Samkvæmt þingsályktunartillögu heilbrigðisráðherra er fyrirhugað að fá sérfræðingahóp til að leggja mat á mögulegar aðgerðir til forvarna gegn offitu og þá sérstaklega offitu barna. Offita er mikil ógn við lýðheilsu. Meðal þess sem tekið verður til skoðunar er að leggja skatt á óhollar vörur eða niðurgreiðslur á hollar vörur. Einnig verður skoðað að merkja sérstaklega t.d gjörunnin matvæli. Alma Möller, heilbrigðisráðherra, er gestur Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
Eyjan -Alma Möller - 5
Það hefur verið umræða um holdafar Íslendinga og um sykurát og óhollustu og svona. Nú man ég það að fyrir nokkrum árum, ja, einhverjum 16, 17 árum, þá var held ég Ögmundur Jónasson heilbrigðisráðherra og þá var settur á sérstakur, ja, sykurskattur, raunar ekki sykurskattur heldur sætuskattur því að sætuefni voru líka. Uppgefinn tilgangur var að draga úr sykurneyslu, sem gekk nú ekki eftir. En þú hefur, ég held það sé rétt að þú hefur alveg orðað þann möguleika.
„Það sem um er að ræða núna er að það er þingsályktun um aðgerðir gegn offitu. Við erum ekki bara að hugsa um holdafar. Það er auðvitað hægt að vera stór án þess að vera veikur, en við vitum að offitu fylgja sjúkdómar eins og hjarta- og æðasjúkdómar, krabbamein, sykursýki, stoðkerfissjúkdómar, og að offita styttir líf og síðan 2019 er offita sá áhættuþáttur sem er í öðru sæti á eftir tóbaki, sem veldur mestri sjúkdómsbyrði og veikindum. Það er auðvitað best að vinna gegn offitu með svona almennum lýðheilsuaðgerðum, bara heilsusamlegum lifnaðarháttum, og við tökum mið af slíku í öllum stefnum og svona lögum þar sem það á við. En nú er staðan þannig að við erum með offitu í samfélaginu meðal, hjá 7% barna og 27% fullorðinna og þegar um ofþyngd er að ræða þá eru það um 26% barna og eitthvað um 60% fullorðinna. Þessi þingsályktun, hún lýtur að offitu sem sjúkdómi og hvernig við snúum þeirri þróun við. Hún snýst mjög mikið um greiningu, snemmtæka íhlutun og svo meðferð. Að fólk sem er með offitu, það þarf að fá viðeigandi heilbrigðisþjónustu og við erum að hugsa um allt mögulegt þar. Nú eru komin lyf og það eru komnar aðgerðir og margt fleira. En í þessari þingsályktun þá eru líka svona sértækar forvarnir og þar er lagt til að það verði fenginn hópur sérfræðinga til að skoða hvort að það eigi að leggja skatt á óhollar vörur eða greiða niður hollar vörur eða hvoru tveggja. Líka að skoða hvort það eigi að merkja mjög óhollar vörur eins og gjörunnin matvæli.“
Bara eins og tóbakið.
„Já, akkúrat, já. Og það eru til svona eins og skráargatsmerkingar á hollum mat. Svo í fjórða lagi að skoða markaðssetningu á óhollustu, sérstaklega þegar kemur að börnum. Þessi þingsályktun, hún snýr mjög mikið að börnum því að það er svo mikilvægt að grípa inn í snemma því að við vitum að það fimmfaldast áhætta á sjúkdómum seinna meir ef að börn eru með offitu. Þannig að þarna er ekkert ákveðið, heldur þarf að skoða málið vel. Og það er rétt sem þú nefndir að sykurskatturinn sem hér var einhvern tímann í kringum 2010, ef ég man rétt, að hann var bara ekki nógu vel útfærður og það Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin hefur bent á það að slíkar aðgerðir þarf að útfæra vel og ég hef sjálf ekki lesið þá skýrslu Alþjóðaheilbrigðismálastofnunarinnar eða fylgst með bara hvernig þekking hefur þróast fram. Ég spáði í þetta fyrir löngu þegar ég var að læra lýðheilsufræði en það er sem sagt lagt til að, að þetta verði skoðað og við vitum auðvitað að verð skiptir máli, en til þess að þú farir að kaupa minna af óhollum vörum, þá þarf verð að hækka um 20 prósent og til að þú farir að kaupa meira af hollum vörum, þá þarf það að lækka um svona 15 til 30 prósent. Þetta er vitað. Þannig að það er ekkert lagt til í þessari þingsályktun, en bara að þetta verði skoðað. Og síðan þegar að sú ákvörðun liggur fyrir þá auðvitað á eftir að taka pólitíska ákvörðun um hvort hvort menn vilji fara þessa leið. Þannig að þetta er ekkert að fara að gerast á næstunni.“
Einnig er hægt að hlusta á Spotify.
