Alex Vanopslagh leiðtogi stjórnmálaflokksins Frjálslynda bandalagið (d. Liberal Alliance) í Danmörku játaði í gærkvöldi að hafa neytt kókaíns eftir að hann tók við sem leiðtogi flokksins. Óljóst er hve áhrifin á baráttu flokksins fyrir þingkosningarnar sem fram fara eftir átta daga verða, en aðrir flokksleiðtogar hafa flestir lítið viljað tjá sig um játningu Vanopslagh, sem nefndur hefur verið sem mögulegt forsætisráðherraefni, nema í mesta lagi með óbeinum hætti en einn þeirra segir þó að játningin eigi ekki endilega sjálfkrafa að breyta öllu.
Frjálslynda bandalagið er hægri flokkur en Vanopslagh hefur verið leiðtogi síðan eftir þingkosningarnar 2019 en flokkurinn hefur síðan þá verið í stjórnarandstöðu. Í síðustu kosningum, árið 2022, fékk flokkurinn 7,87 prósent atkvæða og 14 þingsæti og bætti þá við sig 10 þingsætum frá kosningunum 2019.
Flokkurinn er hægriflokkur og er sá stjórnmálaflokkur á danska þinginu sem hefur gefið frjálshyggju einna mest undir fótinn en áhersla hans á hóflega skammtheimtu og persónufrelsi hefur aflað honum einkum fylgis meðal ungs fólks og tekjuhárra einstaklinga. Flokkurinn hefur verið að mælast með yfir 10 prósent fylgi í könnunum megnið af kjörtímabilinu en í þeirri nýjustu er það þó 9,5 prósent. Í mörgum könnunum hefur Frjálslynda bandalagið mælst með mest fylgi meðal hægri flokkanna og því oft verið nefnt hvort að Vanopslagh ætti ekki að vera forsætisráðherraefni í hægri stjórn en þó virðist hafa eitthvað dregið úr því og fremur verið horft undanfarið til Troels Lund Poulsen varnarmálaráðherra og leiðtoga Venstre en sá flokkur hefur löngum leitt hægrivænginn í dönskum stjórnmálum. Sjálfur hefur Vanopslagh áður sagt að hann sé tilbúinn til að taka við embætti forsætisráðherra.
Hvort játning Vanopslagh hefur gert endanlega út um vonir hans um að verða forsætisráðherra er óljóst enn sem komið er.
Fjölmiðlar höfðu komist á snoðir um kókaínneyslu hans og bæði Extra Bladet og DR, danska ríkisútvarpið, spurðu Vanopslagh hvort hann hefði neytt kókaíns en því neitaði hann að svara. Um kvöldmatarleytið að dönskum tíma í gærkvöldi játaði hann hins vegar neysluna í pistli á Facebook. Sagðist Vanopslagh hafa neytt kókaíns í partýi einu sinni eða tvisvar fyrsta árið sem hann var leiðtogi flokkisns. Hann hafi á þessum tíma verið afskaplega illa haldinn af streitu en hafi síðan þá tekið líf sitt í gegn. Hann hafi farið að hreyfa sig reglulega, tekið mataræðið í gegn, komið reglu á svefn og haldið sig alveg frá vímugjöfum en fái sér þó einstaka sinnum vínglas.
Vanopslagh var 37 ára gamall þegar hann tók við sem leiðtogi Frjálsynda bandalagsins árið 2019. Hann hafði áður talað fyrir lögleiðingu kókaíns en segir nú að flokkurinn sé ekki lengur með það á stefnuskránni. Þessi ummæli hans voru rifjuð upp í viðtali DR við hann og þar sagði hann skýrt að hann og flokkurinn myndu ekki beita sér fyrir lögleiðingu kókaíns.
Í játningu sinni segist Vanopslagh telja að svona nokkuð eigi almennt að vera einkamál en segist vona að danskir kjósendur dæmi hann ekki fyrir þetta eitt.
Fram kemur einnig í umfjöllun danskra fjölmiðla að Vanopslagh hafi einnig neytt kókaíns áður en hann varð flokksleiðtogi.
Í stjórnmálaskýringu DR í morgun kemur fram að þetta sé ein stærsta ef ekki stærsta frétt kosningabaráttunnar. Rifjað er upp að í kappræðum þeirra tveggja í gærkvöldi hafi áðurnefndur Troels Lund Poulsen og Mette Frederiksen leiðtogi Jafnaðarmanna og forsætisráðherra verið spurð um málið. Poulsen sagði það vera Frjálslynda bandalagsins að ákveða næstu skref. Aðspurð hvort Vanopslagh gæti enn verið forsætisráðherraefni eftir þessa játningu svaraði Frederiksen:
„Það segir sig sjálft.“
Er svarið túlkað sem óbein neitun. Lars Løkke Rasmussen utanríkisráðherra og leiðtogi Moderaterne svaraði síðan spurningum um játninguna í morgun með þeim orðum að það væri gott að Vanopslagh hafi lagt spilin á borðið en framhaldið sé í höndum kjósenda.
Segja má því að þessir flokksleiðtogar í Danmörku hafi ekki viljað mikið tjá sig um kókaínneyslu leiðtoga Frjálsynda bandalagsins en Inger Støjberg, leiðtogi hægri-popúlista flokksins Danmerkurdemókrata segir að nái hægri flokkarnir meirihluta í kosningunum væri það þrátt fyrir þessa játningu ekki óeðlilegt að Vanopslagh verði forsætisráðherraefni þeirra, verði flokkur hans sá stærsti á hægri vængnum.
Í áðurnefndri stjórnmálaskýringu DR er rætt við tvo fyrrum aðstoðarmenn í forsætisráðuneytinu. Þeir segja Vanopslagh og flokkinn hafa haldið illa á málinu. Hann hafi verið allt of seinn að svara spurningum um kókaínneysluna og mjög slæmt sé fyrir hann og flokkinn að þetta komi fram svo skömmu fyrir kosningar. Hafa verði í huga að gerðar séu miklar kröfur til þeirra sem stefni á forsætisráðherrastólinn. Telja þeir líklegt að játningin muni styrkja Troels Lund Poulsen í sessi sem forsætisráðherraefni hægri flokkanna.
Það á eftir að koma í ljós hvort játning Vanopslagh fæli kjósendur frá Frjálslynda bandalagsinu en í ljósi áherslu flokksins á persónufrelsi og einkalíf verður að teljast líklegt að fyrir einhver þeirra sem ætluðu sér að kjósa flokkinn muni þetta litlu breyta. Hvaða áhrif þetta hefur á stöðu hans í mögulegum stjórnarmyndunarviðræðum eftir kosningar er erfitt að segja en telja verður mögulegt að aðrir flokksleiðtogar á hægri vængnum gætu orðið tregir til að sitja í eða styðja ríkisstjórn manns sem hefur játað að hafa neytt kókaíns eftir að hann tók við forystu í flokki sínum, fari svo að Frjálslynda bandalagið verði stærsti flokkurinn á hægri vængnum.
