Það er mögnuð staðreynd að liðin séu fjögur ár síðan Rússar réðust inn í Úkraínu. Hömluleysi átakanna virðist engan endi ætla að taka og með hverjum deginum fjölgar þeim óbreyttu borgurum sem falla fyrir níðingshendi Rússa með Pútín í fararbroddi. Sameinuðu þjóðirnar telja að tæplega 14.000 óbreyttir borgarar hafi fallið í átökunum.
Á vef Ríkisútvarpsins segir að utanríkisþjónusta Evrópusambandsins telji að um 1,2 milljónir rússneskra hermanna hafi særst eða týnt lífi í átökunum.
Allar þessar hörmungar virðast eiga sér rót í gamaldags úrsérgenginni landvinningastefnu forseta Rússlands. Forseta sem hefur ítrekað hagrætt reglum og viðmiðum svo hann geti setið sem lengst á valdastóli. Jafnvel svo að efast má um lýðræðislegt umboð hans
Hvenær er nóg nóg?
Á sama tíma geisar styrjöld á Gaza þar sem tugir þúsunda óbreyttra Palestínumanna hafa fallið. Þar er allt á svipaða lund – stríð, keyrt áfram af hefndarhug og landvinningastefnu sem er ættuð úr fortíðinni. Eða svo skyldi maður ætla.
Forseti Bandaríkjanna hefur komið við sögu á báðum þessum átakasvæðum. Það hefur hann gert með yfirlýsingum og loforðaflaumi um að hann muni binda enda á átökin og jafnvel þurfi aðeins eitt símtal frá Hvíta húsinu og nokkur vel valin orð. Efndir hafa látið á sér standa.
Svo vikið sé að forsetanum í vestri hefur hann sjálfur orðið uppvís að því að fóstra eldgamla hugmyndafræði um landvinninga og yfirráð. Sést það best í furðulegri röð uppákoma undangenginna vikna varðandi Grænland. Yfirlýsingar hans varðandi Nató hafa ekki orðið til að róa friðelskandi þjóðir í grenndinni. Er nú svo komið að uppnáms verður vart meðal Evrópuríkja sem efast um hvort treysta megi á hernaðarsamstarf við Bandaríkin og efasemdir grafa um sig um hvort Nató sé í reynd eins traust bandalag og samningurinn frá 1949 kvað á um.
Við þessar aðstæður búum við nú. Langvinn stríðsátök í álfunni ættu að vera okkur áminning um að huga að því hvernig við getum þétt raðirnar með þjóðum sem við eigum samleið með. Það er skylda okkar að bregðast við svo tryggja megi sem best sjálfstæði þjóðarinnar og fullveldisrétt. Fáir íbúar landa innan Evrópusambandsins líta svo á að sjálfstæði og fullveldi þjóðar þeirra hafi verið afsalað til sambandsins.
Eins og mál standa er Ísland auðvelt skotmark í norðri, með gnótt auðlinda og mikilvægar flutningaleiðir við landsteinana. Ísland þarf því að gera ráðstafanir sér til varnar eins fljótt og verða má.
Í stjórnarsáttmála ríkisstjórnarinnar er kveðið á um að eigi síðar en 2027 skuli fara fram þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald viðræðna við Evrópusambandið. Það er sumpart eðlilegt að aðild að sambandinu sé pólitískt ágreiningsefni. Sá ágreiningur ætti ekki að blossa upp fyrr en og ef niðurstaða þjóðarinnar verður sú að viðræðum skuli fram haldið.
Þeir sem vilja hindra þjóðina í því að hún fái að ráða því, í beinu þjóðaratkvæði, hvert framhaldið eigi að vera, eru í reynd hinir eiginlegu landráðamenn.
