„Frábærar fréttir! Við skuldum núna sameiginlegt húsnæðislán.“ Þannig hljómaði sms-ið sem maki minn sendi mér í desember 2017 til að tilkynna að við værum nú fjárhagslega tengd og ættum saman húsnæði. Mér varð flökurt. Það sem fylgdi í kjölfarið voru mörg ár af fjárhagslegu ofbeldi og lánamisferli og löng lögfræði barátta áður en ég gat losað mig.“
Þannig hefst reynslusaga konu á breska miðlinum Metro. Segist konan hafa varið níu mánuðum í sjálfsvígsráðgjöf vegna þeirra áfalla sem hún gekk í gegnum.
Hún kynntist manninum sínum, sem við skulum kalla Jón, þegar þau voru unglingar, þau voru vinir í nokkur ár áður en þau byrjuðu samband sitt. Fyrstu tvö árin í sambandinu bjuggu þau í sitthvoru lagi en fljótlega vildi Jón að þau leigðu saman íbúð. Þrátt fyrir að elska Jón var konan treg til þess.
„Ég vildi giftast honum að lokum, en ég vildi að við myndum einn daginn kaupa húsnæði saman og ég var þegar byrjuð að spara fyrir mínu eigin húsnæði í staðinn, í janúar 2014 hafði ég safnað 20.000 pundum. Loksins gat ég keypt íbúð í London á góðu verði með 10% innborgun.“
Segir konan að á þeim tíma hafi verið komið að lokum sambandsins og þegar hún flutti í nýju íbúðina sína sagði hún Jóni að sambandinu væri lokið. Var konan spennt að gera íbúðina að fallegu og notalegu heimili fyrir sjálfa sig.
Eftir skyndilegt andlát í fjölskyldu Jóns sagði hann konunni að hann yrði að flytja inn til hennar, hann þyrfti á sambandi þeirra að halda. Konunni leið illa vegna Jóns og samþykkti.
„Hann flutti inn og ég studdi hann tilfinningalega á meðan ég tók frekari lán svo ég hefði efni á að gera íbúðina íbúðarhæfa. Hver einasta lausa stund var notuð í að mála upp á nýtt, veggfóðra eða eiga viðskipti við byggingaraðila. Fyrirhöfn mín var þó þess virði því innan árs hafði verðmæti íbúðarinnar hækkað um 100.000 pund. Ég fann fyrir miklu stolti.“
Um þetta leyti fór Jón, sem hafði alltaf verið á móti því að parið gifti sig þegar þau voru saman að tala meira og meira um hjónaband. Konan vildi það ekki enda sambandinu lokið. Í desember 2016, eftir tvö ár saman í íbúðinni minni, bað Jón hennar með kjánalegum hætti. Í fuglaskoðunarskála í þjóðgarði á blautum og drungalegum degi og, eins og við var að búast, sagði konan nei.
Jón lét ekki deigan síga og bað hennar aftur fjórum mánuðum síðar og fór með hana í ferð til Bruges. Konan svaraði þá með já og segist hafa fundið fyrir þrýstingi að svara játandi því Jón hafði greinilega lagt mikið á sig. Einnig vildi hluti af henni enn trúa á þá rómantísku hugmynd að hann elskaði hana og þetta væri hans leið til að sanna það.
En þá breyttist allt.
„Næstum strax eftir að hringurinn var kominn á fingur minn varð hann upptekinn af peningum. Hann bað mig ekki aðeins um helminginn af kostnaði trúlofunarhringsins, heldur byrjaði hann að angra mig stöðugt um að setja nafn sitt á húsnæðislánið. Lánið og skjölin voru í mínu nafni og þó að hann hefði lagt sitt af mörkum til afborgana og reikninga síðan hann flutti inn, vildi ég ekki breyta þessu fyrirkomulagi því ég vissi að honum var ekki treystandi fyrir ábyrgðinni. Að fjarlægja hann af láninu og fá eignina mína aftur eingöngu í mínu nafni tók fimm ár.“
Segist hún aldrei gleyma fundinum í bankanum þegar nafni hans var bætt við lánið, enginn hafi spurt hana í einrúmi hvort hún væri sátt við þá breytingu. Segir hún að ef starfsmenn bankans hefðu gert það hefði hún svarað neitandi.
„Þannig að þetta sms, sem staðfesti að ég hefði ekki lengur ein stjórn á fjármálum mínum (eða lífi mínu), fannst mér eins og högg í hjartastað. Hann var sjálfumglaður, ég var miður mín. Það var augnablikið sem ég áttaði mig á því að ég þurfti að komast burt og með brúðkaupsdaginn framundan þurfti ég að gera það fljótt. Næstu tvo mánuði bað ég hann ítrekað um að aflýsa brúðkaupinu en hann hunsaði mig. Allan tímann hafði hann fulla stjórn á sameiginlegum reikningi okkar og öllum reikningum.
Að lokum sagði ég honum að ég hefði kynnst öðrum manni, sem var ekki satt, en það eina sem mér datt í hug til að koma Jóni úr lífi mínu. Hann sagði mér að ég ætti skilið að vera refsað og þjást. Og það gerði ég. Það virtist aðeins taka nokkrar vikur að bæta honum við veðlánið, en það tók fimm ár að fjarlægja hann og fá eignina mína aftur eingöngu í mínu nafni.“
Konan bauð Jóni 15.000 pund til að fjarlægja nafn hans af veðláninu og ganga í burtu án dómsmáls, en hann neitaði. Konan segist þannig hafa neyðst til að safna eins miklum sönnunargögnum um ofbeldi hans og hún gat, lögmaður hennar hafi sagt henni að búa sig undir stapp fyrir dómstólum. Þegar styttist í fyrirtöku þar sagðist Jón vilja taka upphaflegu tilboði hennar.
„Ég var þá komið í þá stöðu, að þar sem ég hafði staðið skil á láninu og greitt lögmannskostnað án nokkurra tekna þar sem ég hafði misst vinnuna mína vegna þess að ég fékk áfallastreituröskun frá ofbeldissambandi okkar, hafði ég komið mér í fjárhagserfiðleika og hafði ekki lengur ráð á að greiða honum þá upphæð. Jón hótaði aftur málaferlum vegna vanhæfni minnar til að greiða.“
Konan segist þegar þarna var komið hafa liðið afar illar andlega og jafnvel íhugað að taka eigið líf vegna mikils tilfinningalegs og fjárhagslegs álags. Það var þá sem faðir hennar steig inn, og tók út lífeyri sinn til að geta greitt Jóni 15.000 pundin. Þegar konan lýsti erfiðri stöðu sinni hjá ráðgjafa sínum í bankanum sagðist bankinn ekkert geta gert fyrir hana. Konan íhugaði enn og aftur að binda endi á líf sitt og gerði erfðaskrá um að Jón myndi ekki erfa hana.
„Sá sem sá um erfðaskrá mína sagði að það væri mjög líklegt að Jón fengi allar eignir mínar eftir minn dag. Það var þá sem ég ákvað að lifa, svo Jón gæti ekki unnið.“
Bankinn neitaði að taka nafn Jóns af láninu og skjölunum og krafðist þess að konan sannaði fyrst að hún væri með nógu háar tekjur til að standa ein undir láninu. Það var ekki fyrr en í apríl 2023 að hún gat fengið nýtt veðlán og skjölin til baka eingöngu í hennar nafni.
Segir hún að margt hefði farið öðruvísi ef starfsmenn bankans hefðu spurt hana nokkurra spurninga þegar nafnabreytingin fór fram eða komið auga á merki um fjárhagslegt ofbeldi fyrr.
Neyðarlínan er með ítarlegar leiðbeiningar bæði um það hvað ofbeldi í nánu sambandi felur í sér og hvert er hægt að leita ef maður sjálfur eða einhver sem maður þekkir er beittur ofbeldi.Í þessari frétt er fjallað um ofbeldi í nánu sambandi. Verðir þú fyrir ofbeldi í nánu sambandi eða ef grunur vaknar um slíkt er bent á lögreglu í síma 112, Kvennaathvarfið í síma 561-1205 og hjálparsíma Rauða krossins í 1717. Þá má nálgast leiðarvísi fyrir þolendur slíks ofbeldis á vef Neyðarlínunnar.
Í þessari frétt er fjallað um þunglyndi og sjálfsvíg. Ef einstaklingar glíma við sjálfsvígshugsanir er bent á Hjálparsíma Rauða krossins 1717 og netspjall Rauða krossins 1717.is. Opið allan sólarhringinn. Einnig má hafa samband við Píeta-samtökin sem veita ókeypis ráðgjöf í síma 552-2218, allan sólarhringinn. Netspjall Heilsuveru þar sem svarar hjúkrunarfræðingur er líka opið frá kl.8-22 alla daga. Fyrir þau sem misst hafa ástvin í sjálfsvígi má fá stuðning í sorg hjá Sorgarmiðstöð og hjá Pieta samtökunum.
