að greiða hátt í 21 milljón króna. Landsréttur telur að þetta misræmi hafi ekki verið skýrt. Ennfremur segir um ósamræmi á milli ákæru og dóms:
„Í greinargerð ákæruvalds 5. nóvember 2025 var vakin á því athygli að sú ákæra sem héraðsdómur tæki upp í hinum áfrýjaða dómi væri ekki sú sama og út hefði verið gefin 21. september 2023. Töluverður munur væri á þeim, bæði hvað varðaði texta verknaðarlýsingar og tölulegan þátt ákærukafla II. Auk þess væri kröfugerð ekki hin sama. Í greinargerðinni var gerð nánari grein fyrir þessum atriðum. Meginefni ákærunnar og kröfugerðin í hinum áfrýjaða dómi væri augljóslega ekki að öllu leyti rétt, sbr. b-, c-, f-og g-lið 2. mgr. 183. gr. laga nr. 88/2008. Að mati ákæruvalds væri ekki loku fyrir það skotið að á samningu hins áfrýjaða dóms væru slíkir annmarkar að ekki yrði hjá því komist að ómerkja hann og vísa málinu heim í hérað tildómsálagningar að nýju án kröfu.“
Ennfremur var upplýst við munnlegan málflutning við Landsrétt í málinu að við rafræna sendingu ákæru frá héraðssaksóknara til héraðsdóms hefðu þau mistök verið gerð að það skjal sem sent var hafi ekki verið samrit ákæru í málinu heldur ófullgerð drög. Það skjal hafi héraðsdómari fellt í heild inn í dóm sinn í málinu.
Loks segir í niðurstöðu Landsréttar:
„Svo sem rakið er hér að framan gætir umtalsverðsmisræmis á milli lýsingar á sakargiftum í héraðsdómi og þeirrar ákæru er liggur fyrir í málinusem meðal annars birtist í niðurstöðukafla hins áfrýjaða dóms. Eru slíkir annmarkar á samningu dómsins, sbr. 2. mgr. 183. gr. laga nr. 88/2008, að ekki verður hjá því komist að ómerkja hann og vísa málinu hemi í hérað til munnlegs málflutnings og dómsálagningar að nýju.“
Dómur héraðsdóms í málinu er þar með ómerktur og Héraðsdómur Suðurlands þarf að taka málið fyrir að nýju.
Dómana má lesa hér.
