Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegs – og landbúnaðarráðherra, hefur öðrum ráðherrum fremur dregist inn í Samherjamálið sökum vináttu sinnar við Þorstein Má Baldvinsson, fyrrverandi forstjóra Samherja. hafa þingmenn kallað eftir afsögn, eða að hann stigi til hliðar meðan að málið sé rannsakað.

Kristján skrifar í Morgunblaðið í dag, hvar hann nefnir að auka þurfi traust á íslensku atvinnulífi og leiðin til þess sé aukið gagnsæi í rekstri stærri fyrirtækja. Þess vegna hyggist íslensk stjórnvöld fara í samstarf við Matvæla – og landbúnaðarstofnun Sameinuðu þjóðanna(FAO).

Í greininni segist Kristján að hann muni hafa frumkvæði að úttekt á viðskiptaháttum útgerða í þróunarlöndum og tillögur verði settar fram gegn spillingu, mútum og peningaþvætti:

„Ég mun hafa frum­kvæði að því að Mat­væla- og land­búnaðar­stofn­un Sam­einuðu þjóðanna (FAO) vinni út­tekt á viðskipta­hátt­um út­gerða sem stunda veiðar og eiga í viðskipt­um með afla­heim­ild­ir þ.ám. í þró­un­ar­lönd­um. Á grund­velli út­tekt­ar­inn­ar vinni FAO til­lög­ur til úr­bóta í sam­vinnu við aðrar alþjóðleg­ar stofn­an­ir sem vinna að heil­brigðum viðskipta­hátt­um, gegn spill­ingu, mút­um og pen­ingaþvætti. Ráðuneyti mitt hef­ur þegar átt í sam­skipt­um við for­svars­fólk FAO um slíkt sam­starf og hef­ur þessu frum­kvæði verið tekið með já­kvæðum hætti.“

Bræla hjá Fiskistofu

Kristján segir að Fiskistofa ráði ekki við að framfylgja lögunum:

„Í skýrslu Rík­is­end­ur­skoðunar um eft­ir­lit Fiski­stofu frá því í janú­ar á þessu ári kem­ur fram að ekki verði séð að Fiski­stofa kanni með nægj­an­lega trygg­um hætti hvort yf­ir­ráð tengdra aðila í sjáv­ar­út­vegi yfir afla­hlut­deild­um sé í sam­ræmi við það há­mark sem er skil­greint í lög­um um stjórn fisk­veiða. Því þurfi að end­ur­skoða 13. og 14. gr. lag­anna svo regl­ur um há­marks­afla­hlut­deild verði skýr­ari.

Í mars 2019 skipaði ég verk­efn­is­stjórn und­ir for­ystu Sig­urðar Þórðar­son­ar, fyrr­ver­andi rík­is­end­ur­skoðanda, til að koma með til­lög­ur um bætt eft­ir­lit með fisk­veiðiauðlind­inni. Nefnd­inni var m.a. falið að bregðast við fyrr­greindri ábend­ingu Rík­is­end­ur­skoðunar. Í kjöl­far umræðu síðustu daga hef ég nú óskað eft­ir því við nefnd­ina að hún skili til­lög­um þar að lút­andi fyr­ir 1. janú­ar nk. Þá er að vænta til­lagna frá nefnd­inni á næstu vik­um um bætt eft­ir­lit með fisk­veiðum og með vigt­un sjáv­ar­afla.“

Miklir hagsmunir

Að lokum nefnir Kristján Þór að orðspor Íslands sé dýrmætt, þar sem miklir hagsmunir séu í húfi:

„Ég bind von­ir við að þau viðbrögð rík­is­stjórn­ar­inn­ar sem birt­ast í þess­um al­mennu aðgerðum, til viðbót­ar við þær miklu úr­bæt­ur sem gerðar hafa verið á und­an­för­um árum, muni leiða til þess að orðspor Íslands verði ekki fyr­ir miklu tjóni. Þar eru mikl­ir hags­mun­ir í húfi fyr­ir ís­lenskt sam­fé­lag, m.a. í ljósi þess að rúm­lega 98% af ís­lensku sjáv­ar­fangi eru flutt á er­lend­an markað. Það er því kapps­mál fyr­ir alla hlutaðeig­andi að sam­ein­ast um það verk­efni.“

Sjá einnig: Sjáðu hvernig ríkisstjórnin ætlar að bregðast við Samherjamálinu vegna „hugsanlegs orðsporshnekkis“