fbpx
Mánudagur 02.mars 2026
Pressan

„Eftir að mér var bjargað, þegar ég kom aftur heim, þá vildi ég ekki ræða það sem gerðist við nokkurn mann“

Pressan
Laugardaginn 24. janúar 2026 21:30

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Árið 2002 var hin 14 ára gamla Elizabeth Smart numin á brott úr svefnherbergi sínu í Utah um miðja nótt. Ræningi hennar var Brian Mitchell, heimilislaus farandpredikari sem taldi sig útvalinn fulltrúa guðs. Hann þvingaði Elizabeth til að ganga kílómetrunum saman í myrkrinu. Þegar þau komu á áfangastað, tjaldbúðir þar sem Brian bjó ásamt eiginkonu sinni Wöndu, fór fram undarleg brúðkaupsathöfn. Að henni lokinni nauðgaði Brian stúlkunni í fyrsta sinn en hann átti eftir að brjóta gegn henni nánast daglega næstu 9 mánuðina.

Guð sagið honum að ræna sjö ungum stúlkum

Elizabeth komst lífs af. Hún er í dag 38 ára og hefur í gegnum árin talað opinskátt um reynslu sína, nú síðast í heimildarmyndinni Kidnapped: Elizabeth Smart, sem kom út í vikunni.

„Eftir að mér var bjargað, þegar ég kom aftur heim, þá vildi ég ekki ræða það sem gerðist við nokkurn mann,“ sagði Smart í færslu í tilefni frumsýningarinnar. „Þegar málið var loks tekið fyrir af dómstólum man ég eftir því er ég sat fyrir svörum í vitnastúkunni og mér þótti vanta allt samhengi. Fyrst þessar upplýsingar yrðu opinberaðar á annað borð þá væri best að það þjónaði einhverjum tilgangi. Ég vildi endurheimta eignarréttinn að minni eigin sögu og það hjálpaði mér að opna mig um reynsluna.“

Brian Mitchell var ofsatrúaður mormóni og honum hafði verið vísað úr hefðbundnu kirkjustarfi fyrir öfga. Hann taldi sig vera spámann guðs og skrifaði sína eigin ritningu. Seinna meir glímdi hann við heimilisleysi og stundaði að predika á götum úti. Þannig kynntist hann Smart-fjölskyldunni. Þau voru líka mormónar og sáu aumur á honum eftir að þau rákust á hann í göngutúr. Foreldrar Elizabeth stóðu í framkvæmdum á heimilinu og buðu Brian að aðstoða þau gegn greiðslu. Hann mætti til vinnu í þrjár klukkustundir en sneri ekki aftur til baka fyrr en nóttina þar sem hann rændi Elizabeth.

„Hann sagði mér að guð hefði sagt honum að ræna sjö ungum stúlkum, ég væri sú fyrsta. Hann sagði að systir mín myndi líklega enda sem ein af eiginkonum hans sem og frænka mín, Olivia. Ég varð skelfingu lostin,“ segir Elizabeth í myndinni en Brian gerði síðar tilraun til ræna frænku hennar en það mistókst.

Brian og eiginkona hans þvinguðu Elizabeth til að drekka áfengi og taka inn fíkniefni. Unga stúlkan þurfti að horfa á hjónin hafa samfarir og svo var henni nauðgað allt að fjórum sinnum á dag.

Skildi fjölskylduna betur eftir að hún eignaðist sjálf börn

Elizabeth lýsir því að það hafi verið erfitt að sætta sig við það sem var gert við hana. Hún hafi lengi kennt sjálfri sér um og upplifað mikla skömm. Í dag vill hún sýna öðrum þolendum að þeir standa ekki einir. Eins vill hún að fólk sem hefur ekki gengið í gegnum svona martröð fái nasaþefinn af því hvernig svona aðstæður, þar sem ótti og skelfing er við völd, geta þvingað fólk til að gera hluti sem það hefði annars aldrei gert.

Hún lýsir því einnig hvernig trú hennar og uppeldi hafi gert reynsluna erfiðari. Hún var alin upp sem mormóni og kennt að kynlíf án hjónabands væri synd. Eftir að Brian nauðgaði henni í fyrsta sinn upplifði hún sig einskis virði. Hún var syndug og ekkert gæti fært henni sakleysið aftur. Hún vildi þó lifa og besta leiðin til þess að lifa var að spila með. Hún gerðist því undirgefin en leitaði ávallt leiða til að flýja.

„Ég vissi að fjölskyldan mín var ástæða til að lifa.“

Fjölskylda hennar upplifði mikla örvæntingu þá 9 mánuði sem hennar var saknað. Elizabeth átti þó lengi erfitt með að sýna þeim samkennd, enda hefðu þau ekki upplifað sömu martröð og hún. En síðan eignaðist hún sjálf börn.

„Ég man að fyrst eftir að ég kom heim hugsaði ég: Það sem ég gekk í gegnum var það versta sem hægt er. Enginn var að meiða ykkur. Enginn var að neita ykkur um mat eða vatn eða halda ykkur í hlekkjum. Þið höfðuð hvert annað en ég hafði engan. Nú, þegar ég sé angist þeirra og sársauka í heimildarmyndinni veit ég að ef þau hefðu sjálf getað gengið í gegnum þetta til að vernda mig, þá hefðu þau gert það. Það er bara það sem foreldrar gera.“

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Mest lesið

Nýlegt

Pressan
Fyrir 22 klukkutímum

Þetta grænmeti á ekki að fara í ísskápinn

Þetta grænmeti á ekki að fara í ísskápinn
Pressan
Fyrir 23 klukkutímum

Þetta er tannlæknum illa við að sjúklingar þeirra geri

Þetta er tannlæknum illa við að sjúklingar þeirra geri
Pressan
Í gær

Sálfræðingur segir að þetta haldi pörum meira saman en ást

Sálfræðingur segir að þetta haldi pörum meira saman en ást
Pressan
Í gær

Líkið á ströndinni – Leyndi lögreglan einhverju?

Líkið á ströndinni – Leyndi lögreglan einhverju?
Pressan
Fyrir 2 dögum

Rafvirkjar segja að þessi raftæki eigi að taka úr sambandi á nóttunni

Rafvirkjar segja að þessi raftæki eigi að taka úr sambandi á nóttunni
Pressan
Fyrir 2 dögum

Þreytt(ur) að ástæðulausu? – Þetta er heilinn kannski að reyna að segja þér

Þreytt(ur) að ástæðulausu? – Þetta er heilinn kannski að reyna að segja þér