Hildur Sverrisdóttir, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, ræðir tjáningarfrelsið í skugga dauða bandaríska aktívistans Charlie Kirk, sem féll fyrir hendi byssumanns fyrr í mánuðinum. Hildur segir að það sé flókið „að vera Charlie“ og vísar til þess viðhorfs að standa ávallt með tjáningarfrelsinu, líka frelsinu til að tjá ógeðfelldar skoðanir.
Í aðsendri grein í Morgunblaðinu í dag rifjar Hildur upp hryðjuverkaárás íslamskra öfgamanna á ritstjórnarskrifstofur franska skopblaðsins Charlie Hebdo. Í kjölfarið reis upp mikil bylgja til stuðnings tjáningarfrelsinu undir slagorðinu „je suis Charlie“. Hildur segir í grein sinni:
„Síðan hefur það ítrekað sýnt sig að það er býsna flókið að vera Charlie og það jafnvel gleymst. Grínistar hafa fengið yfir á sig reiðiöldur á samfélagsmiðlum fyrir óviðeigandi grín sem einmitt getur strítt gegn þeim gildum sem við höfum sett okkur hér á landi. Eins auðvelt og okkur flestum fannst að verja rétt skopmyndateiknara til að gera grín að spámanni annarrar trúar hefur reynst erfiðara að verja sama rétt þegar gildismatið færist nær heimahögum. Þar er þó enginn dómstóll dómbær og það verður einfaldlega að verja rétt allra til að segja sína brandara. Sumt er ósmekklegt, rætið og jafnvel varasamt en við lendum í miklum ógöngum um leið og viðbragðið verður að hlæja einfaldlega ekki að hinu óviðeigandi gríni heldur vilja fordæma það og banna.“
Hildur segir síðan um morðið á Charlie Kirk og flókna umræðu um tjáningarfrelsið að oft sé stutt í að hörð gagnrýni á ógeðfelldar skoðanir sé lögð að jöfnu við skerðingu á tjáningarfrelsi. Tilburðir ráðamanna í Bandaríkjunum til að nýta sér atburðinn til að hefta tjáningarfrelsi séu jafnframt mikið áhyggjuefni:
„Charlie Kirk var ekki að gera grín en hann hélt á lofti skoðunum sem ganga gegn gildum fjölda fólks. Svo mjög að vangaveltur um frelsi hans til að tjá skoðanir sínar hafa heyrst og áberandi er að viðbrögð litast talsvert af því „hvorum megin línunnar“ fólk stendur í einstaka skoðunum í stað þess að snúast um algild, sameiginleg gildi málfrelsis. Það er því miður ansi stutt í orð eins og skoðanakúgun, þöggun og hatursorðræðu þegar í raun er um að ræða skoðanaskipti sem verða að eiga rétt á sér. Það er sömuleiðis mikið áhyggjuefni að ráðamenn í Bandaríkjunum noti kyndil tjáningarfrelsis Kirks til að tempra tjáningarfrelsi þeirra sem eru annarra skoðana. Það á enginn að óttast um öryggi sitt vegna skoðana sinna eða ofbeldis eða þöggunar af hálfu valdhafa.“
Hildur minnir á að tjáningarfelsið sé hornsteinn í frjálsu samfélagi og það gildi fyrir alla, líka þá sem við erum ósammála og jafnvel fyrirlítum. Annað sé hentistefna og ef við styðjum tjáningarfrelsi eingöngu á grunni skoðana sem við aðhyllumst eða höfum ekki óbeit á þá fylgjum við ekki gildum heldur hentistefnu.
„Þá einfaldlega molna þær dýrmætu stoðir sem við reisum samfélagið á.“
