Úrskurðarnefnd í vátryggingamálum hefur hafnað kröfu konu um bætur úr sjúklingatryggingu skurðlæknis. Fór konan til læknisins vegna hnúts í brjósti. Ekkert fannst við nánari rannsókn og var konan á endanum send heim. Leitaði konan aftur til læknis árið eftir en þá fannst krabbamein í báðum brjóstum og meinvörp í lungum og reyndist umfang sjúkdómsins mikið. Vildi konan meina að vinnubrögð skurðlæknisins hafi verið verulega ábótavant.
Konan leitaði til heimilislæknis snemma árs 2018 vegna aums hnúts í hægra brjósti. Heimilislæknirinn þreifaði hana, fann hnút og vísaði henni til rannsóknar og skoðunar hjá skurðlækninum. Skurðlæknirinn hitti konuna samdægurs þar sem hann bæði skoðaði hana og framkvæmdi brjóstamyndatöku. Niðurstaða hennar var eðlileg og var konan send heim. Konan leitaði á ný til heimilislæknis vorið 2019 vegna hnúts í hægri holhönd. Þá greindist fyrirferðaraukning í hægra brjósti og eitlameinvörp. Við frekari rannsóknir á Leitarstöðinni kom fram að um væri að ræða krabbamein í báðum brjóstum og meinvörp í lungum. Umfang sjúkdómsins var mikið og gekkst konan undir mikla lyfjameðferð og síðar skurðaðgerð á báðum brjóstum og holhöndum.
Konan krafðist bóta úr sjúklingatryggingu skurðlæknisins hjá ónefndu tryggingafélagi og byggði á því að um væri að ræða bótaskylt atvik sem félli undir ákvæði þágildandi laga um sjúklingatryggingu, þar sem ætla mætti að komast hefði mátt hjá tjóni ef rannsókn eða meðferð við þessar aðstæður hefði af hálfu skurðlæknisins verið hagað eins vel og unnt hefði verið. Skoðun hans hafi verið yfirborðskennd og engin sýnataka átt sér stað, eða frekari rannsóknir, þrátt fyrir að tilvísun heimilislæknis hafi ekki bara gefið fullt tilefni til þess, heldur hafi heimilislæknirinn staðsett hnút, sem skurðlækninum hafi borið að rannsaka betur miðað við aðstæður, þar með talið vegna ættarsögu konunnar. Benti konan á að samkvæmt lögum um sjúklingatryggingu væri við mat á orsakasambandi milli tjóns og rannsóknar eða meðferðar nægilegt að sýna fram á að tjón hafi að öllum líkindum hlotist af rannsókn eða meðferð. Hefðbundnar reglur skaðabótaréttar ættu því ekki við.
Tryggingafélagið vildi hins vegar meina að samkvæmt þágildandi lögum um sjúklingatryggingu hvíldi sönnunarbyrði á tjónþola, að sýna fram á að skilyrði bótaskyldu væru uppfyllt, Þótt slakað hafi verið á almennum sönnunarkröfum. Í málinu lægi fyrir álit landlæknis vegna kvörtunar konunnar á hendur lækninum vegna meintra mistaka og vanrækslu við veitingu heilbrigðisþjónustu. Í álitinu væru gögn málsins og röksemdir málsaðila rakin með ítarlegum hætti. Þá hafi embættið aflað umsagnar óháðs sérfræðings. Niðurstaða landlæknis hafi verið sú að skurðlæknirinn hafi ekki gert mistök við skoðun á konunni árið 2018 og hún hafi að engu leyti fært fram sönnun fyrir málatilbúnaði sínum um að mistök hafi verið gerð við meðferð hennar og að þau mistök hafi leitt til líkamstjóns hennar. Því ætti hún ekki rétt á bótum.
Í niðurstöðu úrskurðarnefndar í vátryggingamálum segir að konan byggi kröfu sína um bætur á því að komast hefði mátt hjá líkamstjóni hennar, hefði skoðun skurðlæknisins verið ítarlegi og frekari rannsóknir verið framkvæmdar m.a. sýnataka. Fyrir liggi álit embættis landlæknis, vegna meintra mistaka og meintrar vanrækslu skurðlæknisins. Niðurstaða embættisins sé sú að ekki sé hægt að staðhæfa að skurðlæknirinn hafi fundið hnút en látið vera að rannsaka hann frekar. Engin rök hafi komið fram sem styðji þá fullyrðingu að skurðlæknirinn hafi látið vera að sinna konunni eins vel og hægt var. Um hafi verið að ræða örvef sem þreifaðist á báðum brjóstum og hafi það því verið nærtæk skýring að mati skurðlæknisins.
Landlæknir hafi talið að mistök hefðu ekki átt sér stað þegar konan hafi leitað til skurðlæknisins. Þá segi í álitinu að þar sem ekki hafi verið um auðfinnanlegan hnút að ræða væri ekki hægt að fullyrða að sýnataka hefði getað greint mein í brjóstinu fyrr. Fram komi í greinargerð að áætluð stærð breytinga á þessum tíma, 5-15 millimetrar, væru það litlar að nánast ómögulegt hefði verið að greina krabbamein á þeim tíma sem konan leitaði til læknisins. Hafi hún ekki lagt fram nein gögn sem hnekki áliti landlæknis. Þó sönnunarkröfur til tjónþola séu vægari þegar komi að sjúklingatryggingu en almennt í skaðabótarétti hvíli það samt sem áður á konunni að sýna fram á að tjónið væri að öllum líkindum að rekja til umræddra atvika. Skilyrði bótaskyldu samkvæmt þágildandi lögum um sjúklingatryggingu séu ekki uppfyllt. Kröfu konunnar um bætur úr sjúklingatryggingu læknisins sé því hafnað.
