Stjörnugjöf í bókmenntagagnrýni er mun algengari í fjölmiðlum á Íslandi en erlendis og hin síðari ár hefur hlaupið mikil bólga í stjörnugjöfina. Gagnrýnendur eru mun örlátari á stjörnurnar en áður.

Þetta kemur fram í grein sem nefnist Stjörnufræði og birtist í nýjasta hefti Tímarits Máls og menningar, en höfundur hennar er Egill Bjarnason. Egill hefur skoðað stjörnugjöf allt síðan hún hófst í vikublaðinu Pressunni í ritstjóratíð Gunnars Smára Egilssonar. Þá virðast gagnrýnendur hafa verið talsvert nískari á stjörnur en nú er.

Stjörnugjöfin hófst aftur fyrir alvöru þegar Gunnar Smári stjórnaði Fréttablaðinu, DV fór að notast við stjörnur og líka Morgunblaðið. Egill telur að stjörnunum hafi fjölgað verulega þegar föstum ritdómurum fækkaði mjög á blöðunum í kringum hrunið, þá komst gagnrýni í hendur blaðamanna sem sinntu henni meðfram öðrum skrifum – og bólga hljóp í stjörnukerfið.

Meðal þess sem Egill nefnir er hversu óljós viðmiðin eru í stjörnugjöfinni. Þau séu hvergi birt, hverjum og einum sé í sjálfsvald sett hvernig stjörnunum er beitt – þannig fær Fýkur yfir hæðir eftir Emily Brontë jafnmargar stjörnur og bók um fótboltamanninn Suarez, Tolstoy jafmargar stjörnur og Lee Child.

Stjörnurnar hafa gríðarleg áhrif á bókakaupendur segir hann – og útgefendum finnst gott að flagga þeim í auglýsingum.

Við fjöllum um stjörnugjöf í Kiljunni á miðvikudagskvöld.

Skýringarmynd með texta úr grein Egils Bjarnasonar í Tímariti Máls og menningar.