Michael Meacher skrifar umhugsunarverða grein í Guardian um hvernig hinn frjálsi markaður hefur brugðist almenningi eftir langt tímabil einkavæðingar.

Hann nefnir orkufyrirtæki – orkuverð hefur hækkað stórlega til Bretlandi og nú hyggst ríkisstjórnin neyða orkufyrirtæki til að veita neytendum lægsta mögulega verð. Ríkið þarf semsagt að grípa inn í.

Annað dæmi eru járnbrautirnar sem voru einkavæddar með herfilegum afleiðingum. Farmiðaverð er hvergi hærra en í Bretlandi og lestirnar eru í lélegu ásigkomulagi. Oft koma upp hneykslismál vegna vanrækslu og lélegs viðhalds.

Þetta aftrar þó ekki forstjórum frá  því að greiða sjálfum sér ofurlaun.

Meacher nefnir líka húsnæði. Hinn frjálsi markaður hefur reynst ófær um að sjá milljónum manna fyrir sómasamlegu húsnæði. Þetta hefur valdið mikilli eymd. Hann segir að 5 milljón heimili séu nú á biðlista eftir opinberu húsnæði – það þurfi að gera stórátak til að leysa þennan vanda, vinnuaflið sé að finna í þeim mikla fjölda sem er á atvinnuleysisskrá.

Grófasta dæmið um hvernig hinn frjálsi markaður hafi brugðist séu þó bankarnir. Þeir leggi alla áherslu á spákaupmennsku, húsnæðisbrask og skattaundanskot í staðinn fyrir að efla atvinnulífið, fjárfestingar og útflutningsgreinar.

Meacher segir að nauðsynlegt sé að skilja á milli starfsemi viðskiptabanka og fjárfestingabanka, en einnig þurfi að brjóta upp stærstu banka Bretlands svo úr verði minni bankar sem einbeiti sér að svæðisbundinni uppbyggingu, grænu hagkerfi, tækni og innri uppbyggingu samfélagsins.

Svo er náttúrlega spurningin hvort hinn frjálsi markaður sem er nefndur hér að ofan sé yfirleitt frjáls, hvort hann sé ekki einfaldlega á valdi fámennra auðklíka sem mjólka markaðinn alveg eins og þær geta?