Í mínu ungdæmi var „Vá“ aðallega notað sem upphrópun til að lýsa gleði eða undrun. Nú er öldin önnur, vá og voði við hvert fótmál.
Ef marka má fréttir hefur verið mikil svifryksmengun í höfuðborginni undanfarna daga, allt rykbindiefni uppurið og ekki von á nýrri sendingu á næstunni. Læknir var kallaður í viðtal, formaður lækna gegn umferðarvá, heyrðist mér í fyrstu og hugsaði: ein váin enn, en svo kom í ljós að mér hafði misheyrst, þetta var félag lækna gegn umhverfisvá. Læknirinn var ekkert að skafa utan af því og helst að skilja að ef maður ræki nefið út fyrir dyr, ætti maður á hættu að fá hjartaslag, heilablóðfall og krabbamein. Eftir að hafa hlustað á þessa frétt hugsaði ég með mér að ekki væri furða þó að helmingur þjóðarinnar væri á kvíðastillandi lyfjum.
Þegar ég var krakki voru allar húsagötur og margar stofnæðar ómalbikaðar, bara möl. Á þurrviðrisdögum þyrlaðist rykið upp og börn og fullorðnir í rykmekki frá morgni til kvölds við leik og störf. Þegar keyrði um þverbak þá voru „sprautubílarnir“, eins og við krakkarnir kölluðum þá, ræstir út, vörubílar með risastóran vatnstank á pallinum sem óku um og úðuðu vatni á göturnar. Rykbinding sem svínvirkaði, en óhægt að koma henni við að vetri, þá getur myndast hálka, að sögn. Maður fær víst ekki heilablóðfall, hjartaáfall eða krabbamein af hálku, en maður gæti brákað á sér rófubeinið. En ef ekki má spúla, er þá hægt að sópa? Hefur einhver velt því fyrir sér hvort hægt sé að draga víðtækar ályktanir um loftgæði í allri borginni út frá mælingum í kvosinni á gatnamótum Grensásvegar og Miklubrautar?
Las svo grein eftir doktor í lýðheilsu og hún toppaði kollega sinn, umhverfisvárlækninn, rækilega, en í greininni voru talin upp einhver reiðinnar býsn af sjúkdómum sem maður getur fengið ef maður fær sér í tána. Ég vona bara að sem fæstir hafi lesið þessa grein, því annars hefði verið hætt við að lagerinn af kvíðastillandi lyfjum hefði klárast og ný sending ekki væntanleg fyrr en með rykbindiefninu.
Annars virðist annar hver maður vera orðinn lýðheilsusérfræðingur. Til dæmis stendur hús við Austurvöll þar sem margir sjálfskipaðir lýðheilsusérfræðingar starfa, sumir illa haldnir af forræðisþráhyggjuröskun, hafa áhyggjur af því að við kunnum fótum okkar ekki forráð og vilja hafa vit fyrir okkur, því það er sammerkt með þeim sem þjást af forræðisþráhyggjuröskun að þeir vita allt meir og betur en vitleysingarnir utandyra.
Nú berast af því fréttir að Íslendingar séu feitastir á Norðurlöndum, við borðum eintóma óhollustu. Við þessu þarf að bregðast og í bígerð er að setja á laggirnar starfshóp til að skilgreina vandamálið og koma með tillögur um hvernig hægt er að skattleggja óhollustuna. Takmarkið er göfugt, að við verðum næstfeitasta þjóð Norðurlanda.
Fyrir margt löngu starfaði hér eitthvert ríkisbatterí sem kallaðist Manneldisráð. Það fór í herferð gegn feitu kjötmeti, en á þessum árum var bara til ein boðleg tegund af kjöti á Íslandi, lambakjöt. Almenning setti hljóðan og bændur fóru að reyna að rækta fituna úr lömbunum. Fitusnautt kjötið var bragðlítið og fólk hætti að borða lambakjör um skeið og færði sig yfir í pasta. Síðar kom í ljós að lambafita var full af ómettuðum fitusýrum, hin mesta hollusta, en skaðinn var skeður og pastað hafði sest á maga og læri. Um leið og Ríkið fór að skipta sér af því hvað fólk lagði sér til munns fór allt í skrúfuna. Manneldisráð var svo lagt niður. Verður starfshópur heilbrigðisráðherra nýtt Manneldisráð?
Ég er með tillögu. Hækkið virðisaukaskattinn í 100%. Þá hættir fólk að kaupa í matinn og ég spái því að við verðum öll komin í eða undir ríkiskjörþyngdina á nokkrum vikum. Vandamálið er að hagfræðingarnir í fjármálaráðuneytinu halda sjálfsagt að ef virðisaukaskatturinn er fjórfaldaður, þá fjórfaldist tekjur ríkissjóðs af skattinum, en við því er ekkert að gera.
Bestu kveðjur úr óbærilegum léttleika tilverunnar.
