Drífa Snædal, talskona Stígamóta, tjáir sig um dóm yfir knattspyrnumanninum Alberti Guðmundssyni sem var sýknaður í Landsrétti og héraðsdómi af ákæru um kynferðisbrot gegn konu.
Landsréttur þríklofnaði í afstöðu sinni, einn dómari vildi sakfella en hinir tveir sem vildu sýkna byggðu ekki báðir á niðurstöðu héraðsdóms. Drífa fjallar um málið í aðsendri grein á Vísir.is, en hún telur dóm héraðsdóms í málinu bera keim af druslusmánun. Þannig sé brotaþoli kallaður „ætlaður brotaþoli“ þó að slíkt sé lögfræðilega rangt, og síðan þetta:
„Þá er undirliggjandi stef í dómunum hvernig brotaþoli hagaði sér fyrir brotið en ekki jafn mikið vægi sett í hvernig hún hagaði sér eftir brotið, en það bar öll einkenni þess sem hefur orðið fyrir því alvarlega áfalli sem kynferðisbrot er. Þá er meira að segja fjallað um hvernig hún var klædd og hvað hún var að gefa í skyn með klæðnaði.“
Drífa segir að dómurinn veki þá spurningu hvaða tilgangi það þjóni fyrir þolendur kynferðisbrota að leita réttlætis í dómskerfinu. Segir hún dóminn sýna að enn eigi kerfið erfitt með að taka á þessum brotum:
„Einungis um 10% þeirra brotaþola sem leita til Stígamóta reyna að fara í gegnum réttarkerfið í leit að réttlæti og viðurkenningu. Eftir nýfallinn dóm má spyrja, af hverju ættu brotaþolar að reyna það yfir höfuð? Af hverju að standa frammi fyrir kerfi sem véfengir þig, drusluskammar, gerir lítið úr afleiðingum og að lok um lýsa yfir sakleysi þeirra þar sem sekt þeirra var ekki nægilega sönnuð til þess að hægt væri að dæma þá í fangelsi. Þetta er gamalt og nýtt stef og þrátt fyrir allar tilraunir síðustu áratuga til að lappa uppá kerfið og reyna að gera það í stakk búið til að taka á kynferðisbrotum er það svo langt frá því að mæta brotaþolum, trúa þeim og taka afleiðingum brota alvarlega. Þrífklofinn dómur Landsréttar er birtingarmynd þess hvað dómskerfið, eins og samfélagið, á erfitt með að taka á þessum málum og koma í veg fyrir kynferðisbrot.“
Vegna þess hve réttlætið sé langsótt í gegnum dómskerfið þá freisti sumir þolendur þess að sækja það með því að opinbera ofbeldismenn sína á samfélagsmiðlum og í viðtölum. Slíkt veki upp hávarar raddir um slaufunarmenningu en þar sé ekki tekið „tillit til þess að brotaþolum allra tíma hefur hingað til verið slaufað, þær niðurlægðar, fengið heilu samfélögin upp á móti sér og þurftu jafnvel að flýja land. Þegar kastljósinu er beint að gerendum er slaufun hins vegar orðinn að alvarlegasta glæp sem um getur.“
Drífa spyr hvernig við náum fram jafnrétti ef við látum kynferðisbrot viðgangast án afleiðinga.
Drífa bendir á að sama daga og sýknudómurinn yfir Alberti féll hafi erlendur maður verið sakfelldur fyrir kynferðisbrot á grundvelli framburðar brotaþola. Hún veltir því fyrir sér hvort þarna skipti máli hver hinn ákærði er:
„Þennan sama dag var einnig kveðinn upp í Landsrétti dómur í öðru kynferðisbroti þar sem maður af arabískum uppruna var dæmdur fyrir kynferðisbrot. Landsréttur var í því máli einhuga um að leggja framburð brotaþola til grundvallar fyrir sakfellingu. Áhugavert er að bera saman málin og velta því fyrir sér hvort Landsréttur hefði þríklofnað í afstöðu sinni ef ekki hefði verið um að ræða þekktan íslenskan landsliðsmann í fótbolta.“
Grein Drífu í heild má lesa hér.
