Launavísitölufrumvarpið svokallaða er nú til meðferðar á Alþingi og hefur verið töluvert í fréttum. Markmið frumvarpsins er að koma í veg fyrir kjaragliðnum milli lífeyrisþega og hins almenna vinnumarkaðar með því að tengja elli- og örorkulífeyri við launavísitölu. Ekki eru allir á einu máli um ágæti frumvarpsins og hafa ýmsir hagfræðingar varað við afleiðingum þess. Viðskiptaráð Íslands hefur varað við því að hvatar til þátttöku á vinnumarkaði verði veiktir með lögfestingu frumvarpsins, en útgjaldavöxtur hins opinbera vegna örorku á Íslandi sé hraðastur á meðal Norðurlandanna og tíðni örorku með því mesta sem gerist.

Eins hafa minnihlutaflokkarnir á Alþingi varað við frumvarpinu sem og Samtök atvinnulífsins, Alþýðusamband Íslands og aðrir hagfræðingar.

Fjölmiðlamaðurinn Egill Helgason skrifar færslu um málið á Facebook þar sem hann veltir fyrir sér hvort þeir gagnrýnendur sem hafa stigið fram gegn frumvarpinu séu hentugasti hópurinn til að tjá sig. Þetta séu aðilar í efstu lögum samfélagsins og eins sé athyglisvert að stöðugleiki á Íslandi standi og falli með því að kjörum lífeyrisþega sé haldið niðri.

„Ég held að fáum dyljist að mesta tekjuskriðið í samfélaginu á þessari öld hafi verið í allra efstu lögum samfélagsins. Ég er ekki viss um að fólkið þar sé heppilegustu aðilarnir til að tjá sig um tengingu bóta við launavísitölu. Svo er annað – hvað segir það um hagstjórn okkar að aðgerð sem manni finnst eiginlega jafn sjálfsögð skuli vera lýst lýst sem tímasprengju? Getum við virkilega sætt okkur við hagkerfi sem er svo ofsalega óstöðugt?“

Þorsteinn Víglundsson, sem er bæði fyrrum félags- og jafnréttismálaráðherra og fyrrum framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, tekur ekki undir með Agli. Hann veltir fyrir sér hvort að virtir hagfræðingar verði ómarktækir bara vegna þess að þeir fá vel borgað.

„Þetta þykja mér ótrúleg rök frá þér Egill. Eru þá færir hagfræðingar á borð við Gylfa Zoega, Axel Hall, Þórarinn Pétursson og Ásgeir Jónsson vanhæfir til að tjá sig um efnahagsleg málefni tekna sinna vegna? Væri ekki nær að færa þá málefnaleg rök gegn varnaðarorðum þeirra en að gera lítið úr þeim vegna þess að menntun þeirra og reynsla á sviði hagfræði hafi skilað þeim árangri í lífinu?“

Egill gefur til kynna að hagfræðin virðist heldur tala máli peningaaflanna en að tala gegn ójöfnuði.

„Ég er nú enginn sérstakur vinstri maður – svona miðjukall – en það er nú vart hægt að hin hefðbundna hagfræði dregur fremur taum peningavaldsins í veröldinni – makkar svona frekar þæg með – og kvartar til dæmis ekki mikið undan vaxandi ójöfnuði.“

Þorsteinn fékk í raun lítinn meðbyr undir færslu Egils en þar er honum meðal annars bent á að það sé auðvelt að hafa skoðun á kjörum pöpulsins þegar maður situr við rjómaskálina. Það leiki sér enginn að því að missa starfsorku og einn nefnir sem dæmi að þegar viðkomandi neyddist til að hætta að vinna og fara á örorkulífeyri hafi tekjurnar helmingast en útgjöldin héldust óbreytt.

Fleiri tjá sig í athugasemdum og velta fyrir sér hvers vegna allt fari á hliðina þegar til skoðunar kemur að bæta kjör þeirra sem verst standa. Stöðugleiki sem byggi á því að viðhalda ójöfnuði sé kannski ekki þess virði. Eins er bent á að hagfræðingarnir geri ekki athugasemdir þegar útgjaldaliðir eru vísitölutengdir.

„Þessum sömu sérfræðingum finnst fínt að tengja lán fólks við vísitölur,“ skrifar einn í athugasemd.

Tal um að hvatar til atvinnuþátttöku verði veiktir séu undarlegir enda sé hvorki elli né örorka val. Einn spyr hvort það væri kannski einfaldara að binda lífeyrisgreiðslur við fast hlutfall af launum þingmanna en Guðmundur Ari Sigurjónsson, formaður þingflokks Samfylkingarinnar, bendir á í færslu að kjör þingmanna séu vísitölutengd.

„Það hefur verið afar sérstakt að hlusta á þingmenn Sjálfstæðisflokks og Miðflokks sem eru á vísitölutengdum launum uppá tæpar tvær milljónir berjast á hæl og hnakka gegn því að örorkubætur og lífeyrir verði vísitölutengdur.“