Græðgisvæðing sparisjóðanna í landinu – þegar stofnfjárhlutum var breytt í hlutafé sem hægt var að braska með – er einn ógeðfelldasti kaflinn í fjárgæfrasögunni miklu. Nú vilja stjórnendur Byrs að Atli Gíslason þingmaður dragi til baka ummæli sem hann lét falla um sparisjóðinn í Silfri Egils í nokkrum vikum.
Ég mæli með þessum pistli Gunnars Axels í Hafnarfirði sem nefnist Voru litlu stofnfjáreigendurnir beittir fjárkúgun?
„Ég átti gott spjall við lítinn hóp mann á besta aldri í morgun. Þeir buðu mér á fund hjá sér og vildu fá að heyra það hvernig ég upplifði atburði síðustu mánaða og um orsakir hrunsins. Ég vona að þeir hafi haft gaman af, allavega báðu þeir mig að koma aftur.
Í þessum hópi voru tveir stofnfjáreigendur í BYR. Þeir hafa áhyggjur af sínum hag, sérstaklega í ljósi þeirra upplýsinga sem nú eru að koma fram og vildu fá mitt mat á stöðunni. Þeir eru m.a. hræddir um að fá ekki arðgreiðsluna sem var búið að lofa að þeir fengju, ef þeir bara tækju þátt í stofnfjáraukningunni í árslok 2007. Þá var þeim lofað stórri arðgreiðslu strax vorið 2008 og svo annarri ekki minni strax vorið 2009. Út á það gekk leikurinn.
Þeir eru í hópi yfir 1500 lítilla stofnfjáreigenda í BYR sem fengu um það boð árið 2007 að ef þeir ykju ekki við stofnfjárhlutinn sinn þá myndi hann rýrna margfallt. Þeim var stillt upp við vegg af nokkrum stórum aðilum sem öllu ráða í sjóðnum. Í dag taka þeir þannig til máls að þeir hafi í raun verið beittir fjárkúgun. Það eru þeirra orð. Allavega er ekki útlit fyrir að loforðið sem þeir fengu um risaarðgreiðslu á árinu 2009 eigi eftir að ganga eftir. Of margt hefur gerst í millitíðinni.
Sagan sem þeir sögðu mér rímar við þær upplýsingar sem ég hef undir höndum. Ég hef skoðað opinbera ársreikninga eins af stóru eigendunum í BYR. Þar kemur fram hvernig þurrka átti upp varasjóðinn á aðeins tveimur árum. Lán var fengið frá Glitni í desember 2007 og af því var greiddur um þriðjungur strax um vorið 2008 þegar risaargreiðslan var borguð út. Samkvæmt ársreikningnum átti síðan að greiða megnið af láninu upp ári síðar, eða í næstu arðgreiðsluatrennu.
Ef planið hefði gengið upp þá væru valdhafar í BYR nú að undirbúa næstu arðgreiðslu, sem eins og sú fyrri kæmi öll úr varasjóðnum (sem er lögum samkvæmt í almannaeign). Það er hætt við að þá hefði varasjóðurinn verið tæmdur endanlega.
Ég er líklega ekki sá eini sem bíður spenntur eftir fréttum af næsta aðalfundi BYRs. Samkvæmt hefðinni ætti hann að verða haldinn á allra næstu dögum.„
