Rafræna eftirlitskerfið sem mun koma til með að innheimta veggjöld af vegfarendum frá árinu 2022, verði samgöngufrumvarp Sigurðar Inga Jóhannssonar samþykkt á Alþingi, verður að öllum líkindum byggt á rafrænu kerfi með hundruðum myndavéla um alla koppa og grundir sem lesa bílnúmer þeirra sem um fara og rukka í samræmi við það.
Því er um að ræða gríðarlegt magn persónugreinanlegra upplýsinga sem fer um tölvukerfið sem notað verður, auk þess sem hægt verður að fylgjast með ferðum vegfarenda, hvert þeir fara, hvaðan þeir koma, hvenær og hvernig, sem eflaust mun nýtast vel við löggæslu og eftirlit.
Slík upplýsingaöflun varðar að öllum líkindum við persónuverndarlög að óbreyttu.
Helga Þórisdóttir, forstjóri Persónuverndar, segir við Morgunblaðið í dag að skýra heimild þurfi til að afla slíkra upplýsinga og tryggja öryggi þeirra einnig, en slíkt gæti verið heimilt á grundvelli almannahagsmuna:
„Þetta er stórt atriði í nýrri persónuverndarlöggjöf, hversu mikið við viljum láta rekja okkar ferðir. Ef þessar upplýsingar eru taldar nauðsynlegar í þágu samgöngumála í Reykjavík þá þarf sá sem vinnur upplýsingarnar að hafa skýra heimild til þess.“
Helga tekur dæmi af Kína, þar sem upplýsingum er safnað um almenning fyrir svokallað „credit-score“ þar sem íbúar safna stigum eftir því hvernig þeir standa sig í lífinu. Þeir sem fylgja öllum reglum kommúnistastjórnarinnar er umbunað, til dæmis með betra lánshæfi hjá bönkum, meðan þeim sem fylgja ekki reglunum er refsað, til dæmis með því að þeir eiga erfiðara með að fá vegabréfsáritanir, svo dæmi sé tekið. Þó svo enn sé frekar langt í slíkt kerfi á Íslandi, vonandi, segir Helga þó umhugsunarefni í hvaða átt og hversu langt, Ísland vilji fara í þessum efnum:
„Þá er spurningin hvernig samfélagi við viljum lifa í. Við höfum skilning á því að fleiri og fleiri skref borgara séu skráð en sá skilningur á sér ákveðin takmörk.“
Ef hugmyndir samgönguráðherra um veggjöld verða að veruleika, kallar það á um 380 myndavélar á um 160 stöðum við gatnamót stofnbrauta, ef gjaldtakan á að verða sanngjörn og skilvirk. Kostnaður við uppsetningu slíks kerfis er sagður hlaupa á tugmilljörðum króna samkvæmt greiningu FÍB.
