Sigmundur Davíð Gunnlaugsson forsætisráðherra vitnaði í Sigurð Nordal í ræðu sinni á Austurvelli í dag, 17. júní.

Það fer auðvitað ágætlega á því.

Það var samt ekki nefnt að Sigurður var mótfallinn stofnun lýðveldisins 1944. Hann var í hópi lögskilnaðarmanna svokallaðra sem héldu því fram að það væri skammarlegt af Íslendingum að laumast undan stjórn Dana á tíma þegar Danmörk væri hersetin af þýskum nasistum.

Áróðurinn gegn lögskilnaðarmönnum var reyndar svo stækur að þeir voru algjörlega kveðnir í kútinn. Þeir voru útmálaðir sem landráðamenn.  Og það er varla fyrr en á síðustu árum að má nefna að þeir höfðu kannski eitthvað til síns máls.

Íslenska lýðveldið var náttúrlega stofnað undir vernd Bandaríkjanna og var það lengi. Þeir mættu huga að því sem mest tala um fullveldi. Þetta var til dæmis mjög ofarlega í huga Ólafs Ragnars Grímssonar meðan hann var prófessor í stjórnmálafræði.

En Sigurður Nordal sparaði ekki stóru orðin þegar hann skrifaði um lýðveldisstofnunina í sérstökum bæklingi árið 1943:

„…fyndist mér það viðbjóðslegur endir sjálfstæðisbaráttu vorrar, að vér þægjum í rauninni hina síðustu frelsisskrá vora úr föðurhöndum böðla Norðurálfunnar.“

“ En væri ekki betur við eigandi, að sú íslandsglíma færi ekki fram 17. júní, heldur á afmælisdag Adolfs Hitlers, sem vér eigum hvort sem er allar ..vanefndir“ Dana að þakka?“