Baldur Andrésson sendi mér þessa grein.
— — —
Ráðstefnuhöllin með tónlistarívafi og einkaréttur sem eigendur fengu til að byggja upp nýja miðborg í Reyjavík varð mér umhugsunarefni um árabil. Greinilegt var að borgaryfirvöld í Reykjavík og ríkisvaldið höfðu sameinast um framsal valds og ábyrgðar í menningarefnum og skipulagsmálum til auðmannaklíku. Þetta afmarkaða málefni er gott til skoðunar um víðtæka umbyltingu frá lýðræði til fámennisræðis peningaafla á Íslandi.
Viðskiptahugmynd auðklíkunnar hrundi til grunna í þessu tilviki. Brestirnir komu í ljós haustið 2007 því allt brallið byggðist á lánsfé, sem þá varð ófáanlegt. Þá var í örvæntingu ákveðið að nota 200 milljónir til sölustuðnings á deyjandi ævintýri, m.a. með hönnun á 160 milljóna auglýsingakassa við Lækjartorg.Líklega þótti reynandi að hrifsa aukna opinbera velvild og samúð almennings, sem áður skipti þó litlu máli.
Frá Haustdögum 2008 varð engu bjargað, Portus og skyld Björgólfsbraskfyrirtæki komust endanlega í þrot. Byggt var áfram til áramóta en þá hurfu verktakar frá verkum vegna hundraða milljóna ógreiddra reikninga. Hálfbyggð ráðstefnuhöllin stendur nú sem skömm allra lýðkjörinna borgarfulltrúa í Reykjavík, sem allir féllu áður fyrir brelluleik fjárfesta. Ekki er skömm ríkisfulltrúanna minni. Almenningi var lengi haldið utan við upplýsingu um þetta málefni. Sölumennskan gekk öll út á að smíða ætti bestu umgjörð um bestu synfóníuhljómsveit í heimi. Allt var svo einfalt og gott að því varð ekki mótmælt !
Strax um síðustu áramót bárust bönd að Þorgerði Katrínu menntamálaráðherra og Hönnu Birnu borgarstjóra.Kjökrandi tónlistarmenn sáu óefnið, almenningur var sleginn yfir yfirgefinni rúst og sprengjusvæðinu við höfnina. Við Austurhöfnina blasti við niðurlæging auðmannaklíkunnar og lýðkjörinna þjóna hennar, ósigur valdsræningjanna á Íslandi. Verkatakar grétu og yfirgáfu plássið.
Töfradísir með tónsprota
Fljótlega læddist út upplýsing um að þáverandi menntamálaráðherra væri á einkafundum með borgarstjóra og að „saman“ ætluðu þær með bankamönnum að reisa fánann á ný. Engar opinberar fjárveitingar voru ætlaðar til verksins og allir sjóðir tómir. Við blasti yfirtaka á milljarðaskuldum einkaaðila og þörf á a.m.k. 14 milljörðum til viðbótar !
Ráðstefnuhallardæmið gæti kostað hátt í 30 milljarða, sem hvergi er áætlað eða heimilað hjá fjárveitingarvaldinu! Eina leiðin er samt sú að yfirfæra allar skuldbindingar einkabraskaranna beint og milliliðalaust á herðar almennings.
Nú liggur fyrir að Þorgerði vannst ekki tími til að leika töfradís áður en fyrri ríkisstjórn hrökklaðist frá. Arftaki hennar, Katrín, tók glöð við samstöðuhlutverkinu með borgarstjóranum. Saman efndu þær til blaðamannafundar 19.febrúar sl. og kynntu þar „sameiginlega ákvörðun sína“ sem hljómar einhvern veginn þannig:
,,Ráðstefnuhöll með tónlistarívafi verður fullokið við Austurhöfnina. Allar áhvílandi skuldir einkaaðila verða færðar rakleitt yfir á herðar almennings og allur viðbótarkostnaðurinn. Sparað verður í uppsetningu á gardínum, ef arkitektar leyfa. Skuldfærslan og framtíðarútgjöldin verða á almannaábyrgð og almenningur mun eiga húsið „uns kaupandi fæst „.
Landsbankinn mun lána. Austurhöfn mun stjórna. Engar áhyggjur á að hafa af 25 til 30 milljarða kostnaði enda mun almenningur ekkert þurfa að greiða fyrir pakkann umfram það sem tilgreint er í ,,samningi um rekstrarstuðning frá 2004 „(!). Engar áhyggjur þarf að hafa af fjármagnskostnaði því hann er ekki gjaldfallinn ! Bannað að nefna slíkt. Umreikna skal 150 íslensk starfsígildi byggingarmanna í töluna 600 af því það hljómar betur.
Lausnin á þessu vandræðamáli er fundin og er skrýtið að jafn augljós og einföld lausn hafi þurft marga mánaða meðgöngutíma. Allir sem trúa á jólasveininn og töfradísir trúa orðum þessara sómakvenna enda eru aðrir kverúlantar, niðurrifsfólk í músarholum, menningafjandar ! Það eru aumingjarnir sem dá ekki Brahms !
Engum dettur í hug að borgarstjóri Reykvíkinga og menntamálaráðherra komi fram saman og skrökvi að borgarbúum og allri þjóðinni eða að þær reyni að bera hey á mykjuhaug peningavalds og stjórnmálaþjóna þess!
Engum dettur í hug að ónáða þurfi fjárveitingarvaldið, Alþingi, eða trufla fjármálastjórn Reykjavíkurborgar. Óþarfi er að útskýra peningalegar galdrakúnstir fyrir almenningi- þær skilur enginn hvort sem er ! 25-30 milljarðar eru ekki stórkeppir í sláturtíðinn ! Það má slá lán og gleyma afborgunum og vöxtum. Þótt skapa þurfi nýtt Ísland er ekki þar með sagt að reikningskúnst verði lögilt listgrein í landinu. Nóg er að segja Hókus Pókus og þá opnast aftur ný velsældarveröld- menningarhallir þjóta upp ókeypis af sjálfu sér.
Jólasveinninn mætir um hver jól, álfar og töfradísir redda öllum málum.
Baldur Andrésson, arkitekt
