Eitt flóknasta úrlausnarefni kreppunnar er hvað eigi að gera við fyrirtæki sem eru svo skuldug að eigendurnir hafa í raun misst þau út úr höndunum á sér. Þau eru í eign bankanna, sem búið er að þjóðnýta, og þar af leiðandi eign skattgreiðenda – en svo eru auðvitað erlendir kröfuhafar sem banka fast á dyrnar.

Þessi fyrirtæki eru ýmissar gerðar. Sum eru smá, önnur eru risastór. Sumt eru eignarhaldsfélög.

Viðskiptaráðherrann, Gylfi Magnússon, hefur sagt að eignarhaldsfélögin hafi verið meinsemd í íslensku viðskiptalífi.

Sum fyrirtækin hafa kannski verið ágætlega vel rekin en farið illa út úr gengishruni og okurvöxtum. Önnur eru vonlaus vegna ofurskuldsetningar og kannski vegna þess að óvandaðir viðskiptajöfrar hafa blóðmjólkað þau.

Tillögur sænska kreppusérfræðingsins Mats Josefsson ganga út á að stofnað verði sérstakt eignarumsýslufélag á vegum ríkisins sem taki yfir stór fyrirtæki sem eru til sérstaka vandræða.

Nú er þessu mótmælt af Vilhjálmi Egilssyni, framkvæmdastjóra Samtaka atvinnulífsins, og Þorsteini Pálssyni, fyrrverandi framkvæmdastjóra sömu hreyfingar.

En hafa þeir einhverjar betri hugmyndir, hugmyndir sem gætu tryggt minni hættu á spillingu eða réttlátari meðferð á fé skattborgara?

Hagfræðingur sem starfar erlendis sendi mér þessa nótu eftir pistil sem ég skrifaði um þetta í gær, en þar fjallaði ég meðal annars um hvernig hagsmunatengingarnar eru í Samtökum atvinnulífins:

„Ég var stórhneykslaður á ummælum Vilhjálms hvað varðar umsýslufélag ríkissins um gjaldþrota fyrirtæki. Þetta er leið sem hefur verið farin í Bandaríkjunum, og öllum Norðurlöndum við svipaðar aðstæður, einmitt til að takmarka þá gífulegu hættu á spillingu sem nú vofir yfir okkar litla landi.

Það er fáránlegt að halda því fram að gegnsætt eignarumsýslufélag ríkissins, sem sett yrði um sérlög, séu verri kostur en að þessi pólitísku bankaráð séu að pukra í skjóli bankaleyndar að útdeila skattpeningum landsmanna til vildarvina. Allt verður þetta svo gert í krafti ‘viðskiptasjónarmiða´. We have seen this show before.“