Dr. Ólína Kjérúlf Þorvarðardóttir, deildarforseti við Háskólann á Bifröst, er ekki hrifin af orðinu „starfsfólksfundur“, en nýverið var greint frá því að Menntaskólinn við Sund hafi aflagt orðið starfsmannafundur sem heiti yfir fundi starfsfólks og kallar samkomurnar nú starfsfólksfundi.
Ólína ritar á Facebook:
„Starfsfólksfundur? Já, Menntaskólinn við Sund mun framvegis ekki boða starfsmannafundi heldur starfsfólksfundi, og gerir það í nafni kynhlutleysis. Hún er sumsé hafin sóknin (eða ætti ég frekar að segja undanhaldið?) gegn orðinu „maður“ án þess að þau sem þar ganga fremst í flokki virðist átta sig á afleiðingunum fyrir merkingarheim íslenskunnar og málvitund uppvaxandi kynslóðar. Til dæmis er nú hætt við því að margt sem okkur er kærast – og dregið er af orðinu „maður“ – hverfi úr málinu: Mennska, menning, manngildi … já, og menntun (forskeyti fjölmargra framhaldsskóla í landinu sem heita einmitt menntaskólar). Orðið „fólk“ aftur á móti er eintöluorð yfir fleirtölufyrirbæri sem aldrei er hægt að segja nema í eintölu en getur þó aldrei átt við um annað en fleirtölu. Óþjált orð í orðasamböndum (sérstaklega í eignarfalli). En … sum(ir) vilja frekar halda fólksfundi en mannamót, þó að Höskuldur gamli Dalakollsson hafi á sinni tíð séð „tvo menn“ og þekkti þar „Ólaf son hans og móður hans“ eins og segir í Laxdæla sögu. Þess er líklega ekki langt að bíða að uppvaxandi kynslóð hætti að skilja slíkar frásagnir.
En á málið ekki að fá að „þróast“? spyr einhver. Jú, einmitt, það á að fá að þróast – en þetta er ekki þróun heldur handstýrt inngrip. Eiginlega bara „úrkynjun“ tungumáls (í orðsins fyllstu merkingu, mætti segja).“
Ólína var líka til viðtals í Reykjavík síðdegis í dag þar sem hún fór nánar í málið.
„Síðast þegar við töluðum saman þá spáði ég því að ef menn ætluðu að láta mjög undan þessari kröfu um kynhlutleysi orða og fara að útrýma orðinu maður – forðast það í orðasamböndum og atvinnuheitum og öðru – þá myndi það hafa fyrirsjáanlegar afleiðingar fyrir málkerfið og merkingaheim tungumálsins og ég sé ekki betur en að þarna sé verið að lúta þessari málfarslegu hreintrúarstefnu um að afkynja orðin og útrýma orðinu maður. En mér finnst það leitt. Ég myndi sjá mjög mikið eftir orðinu maður.“
Ólína segir að heldur hefði hún viljað sjá menntastofnun standa vörð um tungumálið og verja orðið maður enda eigi það við um bæði konur og karla og hafi gert frá upphafi.
Þetta hafi Vigdís Finnbogadóttir, fyrrverandi forseti landsins, vitað en hún hafi sagt að fólk ætti ekki að kjósa hana því hún væri kona heldur því hún væri maður.
„En það yrði bara svo mikill skaði að útrýma þessu orði og það er svo margt sem myndi láta undan í bókmenntun og skáldskap og því bara hvernig við hugsum um heiminn og tilveruna ef orðið maður myndi bara hopa svona út úr tungumálinu“
Um sé að ræða breytingar í nafni pólitísks rétttrúnaðar og séu engar málfræðilegar ástæður fyrir þessum breytingum.
Ekki sé jákvætt að fara út í einhverja hreinsunarstefnu og ritskoðun á daglegu tali fólks.
„Ég er maður og ég vil bara ekki láta henda mér út úr mannkyninu með þessari breytingu og ég lít ekki á þetta sem þróun.“
Ólína segir þó að í tilfelli Menntaskólans við Sund þá sé það svo að starfsfólk og nemendur ráði vissulega hvaða hugtök þau vilji nota.
Eiríkur Rögnvaldsson, prófessor emiritus, sagði í Facebook í dag að ekkki væri um afskræmingu á tungumálinu að ræða heldur sé verið að setja nýtt en rétt myndað íslenskt orð í stað annars rétt myndaðs orðs sem hefs sé fyrir.
„Það getur ómögulega verið „afskræming“ að bæta rétt mynduðu orði við málið. Ný orð auðga málið. Það er ekki eins og verið sé að þvinga fólk til að nota þetta nýja orð þótt það sé notað í opinberum gögnum skólans. Þetta snýst um að taka tillit til þeirra sem finnst orð sem enda á -maður ekki höfða til sín. „
Sjá einnig: Eiríkur segir að orðið „starfsfólksfundir“ sé eðlilegt
