Það þarf að byggja þétt í kringum Borgarlínuna, annars gengur dæmið ekki upp. Óneitanlega þrengir að einkabílnum vegna mikillar fjölgunar bíla á höfuðborgarsvæðinu. Kannski var farið of geyst í að áætla fækkun bílastæða, t.d. fjarri miðborginni. Það eru mistök sem þarf að endurskoða. Heiða Björg Hilmisdóttir, borgarstjóri, og Pétur H. Marteinsson, veitingamaður, takast á um oddvitasæti Samfylkingarinnar í höfuðborginni. Þau eru gestir Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
Það sem maður heyrir, það er gagnrýni á þéttingu byggðar, að það séu vitlausar áherslur í uppbyggingu íbúðarhúsnæðis í borginni. Það er talað um leikskólann, sem er mönnunarvandi á, það er ekkert bundið við Reykjavík, en víða í öðrum sveitarfélögum er ástandið mun betra, ekki alls staðar. Það hefur verið gagnrýnt að áherslan gegn einkabílnum sé of mikil og að þetta sé farið að hamla lífsgæðum hjá fólki í borginni.
Samfylkingin hefur verið ráðandi flokkur í meirihlutanum í borgarstjórninni má segja frá 2010. Og auðvitað má segja að það sé lengra tímabil af því að Samfylkingin sem slík var náttúrlega kjölfesta í R-listanum á sínum tíma.
Hlustið þið á þetta? Takið þið þetta til ykkar, þessa gagnrýni sem kemur, eða er þessi gagnrýni, er hún byggð á einhverjum misskilningi?
„Nei, alls ekki,“ segir Heiða. Auðvitað finna allir í borginni fyrir því að það þrengist um bíla. Það eru að koma um 70 nýir bílar á göturnar á hverri einustu viku. Og það bara þrengist um og við sjáum bara götur þar sem var áður lagt öðrum megin, nú er lagt báðum megin. Við finnum alveg að þetta þrengist. Það er ekkert endilega pólitísk ákvörðun okkar að fjölga bílum svona mikið, en við höfum bæði fækkað stæðum á yfirborðinu og sett fleiri stæði undir jörðina, eins og í miðborginni.“
Það var gerð tilraun á Snorrabraut með hús sem voru engin bílastæði við. Það er tilraun sem gekk ekki mjög vel eftir því sem mér skilst.
„Nei, ég veit það. Við erum að endurskoða þessar viðmiðunarreglur núna og ég held að við höfum kannski farið aðeins of geyst, sérstaklega kannski fjær miðborginni. Snorrabrautin kannski gengur en eins og Gufunesið, við höfum þurft að hugsa það svolítið upp á nýtt.“
„Það voru bara gerð mistök,“ skýtur Pétur inn í.
Eruð þið alveg samstiga í þessu?
„Það sem þarf að gera betur er að, er að kynna hvaða stefnu við erum að fara í almennilega,“ segir Pétur. „Ég hef mikinn skilning á því að þegar þú varst með bílastæði og ert ekki lengur með bílastæði og það er farið að kosta mikinn pening og þú situr í traffík í 45 mínútur hvora leið í vinnu eða heim. Mikinn skilning á því. Ef þú kemst ekki í vinnuna út af því að barnið þitt getur ekki verið á leikskóla, auðvitað höfum við skilning á því, engin spurning. Mér hefur fundist að minnihlutinn hafa fengið dálítið frítt spil að tala þetta allt saman niður og stefnan sé röng. Það hafa verið gerð mistök. Það hafa verið gerð mistök í skipulagsmálum yfir dálítið langan tíma. Aðalskipulag 2014 gerir ráð fyrir að nýju hverfin eigi að vera á fjórum hæðum. Það er mikið ábyrgðarmál að byggja nýja fasteign. Vegna þess að hún verður í 150 ár og þetta eru ekki bara íbúðir eða fyrir atvinnurekstur. Þetta á líka að glæða umhverfið einhverjum gæðum. Núna er það þannig að í aðalskipulaginu 2014 þá stendur að þær eigi að vera á fjórum hæðum allar nýjar byggingar, en innan sviga nánast, en það er heimilt að fara í átta hæðir undir ákveðnum kringumstæðum. Núna eru eiginlega bara byggðar átta hæðir.“
Þessu mótmælir Heiða harðlega.
„Það er byggt of hátt og byggt of mikið út í götu, þannig að þetta eru aðeins of stórir, fólk upplifir það og það er náttúrlega bara mikið talað um, bara, sólarljós inn í íbúðirnar. Þannig að þetta er það sem fólk er að tala um. Ef við erum algjörlega sammála þessari stefnu þá hefur okkur ekki tekist að formúlera svarið eða sýnt fram á að þetta sé rétt stefna.“
Ég heyri að þú ert ekki sammála henni.
„Nei, ég held við höfum farið af leið þarna, ég held að grunnstefnan, grunnstefna Samfylkingarinnar, sem hefur verið við lýði og grunnstefnan, hvernig borgarsýnin er, hún er rétt. Mér finnst á síðasta kjörtímabili við höfum aðeins misst sjónar á boltanum eða farið aðeins út af sporinu. Það eru mörg dæmi um þetta og það er skrifað mikið um þetta en við höfum ekki náð að svara þessu. Ef við erum sátt við þessa þróun, þessa hæð og útlit og byggt svona stórt, þá bara verðum við að segja það skýrt. En mér hefur fundist andstæðingar meirihlutans, andstæðingar þessarar stefnu, hafa fengið dálítið frítt spil að tala borgina niður.
Svo verð ég að segja líka, og þetta er kannski aðeins til varnar þessari stefnu, að meðan eitthvað er í uppbyggingu, áður en eru komnir gangstígar og áður en þeir komu með ljósastaurar og fólk flutt inn í íbúðina. Nýbyggingar eru venjulega ljótar, þegar þær eru á frumstigi. Um leið og fólkið er flutt inn, bara eins og Vatnsmýrarsvæðið, Valshverfið, ég er bara búinn að labba þarna um og þetta er, þetta er frábært svæði og fólkið sem býr þarna er glatt og ánægt. En á meðan þetta var í uppbyggingu þá var þetta talað svo rosalega mikið niður. Þannig að við eigum verk að vinna í leikskólanum. Það er stór hluti leikskóla í góðu lagi en við þurfum að einbeita okkur að því að finna lausnir á þessum vanda.“
Ja, fólk kvartar undan því, auðvitað hafa komið upp vandamál með leikskóla, sem hefur þurft að loka vegna myglu og slíks, en fólk kvartar undan því að það þurfi að vera að keyra börnin milli póstnúmera.
„Það er auðvitað óþolandi,“ segir Heiða. „Það skilja allir að fólk kvarti yfir því. Það er auðvitað eitthvað sem að við viljum ekki standa fyrir. En mig langar að segja varðandi uppbygginguna. Við erum auðvitað með sama aðalskipulag og við samþykktum 2014. Við höfum ekki breytt því mikið, en ég held að það sé alveg kominn tími á að breyta því. Og við höfum í rauninni sett af stað svona ákveðna forvinnu hvað það varðar, hvernig getum við horft lengra fram í tímann. Hvernig getum við horft bara 50-60 ár fram í tímann? Hvar mun borgin vera? Og sérstaklega núna ef Sundabrautin loksins kemur, þá höfum við verið að skoða núna bara ný svæði eins og Geldinganes og Álfsnes og Kjalarnes, hvort við getum þróað okkur meira yfir í þá áttina heldur en áður var kannski talið. Við erum auðvitað að þróa okkur austar í borginni vegna þess að við erum búin að þétta mjög mikið og maður finnur alveg að það er smá þreyta. En þetta er að mestu leyti tekist mjög vel.“
Það hefur komið gagnrýni á að þetta sé ekki sú íbúðauppbygging sem þörfin hafi verið mest fyrir.
„Ég er ekki endilega sammála því,“ segir Heiða. „Vegna þess að þú sérð bara reiti eins og Kirkjusandinn. Þarna flytur fólk inn og núna niður í Hlíðarenda, þetta er rosalega flott og skemmtilegt hverfi og ástæðan fyrir því að það er byggt við götuna er til þess að búa til þessa fínu innigarða. Þetta er eitthvað sem við þekkjum frá borgum eins og Kaupmannahöfn og Stokkhólmi og víðar þar sem húsin eru svolítið við götuna, ekki þetta gras fyrir framan og gras á bak við og fólkið á svona góða innigarða. Þetta er eitthvað sem fólk kann að meta. Og almennt í kringum Borgarlínuna, þá er byggt ansi þétt þar sem Borgarlínan á að koma og það var þróunarásinn sem við samþykktum, þannig að við erum að fara að byggja nokkuð þétt þar í kring. Það er ein af forsendunum í rauninni fyrir því að hún muni borga sig, eða hún muni aldrei borga sig þannig, en að það muni borga sig að leggja hana.“
Borgarlínan er svona cost-centre.
„Allar samgöngur kosta. Bílarnir kosta líka. Það kostar mikið að viðhalda þessu vegakerfi, við skulum ekkert gleyma því, og það kostar að viðhalda hjólastígum og slíkt. En til þess að við náum að það verði gott fyrir marga að nota Borgarlínuna, við notum það orð, þá þurfa margir að búa mjög nálægt og við höfum verið að byggja svolítið þétt þar í kringum. Ég veit að fólk talar um það. Suðurlandsbrautina. Núna vorum við að samþykkja nýtt húsabil í. Skeifunni, þetta er auðvitað smá breyting á borginni, en ég held að það séu ekki margir sem að sjá gríðarlega eftir húsunum sem þar voru eða slíkt.“
