Kaup bróður emírsins
Ástæðan er einföld. Allt var gert til þess að halda upp verði Kaupthings, allt bókstaflega. Þetta má vel sjá með því að skoða gengi bankana aftur í tímann og bera það saman.
Af hverju var það svo mikið kappsmál að halda uppi gengi bankans? Jú topparnir þar voru búnir að fá tugi milljarða í kúlulán hjá bankanum til að kaupa hlutabréf í bankanum með veði í bréfunum. Allt gekk vel og gengið hækkaði, þá fengu þessir sömu aðilar enn meiri lán út á veð í bréfunum en þau lán voru hinsvegar ekki notuð til að kaupa hlutabréf heldur til að borga upp lán á húsnæði, sumbarbústöðum, hesthúsum og you name it bull. Svo fór gengið að lækka og þá kom babb í bátinn, bréfin stóðu ekki undir lánunum.
Þá var allt gert til að halda bréfunum uppi.
22. sept er tilkynnt um kaup hans hátignar Sheikh Mohammed. Þann 25. sept ákveður bankastjórnin að „banna“ sjálfum sér að selja bréfin og fellir niður persónulegar ábyrgðir í staðinn. Þar með voru allir sloppnir. Eða það héldu þeir þangað til þetta fréttist og ríkisskattsjóri kom með þá tilkynningu að niðurfelling lána þyrfti að koma til skatts. 35% af 50 milljörðum eru 17.5 milljarðar sem þessir stjórnendur áttu að borga.
Þarna kom annað babb í bátinn.
Þá koma þeir fram og óska eftir því að „semja“ um þessi hlutabréfalán sem voru í raun einkaneyslubulllán. Niðurstaðan á að verða sú að þeir verða leystir út á genginu 755 sem er gengið þann 25. september sem er fyrir „tilviljun“ 20% hærra en viku áður og 25% hærra en viku síðar, daginn áður en bankinn fór í þrot eins og sést hér http://www.m5.is/?gluggi=felag&felag=15&timabil=180
Hver er niðurstaðan af þeim gjörning, jú flestir losna út án þess að borga lánin og án þess að borga skattinum. Semsagt borga ekki krónu og eiga húsin, sumarbústaðina, hesthúsin og allt skuldlaust, þmt Kristján Arason.
— — —
Leiðbeiningar fyrir yfirstétt Íslendinga
1. Banki í ríkiseigu, skuldlaus.
2. Banki gefin sérvöldum “heiðursmönnum”.
3 Banki skuldsettur í botn, peningar notaðir til kaupa á fyrirtækjum, fasteignum, kvóta ofl. raunverulegum verðmætum.
4. Allar aukaeigur sem verið var að kaupa veðsettar í nafni bankanns en færðar á aðrar kennitölur.
5. Allar eigur bankans sem eftir eru færðar úr bankanum, allir sjóðir tæmdir, og öll lán sem hægt er að taka tekin.
6. Bankinn fer í þrot, “þjóð”nýttur. Reikningurinn sendur á alla íslendinga í millistétt og neðar (lesist: þeir sem ekki tilheyra þjóðinni).
7. Fara aftur á 1.
— — —
Jafnræði
Vilhjálmur Egilsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins, segir í Fréttablaðinu að það hafi legið lengi fyrir að þrjátíu prósent fyrirtækja hér muni lenda í höndum bankanna. SA hafi unnið með bönkunum að lausn mála. “Það á ekki að vera sjálfsagt að stjórnendur fyrirtækja fari frá borði. Í ýmsum tilfellum hefur reksturinn gengið ágætlega þótt skuldastaðan sé slæm,” segir Vilhjálmur og bendir á að hvert tilvik verði metið fyrir sig.
Bíddu við, ætti það sama þá ekki að gilda um skuldsett heimili. Þar gengur reksturinn ágætlega þó skuldastaðan sé slæm; stjórnendur heimilanna, sumir þeirra foreldar sinna uppeldishlutverkum sínum með sóma, þeir sem hafa vinnu sækja hana eitthvað áfram, börn stunda nám af kostgæfni, matur er fram borinn með reglubundnum hætti og vaskað upp að máltíð lokinni og fjölskyldan sefur misvært í rúmum sínum á nóttunni. Þetta er rjúkandi fínn rekstur að mínu mati þó skuldastaðan geti verið erfið nú um stundir. Hvaða bull er þetta í Vilhjálmi?
— — —
Praktískt vit
Það er alveg öruggt mál að mörg íslensk fyrirtæki eru langbest komin í höndum sömu manna og reka þau nú þegar. Líklega flest. Það er líka öruggt mál að nokkur hluti fyrirtækja á ekki lífsvon og ekki er til nokkurs barist að halda þeim á lífi. Má þar nefna fyririrtæki í innflutningi og þjónustu sem hafa sprottið upp vegna fitu síðustu ára sem nú er að baki. Síðan eru það mjólkurkýrnar eins og t.d tryggingafélögin, olíufélög og e.t.v fleiri sem halda áfram að raka inn peningum, en eru e.t.v ofurskuldsett eftir hálfvitana. Það eru engin rök fyrir því að þessi svokölluðu eignarhaldsfélög fái neitt í sinn snúð. ENGIN. Þetta bréfahyski er ekki hægt að leggja að jöfnu við fólk sem raunverulega VINNUR við sín fyrirtæki.
En hverjum er nú treystandi til að fara í gegnum þennan haug. Gamla bankaliðinu? Afleiðum stjórnmálanna? Blýantsnögurum og embættismönnum? – nei takk. Ég ítreka uppástungu mína – förum á verkfræðistofurnar og ráðum 50 alvöru verkfræðinga til að leysa úr þessari flækju á sanngjarnan hátt með jafnræði að leiðarljósi. Síðast en ekki síst – praktískt vit.
— — —
Maður kemur í manns stað
Það sem þarf að gera er að fyrirtæki sem ekki eiga rekstrargrundvöll eiga að fara á hausinn. Við það skapast tækifæri á markaði fyrir nýtt fólk. Það gengur ekki að henda góðum pening á eftir vondum, einkavæða hagnaðinn en ríkisvæða tapið. Ef fyrirtækið mitt færi á hausinn er þá einboðið að enginn getir rekið slíkt fyrirtæki betur en ég? Jah ef ég fæ fyrirtækið mitt afhent aftur á silfurfati þá komumst við aldrei að því er það? Eðlilegt getur talist að fyrirtækjum sem hingað til hafa staðið vel og eiga góðann möguleika á að komast út úr krísunni verði gert það mögulegt með lengingu lána eða viðlíka aðgerðum en niðurfelling á ekki að koma til greina.
Það er varla til fyrirtæki á landinu sem ekki má einhverra hluta vegna ekki skipta um eigendur, það kemur alltaf maður í manns stað. ef þeir sem reka fyrirtækin sín í þrot fá sértæka aðstoð þá mun lexían vera sú að það borgi sig ekki að sýna varkárni, glæfraskapurinn borgar sig betur. Er það boðskapurinn sem við þurfum nú að senda út í atvinnulífið?
— — —
Nýaldargróðageðsýkisrekstur
Það sem á að gera við fyrirtækin er nákvæmlega það sama og er verið að gera við okkur einstaklingana….
Það þarf að koma fyrirtækjum af yfirdráttarlánum og yfir á langtímaskuldir sem þarf að GREIÐA NIÐUR!!!!
Þetta fyrirkomulag hentar að sjálfsögðu ekki aðilum sem vilja kaupa með skuldsettum yfirtökum og eygja gróðarvon eingöngu með því að selja fyrirtækin stuttu seinna….
Hvað varð um gamla góða rekstrarform fyrirtækja :
Kaupa vöru X á verð Y
Álagning er X %
Tekjur verða því X
Gjöld verða Y
ef Tekjur – Gjöld = jákvæð tala þá er fyrirtækið rétt rekið
… núverandi rekstarform tekur ekki mið af gömlu góðu rekstrarhagfræðinni, heldur er búið að skipta út því formi fyrir nýaldargróðageðsýkisform sem felst eingöngu í því að kaupa eitthvað fyrir ekkert og reyna að græða með því að hækka virði fyrirtækisins án þess að gera nokkuð
og svo á að greiða sér arð í milljóna/milljarðavís áður en allt fer á hausinn
svo á að grenja í fjölmiðlum um að bankarnir veiti ekki fyrirgreiðslur
ég lenti í því í miðju góðærinu að bankinn sagði við mig : “Hörður, nú þarft þú að leggja kreditkortunum og byrja að hugsa um hvernig þú ráðstafar þínum tekjum”
ég tók þessu sem persónulegri árás á þessum tíma og skipti yfir í banka sem lánaði mér eins og ég vildi
ég hefði betur hlustað á þennan vel gefna þjónustufulltrúa hjá gamla bankanum mínum og rekið “fyrirtækið” mitt/ heimilið á eðlilega mátann
— — —
Það þarf nýjar reglur
Það er út í hött að seilast í lífeyrissjóðana til þess eins að borga skuldir þeirra sem settu landið á hausinn.
Af hverju eru bankamenn og forstjórar ekki látnir svara til saka ?
Ef þú skuldar 20 milljarða þá er skuldin felld niður. Ef þú skuldar 20 milljónir hirðir bankinn húsið þitt og þú ferð á vergang með fjölskylduna.
Það er útlit fyrir að hver einasta fjölskylda verði að berjast fyrir sig og almenningur síðan að standa þétt saman um úrbætur.
Það þarf algjörlega nýjar reglur í þessu siðblinda þjóðfélagi.
Það þarf algjörlega nýja ríkisstjórn og endurmat á öllum æðstu störfum þjóðfélagsins.
Það þarf nýjar grundvallarreglur í allri stjórnsýslu hér og það þarf að uppræta spillinguna.
Munið að hinn siðblindi gerir aldrei neitt rangt.
— — —
Verðtrygging er ekki náttúrulögmál
Ég vil senda þér hugrenningar mínar um þessa blessuðu verðtryggingu og hvernig snaran er hægt en örugglega að festast um háls húseigenda, vegna kerfis sem var örugglega ekki hannað til að hrifsa af fólki eignir.
Verðtrygging lána er ekki til í Evrópulöndum og verðtrygging lána er mannana verk, ekki náttúrulögmál. Það er hægt að breyta öllum ákvörðunum og verkum manna. Helstu rök hagfræðinga nú fyrir verðtryggingu er að verðtrygging lána verði að vera áfram sérstaklega fyrir lífeyrirsjóðina til að ávöxtun skerðist ekki seinna fyrir lífeyrisþega. Ég hef heyrt verkalýðsforingja (sem eru flestir stjórnarmenn í lífeyrisjóðum) vera sammála þessu. Síðan hefur ISG sagt að annað sé ekki hægt vegna þessa að Íbúðarlánasjóður muni ekki geta staðið við skuldbindingar sýnar. Ég get ekki séð að þau rök standist nema til afar skamms tíma.
Ég vil benda þessum fólki á að þegar fólk fer að missa hús sín í stórum stíl af því að það getur ekki eða vill ekki greiða af lánum á íbúð sem það telur sig sjálfsagt ekki eiga lengur (heldur bankinn eða lífeyrissjóðir) þá mun ýmislegt breytast. Bankar, íbúðarlánasjóður og lífeyrissjóðir munu þurfa að leysa til sín íbúðir og hús og standa upp með óseljanlegar eignir eða eignir sem verður að selja á mun lægra verði heldur en lánin stóðu í. Það heitir afskrift. Spurning er bara, hvort vilja menn breyta þessu ömurlega fyrirkomulagi strax eða vilja menn virkilega bíða eftir þessu ástandi og að fólk flytji umvörpum á Jósku heiðarnar þar sem enginn verðtrygging er. Þá er lífeyrisjóðirnir verr staddir en áður því ekki bætir það að missa fólk út úr landinu í stórum stíl, því ekki greiðir það í íslenska lífeyrissjóði.
Hvað gerist eftir að bankar og lífeyrissjóðir hirða húsin? Jú væntanlega sitja þeir upp með eignir sem gefa engan arð af sér eða þeir verða að selja á mun lægra verði. Nú eru uppi tillögur um að íbúar fái áfram að búa í húsunum gegn leiguverði og fá jafnvel forkaupsrétt af eigin húsum. Hvernig er það hægt fyrir gjaldþrota fólk? Hver á að greiða fyrir og sjá um viðhald? Íbúðalánasjóður, bankarnir, lífeyrisjóðir, íbúarnir? Hvaða íbúi hefur áhuga á að kosta viðhaldi á annara manna eign? Hver á að greiða fasteignagjöldin? Varla íbúarnir því þeir ekki þessar fasteignir. Hvers vegna eiga fjölskyldur að borga þessi gjöld ef þau búa í fasteign sem það “leigir”? Þessar tillögur eru illa unnar og miða allar að einhverju gálgafresti ein þessi greiðslujöfnunarlausn sem þó er þannig að „ greiðslujöfnun mun í raun leiða til aukins kostnaðar fyrir lántaka þegar upp er staðið.. Eina lausnin er að aftenga verðbótaþátt vegna verðbólgu, og miða t.d. við hámark 2,5- 4 verðbótarþátt. Íbúðarlánasjóður mun vel lifa það af.
Það hlýtur að vera grundvallarkrafa á Íslandi að hægt sé að kaupa húsnæði án þess að eiga að á hættu að missa það vegna kerfis sem var sannarlega ekki hannað til þess að hrifsa eignir af almenningi. Það er hreinlega forsenda þess að hægt sé að búa á þessu landi.
Ég hef engan áhuga að vera fangi húsnæðis míns og ég hef engan áhuga á að verða gjaldþrota af því að ég á húsnæði. Ég er í vonlausri stöðu, þar sem ég get ekki selt frekar en aðrir. Því verð ég að setja traust mitt og von á að stjórnmálamenn geri eitthvað af viti og bjargi mér og þúsundum annarra sem eru í nákvæmlega eins stöðu.
— — —
Að lána of mikið og of lítið
Það er rætt um að ábyrgðarmenn Seðlabanka séu gagnrýndir bæði fyrir að lána of lítið og of mikið, bæði í einu. Naífur skilningur minn á hugsunarhættinum á bak við bankana segir mér þó að lánaviðskipti milli Seðlabankamanna og stjórnenda viðskiptabankanna séu tvenns konar:
Annað –
“Neyslu”-lán til viðskiptabankanna, gegn veðum. Nú þegar bankarnir eru sprungnir er gagnrýnt að þetta hafi gengið of langt. Þessi lán skilst mér að séu breytingar á “langtímapeningum” í “skammtímapeninga”, hugsað svo að viðskiptabankamennirnir hafi getað unnið með peningana, fjárfest og lánað og ávaxtað féð. Veit ekki hvort það er rétt, en sirka. Þetta eru nokkurs konar jafningjaviðskipti, og eru hluti af “continuous” ferli.
Hitt –
“Björgunar”lán til bankanna. Þetta sem seðlabankastjórn er gagnrýnd fyrir að hafa gert of lítið af. Þetta eru alls engin jafningjaviðskipti að mínu mati, heldur eru þetta sértækir dílar sem þurfa að lúta mjög ströngum skilyrðum, eru áberandi atburður og þarf að fara að með mikilli gát. Þessum lánum ætti að vera beitt mjög sparlega og samið um þau ítarlega í hvert sinn, og hlutur í bankanum jafnvel tekinn á móti. Þetta eru alls ekki jafningjaviðskipti heldur er augljóst að viðskiptabankamennirnir koma á hnjánum og Seðlabanki hefur mikið vald í aðstöðunni.
Mér finnst alveg skiljanlegt að stjórnendur Seðlabankans séu gagnrýndir fyrir of mikið af öðru og of lítið af hinu. Rétt eins og það er eðlilegt að gagnrýna stjórnendur viðskiptabankanna fyrir að taka um of af öðru og ætlast til þess að fá hitt að auki.
Unglingurinn veðsetur sparifé fjölskyldunnar fyrir Herbalifevörur sem hann ætlar að selja, pabbinn leyfir það, en neitar svo að borga fyrir of dýran gám af hressingarduftinu, sem endar með því að húsið er selt ofan af öllum. Hundinum líka.
— — —
Faglegar og ófaglegar skoðanir
Væri það ekki alveg frábært ef maður væri með tvær skoðanir á öllu. Önnur væri fagleg, rétt og umfram allt málefnaleg. En hin væri röng, lygin og gerspillt prívat skoðun sem myndi eyðileggja faglegan heiður og væri óvarfærin. Svo væri maður að fara í Háskólabíó að halda ræðu, í þessari ræðu ætlaði maður að láta allt prívat ruglið flakka. En til allrar hamingju þá myndi vinur manns koma skilaboðuum til leiðar (hvað sem það þýðir) og minna mann á faglegan heiður manns.
Eða er þetta ekki heimurinn sem allir þeir er verja þessa ráðleggingu Ingibjargar búa í?
Hvað þýðir það líka að koma skilaboðum til leiðar ? Email ? Fax? SMS? eða í gegnum þriðja aðila? Engar af þessum leiðum finnst mér benda til þess að um vinaráð væri að ræða. Ímyndið ykkur bara sms frá ISG “Nálgastu ræðu þína á Háskólabíósfundinum af varfærni og gættu þess að ganga ekki á faglegan heiður þinn!!! kv Formaðurinn”
— — —
Síamstvíburi Sjálfstæðisflokksins
Var að lesa ræði Sigurbjargar til að glöggva mig á þessu
http://www.smugan.is/pistlar/raedur/nr/594
Niðurstaða mín:
Að tala varlega og ganga ekki á faglegan heiður sinn þýðir væntanlega fyrst og fremst að opinbera ekki Samfylkinguna sem meðseka í að 1) taka þátt í laissez-fair stefnunni sem kom landinu í koll. Væntanlega átti Sigurbjörg að haardera og tala um hinn mikla efnahagslega alheimsstorm sem nær ströndum Íslands, að það væri það sem felldi bankanna…. og að bankarnir fóru illa að ráði sínu, þeir klúðruðu þessu, ekki ríkisstjórnin. Bankarnir sko… *hóst* 2) lélega upplýsingjagjöf hins opinbera til almennings & 3) dulda einkavæðingu heilbrigðiskerfisins frá byrjun kjörtímabilsins.
Semsagt, ekki opinbera eins og margir vitandi vits vita… að Samfylkingin var og er síamstvíburi Sjálfstæðisflokksins og hefur frá seinustu kosningum runnið inn í xD og glatað miklu af jafnaðarmennsku sinni, allt til að halda friðinn við xD, halda stjórninni. Fórna sannfæringu sinni af því að maður verður að spila með liðinu (eins og Dagný Jónsd. sællar minningar) , liðið má nefnilega ekki sundrast. Lið geti einmitt ekki unnið saman ef það er ekki allt með sömu skoðunina sem liðsstjórarnir setja.
— — —
Sjónhverfingamenn
Þessi fræga uppákoma sem kölluð er útrásin er í raun og veru ein lengsta leiksýning sögunnar eða einar mestu sjónhverfingar sem sögur fara af. Sjónhverfingamennirnir vissu fullkomleg hvað þeir voru að gera og léku sinn kyngimagnaða leik sem var að telja sömu krónuna aftur og aftur. Og þegar búið var að telja þjóðinni trú um að hér væri allt fullt af krónum og bullandi velgengni þá þurftu sjónhverfingamennirnir ekkert annað að gera en að bjóða þjóðinni að kaupa hlutabréf í öllum þessu brilljant bönkum, sjóðum, fyrirtækjum og inn streymdi sparifé landsmanna. Sjónhverfingamennirnir þurftu ekki einu sinni að stela fénu heldur fóru þeir bara til útlanda sem bankamenn og tóku bara 1000 föld lán út á sparigrísa landans af því að bankar mega skulda miklu meira enn venjulegt fólk. Nú síðan voru stofnuð og stofnuð félög og eignarhaldsfélög og dótturfélög og fjárhaldsfélög sem keyptu og keyptu í alskonar félögum sem hækkuðu og hækkuð og þá voru allir orðnir rosalega ríkir í leiksýningunni. Og þá var komi tíminn á að selja og fá eitthvað reiðufé eða að kaupa sjálfan sig út úr eigin félögum með lánum. Og þá var sjónhverfingin fullkomin. Þessir sjónhverfinga menn snéru upp á all og komu sínu fé í hús því. Þeir vissu nákvæmlega hvað þeir voru að gera, því þeir höfðu brennandi áhuga á peningum og það var þeirra eina markmið. Nú svo gerist það að fyrir um þremur árum þá fara menn að sjá í gegnum þessar sjónhverfingar og allir sjóðir og sparigrísar þurrausnir þá var ekkert um annað að gera en að fara að leika sama leikinn á erlendri grunnd . Það gekk einnig vel. Allir vildu láta sjónhverfingabankamennina sjá um sína fjármuni því það var svo mikil ávöxtun. Sjónhverfingamennirnir gátu als ekki hætt leiknum núna því allt gekk svo vel og það best var að allur heimurinn var í sama leik , á sömu sýningu og því myndi enginn taka eftir einhverjum Íslenskum sjónhverfingamönnum þegar allt færi til andskotans.
Þetta var allt fullkomið. Stútfullir bankareikningar út um allar jarðir og félög sem enginn vissi hver átti. Og eins og fullkomnir sjónhverfingamenn gera ávalt í lok sýninga sinna þá hverfa þeir sprolaust. Eru Íslendinga svo vitlausir að sjá ekki þessi aldagömlu töfrabrögð sem voru bara eins og Nýju föt keisarans?
— — —
Ekki mjúk og ekki hörð lending heldur hreinlega flugslys af gáleysi
18. mars árið 2003 undirrituðu Friðrik Sophusson, forstjóri Landsvirkjunar og Gianni Porta, verkefnisstjóri Impregilo, samninga um byggingu Kárahnjúkavirkjunar og aðrennslisganga virkjunarinnar. Samningarnir hljóðuðu þann dag upp á um 38 milljarða króna auk virðisaukaskatts. Í apríl áformuðu menn að hefjast handa. Afleiðingar þessara framkvæmda á þjóðlífið allt eru enn þann dag í dag, í byrjun janúar 2009, að skila sér í – eða öllu heldur út úr þjóðarbúinu. Brjálæðið var hafið fyrir alvöru undir öruggri stjórn Davíðs Oddsonar þáverandi forsætisráðherra sem sat í þeim stóli til ársins 2004. Landsmenn lærðu hægt og bítandi, listina að gera stólpagrín að skrílnum sem hékk í hippatjöldum og mótmæltu öllu þarna uppi á hálendinu. Þjóðin (sem er nú ekki lengur þjóðin) var algjörlega meðvitundarlaus um allt sem í vændum var. Hélt bara að við værum klókust og klárust í heimi hér. Punktur.
Árið 2005 tók Halldór Ásgrímsson við þeim þunna valdataumi sem Davíð skyldi eftir. Fljótlega tóku að streyma inn peningar til Íslands til ávöxtunar með ýmsum hætti. Húsnæðislánkerfið var galopnað fyrir bankanna, sem voru nú í eigu þeirra sem valdhafarnir höfðu velþóknun á (bara Jónarnir Ásgeir og Ólafsson hinn vondi sem voru að flækjast fyrir). Sökum þenslunnar sem hafði ríkt á tíma virkjanaframkvæmda áranna á undan, ásamt sýnilegri og vaxandi þenslu á öllum sviðum framundan (sem birtist m.a í glæsilegum flutningaskipaflota landsmanna með létthlaðin og viðskiptahallandi skipin á útleið og síðan drekkhlaðin góssi á heimleið sinni eftir velheppnaða útrás) snarhækkuðu allir vextir. Í kjölfarið blómstraði allskyns krónubréfaútgáfa á vegum ríkisins, fyrir útlenda sem innlenda spákaupmenn – Allt fyrir tilstilli Seðlabanka Íslands sem nú var undir öruggri stjórn hins sama Davíðs Oddsonar. Frelsið var okkar og framtíðin öll – Ísland best í heimi!
En einhverjir skýhnoðrar voru þó á lofti, bara maríutásur sögðu flestir. Cumulus Nimbus sagði Bubbi kóngur dimmri röddu og lét þannig í veðri vaka að lendingin að loknu þjóðarfylleríinu yrði hörð ef ekkert væri aðhafst. Halldór sofnaði við stýrið og þjóðin ákvað í framhaldinu að best væri nú að halda honum og Framsóknarflokknum sofandi.
Tími hins mjúka manns var runnin upp. Geir Hilmar Haarde – fjármálaráðherra af guðs náð, tók við stýrinu og setti á sjálfstýringu (autopilot) og sigldi inn til fyrirrheitna landsins og ráðgerði hina fullkomnu mjúku lendingu. En skv. handbók farartækisins, stjórnarskránni, þurfti að skipta um áhöfn í miðri lendingunni og Yfirhlaðfreyja í hnausþykkum sokkabuxum tók til við að koma skikki á það sem þurfti. Saga Class liðið fékk jú sitt kampavín að venju og í almennu farrými var boðið uppá á dísætan djús – og eyrnatappa eða heyrnartól að eigin vali, til að horfa á geðveikt góðar loffræður um Ísland og íslendinga – okkur sjálf. Margir gátu vart haldið aftur af sé og fylgdust spenntir með erlendum samferðamönnum sínum að fylgjast með velgengni okkar á öllum sviðum mannlífssins; músík og matur, auður, frami og fegur lands og þjóðar. Sumir völdu þó eyrnartappana og þögðu ýmist eða fengu sér Þyrnirósarsvefn í boði FL Group og Iceland Express. Fram í flugstjórnarklefa sat Hannes Smára af því að hann, jú, bæði átt’etta og mátt’etta.
Flugstjórinn tilkynnir að nú eigi að fara að lækka flughæðina og mjúk lending væri í nánd. Lýsing lækkuð í farþegarými og svo eitthvað sagt á útlensku sem hljómaði allavega mjög vel. Flapsarnir settir niður, við vorum að koma heim til hinnar glæstu Sögu-eyju Vigdísar og Ólafs Ragnars (hann átti að vísu pantað far með öðru og þægilega flugfélagi). Beltin voru lausspennt, barnum lokað og allir fullir tilhlökkunar að komast enn og aftur í Fríhöfnina og versla meira nammi, meira vín, yfirfylla gnægtarhornin og muna að gefa ömmu gömlu tobbleróna nú óverdós af Makkintossi.
En lendingin varð aldrei neitt í líkingu við neitt mjúkt. Og þaðan af síður nokkuð í líkingu við harða lendingu, sem myndi takast vel og flugstjórinn fá lof í lofa frá farþegunum. Óróinn í lofti jókst og Flugstjórinn og Yfirhlaðfreyjan kepptust við að róa farþegana í kallkerfinu og sendu líka sms-skeyti til erlendra vina sinna og sögðu að allt væri í stakasta lagi. Þetta væri bara hitauppsteymi komið frá löndum sem hefðu ekki ennþá virt Kyoto bókunina. Það kæmi okkur ekkert við, við skyldum bara halda ró okkar.
Og til að gera langa sögu stutta, þá „krössuðum“ við öll saman í sjóinn suður af Wessmanneyjum. Þetta varð nú samt flugslys aldarinnar – nýtt heimsmet – Jibbíjei, 17. júní og við áfram best í heimi! – líka best í að hrapa flottast!. Svo syntum við og svömluðum í kringum flakið þegar það sökk í svartan sæinn. Saga Class liðið náði sem betur fer að bjarga kampavísglösunum (að vísu tómum) en fundu svo flottan árgang í kassa á floti, og svo annan, og annan og annan. Þegar þau voru orðin full og fjörug fóru þau að hrifsa til sín björgunarvesti þeirra sem höfðu ekki einu sinni náð að komast útúr vélinni og og sátu nú sínum botni. Og svo syntu þau hratt í burt frá okkur, skítugum og slösuðum. Síðast spurðist til þeirra á eyjum Karabíska hafsins, þar sem þau höfðu náð landi, heil á húfi. Sum þeirra flugu svo í hraðbankana sína í Lux, London eða Osló – einn flaug meira að segja alla leið til Búlgaríu og skutlaði pabba sínum á sveitasetrið hans í Portúgal í leiðinni.
En hvar var áhöfnin eiginlega? Hvað varð um þau? Við sáum þau hvergi þarna í sjónum með okkur. Aumingjans fólkið, hvað það fórnaði sér fyrir okkur hin. Lögðu líf sitt að veði – fyrir okkur sem höfðum verið þeim bæði kröfuhörð og afar erfið í fluginu…(snökkt!). En við tókum öll gleði okkar aftur (nema náttúrlega þau hraðsyndu sem voru á leiðinni suður í höf) þegar við uppgötvuðum að hin trygga áhöfn hinnar íslensku útrásar, var komin um borð í björgunaskipið, sem kom eiginlega stax á vettvang til að bjarga okkur eftir þetta hrikalega slys (Flugslys af gáleysi voru fyrirsagnir í erlendum dagblöðum daginn eftir). Svo vorum við öll svo hrikalega stolt, þegar við áttuðum okkur á því að það var líka áhöfnin sem stjórnaði björgunaraðgerðunum um borð! Ohhhh – við erum þá líka best í heimi á björgunarsviði!
Seinna þegar við vorum komin í land (að vísu var mjög hásjávað, svo flæddi í alla kjallara bæjarins) komum saman í kaffi við Austurvöll, til að fara yfir málin og þiggja áfallahjálp frá flugfélaginu og frábæru starfsfólki þess með Yfirhlaðfreyjuna fremsta í flokki (fengum líka flugsokka að gjöf) sögðu þau okkur að það hafi verið vinur þeirra Hr. Aðal-Autopilot sem tók alveg yfir stjórn vélarinnar í lendingunni (Flugstjórinn vildi reyndar ekki persónugera vandann, svo hann hélt sig mestan part til hlés á þessum áfallafundi). Þau höfðu sem betur fer öll náð að stökkva út í fallhlíf áður en við brotlentum í ísköldum sjónum.
Allt gerði þetta yndislega fólk til að fá að bjarga okkur – okkur sem vorum ekki einu sinni fulltrúar þjóðarinnar!
— — —
Tillaga
Ég er með tillögu sem allir geta sætt sig við.
Hún er þessi:
Hver miljarðamæringana fær einn milljarð til eigin afnota.
Þeir geta lagt hann inná einhvern bankareikning sem gefur svona 7,2 % á mánuði.
Það gæfi þeim í aðra hönd um 72 milljónir á ári eða 6 milljónir á mánuði.
Þeim 1365 milljörðum sem eftir eru mundu þeir skila til þjóðarinnar og hún yrði skuldlaus!
Allir glaðir. Millarnir með bullandi fjámagnstekjur og þjóðin skuldlaus.
Getur ekki verið betra!
Og allir fara að lokum til himnaríkis.
— — —
Höfðu þeir borgina í vasanum?
Samkaup: Stuðlað að fákeppni
Borgaryfirvöld stuðla að fákeppni með því að úthluta aðeins stóru verslunarkeðjunum lóðum í Reykjavík, segir Sturla Eðvarðsson, framkvæmdastjóri Samkaupa.
Fyrirtækið hafi ítrekað sótt um lóðir undir verslunarrekstur en alltaf verið synjað án skýringa. Hann segir Haga sem reka Bónus, Hagkaup og tíu ellefu selja vörur undir kostnaðarverði til að ryðja samkeppni úr vegi. Þá hafi birgjar hótað viðskiptaþvingunum þegar Samkaup hafi flutt sjálft inn ódýrari vörur. Sturla verðkannanir Alþýðusambands Íslands ómarktækar því Kaupás og Baugur gefi upp villandi upplýsingar.
Rakst á þessa frétt vegna fákeppninnar. Voru borgaryfirvöld svona trúuð á allt sem Baugur vildi gera. Höfðu þessir menn borgina í vasanum, getur einhver svarað því?
Svo erum við að velta því fyrir okkur hvort “gróðinn” sé kominn úr landi. Hvað hafa margir sviðið út af þessum mönnum? Og þjóðin stóð með þeim.
— — —
Hví flutu þeir að feigðarósi?
Þegar Geir sagði í upphafi síðasta árs að botninum væri náð, þá átti hann að segja þetta:
“Nú þarf að fara í aðgerðir til að bjarga fjármálakerfi landsins og forða þjóðinni frá alvarlegri kreppu. Bankarnir verða hér eftir í gjörgæslu stjórnvalda, verða neyddir til að selja eignir og semja við erlenda og innlenda lánardrottna…..”
Þarna voru síðustu forvöð.
Og langt í að “botninum væri náð”.
Af hverju flutu íslenskir stjórnmálamenn að feigðarósi?
Þessu þarf þríhöfða-nefndin að svara.
— — —
Verður ekki upplýst um Kaupþing í Lúx?
Almenning langar mikið að vita, hvort íslensk stjórnvöld ætli ekki að gera neitt til að reyna að tryggja sér aðgang að upplýsingum þeim er liggja í útibúi Kaupþings í Luxemburg.
Almenningur veit fyrir víst að ófáir bankastarfsmenn í bakherbergjum allra bankanna þriggja – en einkum eins – sátu daglangt í margar vikur við þá iðju eina að millifæra fé valinna einstaklinga til Kaupþings í Lux. Vegna bankaleyndar þar, verður ómögulegt að rekja ferðir fjárins, en frá Lux var það sent um víða veröld, meðal annars til skrýtinna staða sem við höfum öll heyrt nefnda áður.
Þarna var verið að koma fé undan.
Og Almenningur veit að þjóðinni eru þrjár leiðir færar til að upplýsa hvert féð fór.
1) Að einhver sem tók þátt í þessu, skýri frá því hvað var gert og vísi á féð. Þetta mun ekki gerast að óbreyttu.
2) Að yfirvöld tryggi sér aðgang að öllum upplýsingum sem liggja í Kaupþingi í Lux. Þetta virðist ekki vera að gerast, og Almenningur getur ekki að því gert að velta fyrir sér hvers vegna í ósköpunum þetta var ekki gert strax – þessar millifærslur og undanskotsævintýrið eru á almennu vitorði í geiranum.
3) Að stjórnvöld semji við MI5 um að upplýsa málið með vísan til sameiginlegra hagsmuna ríkjanna Íslands og Bretlands í málinu. Bæði MI5 og CIA búa yfir þeim tækjabúnaði og upplýsingaaðgangi sem þarf til að komast að kjarna málsins – og raunar má reikna með því að báðar stofnanir hafi nú þegar gert skýrslur um málið, og viti ýmislegt sem Almenningi gæti þótt fróðlegt.
Einhvern veginn hefur Almenningur því miður ekki heldur trú á, að íslensk stjórnvöld hafi hugmyndaflugið og döngunina sem þarf til að fara í valkost 3.
Niðurstaðan verður því áfram sami hafragrauturinn í sömu skálinni – óbreytt ástand og áframhaldandi eftirlitsleysi með þjófunum.
— — —
Forensic accountants
Hjá Singer og Friedlander fundu breskir rannsóknarmenn, svokallaðir (forensic accountants) einkalánabók til auðkýfinga upp á 60 milljarða. Lánin á henni voru notuð til kaupa á snekkjum, þotum og glæsihýsum. Hvenær verður uppýst að slíkir rannsóknarmenn séu að störfum hér? Hafa þeir verið ráðnir til að finna og opna fjárhirslurnar þar sem peningarnir okkar liggja? Ekkert bendir til þess, því miður.
— — —
Sérmeðferð
Blessaður Egill, hvernig stendur á því að ekki er búið að ganga að eignum starfsmanna Kaupings vegna lána sem þeir tóku vegna hlutabréfakaupa?
Taktu eftir:Töluvert af fólki á Íslandi var/eru með hlutabréfalán (eða lán vegna annarra fjármálagjörninga til aðgreiningar frá rekstrarlánum). Þau eru æði mörg þannig að veðhlutfallið má ekki falla niður fyrir 105% þ.e. veðin þurfa að vera þessu hærri en skuldirnar. Að öðrum kosti gerir viðkomandi banki veðkall og ef fólk getur ekki bætt við veðum lokar bankinn láninu þ.e. tekur þau veð yfir sem þarf til að borga skuldirnar.Í því árferði sem ríkt hefur þarf engan að undra að margur maðurinn sé ekki aðeins fallinn niður fyrir 105% heldur standa margir einungis eftir með skuldir (einstaklingar og féölg).
Nú veit ég til þess að Kaupþingsfólk hefur ekki slegið slöku við í að loka stöðum fólks úti í bæ sem komnar er niður fyrir 105%. Því vaknar spurningin: Af hverju er ekki búið að ganga að þvi sjálfu (þ.e. eignum þess)?Ef þú grennslaðist fyrir um þetta skal ég veðja við þig að svörin sem þú fengir yrðu á þá leið að málið sé heilmikið vafamál sem sé til lausnar innan bankans. En í hverju getur hinn svo kallaði vafi legið?
Í meira en 3 mánuði hefur verið vitað að Hreiðar Már reyndi að aflétta persónlegum ábyrgðum þessara starfsmanna (þegar hann sá að reikningurinn myndi ekki lenda á honum og öðrum hluthöfum). Strax var bent á að jafnvel þó að Hreiðar hefði heimildir til að gera þetta gæti skiptastjóri/skilanefnd aflétt þessum gjörningi sem færi fram svona stuttu fyrir fall bankans. Því næst kom skatturinn fram og sagði að ef þessi lán yrðu slegin af þyrftu starfsmennirnir að borga skatt sem upphæðinni næmi. Þá var brugðið á það ráð að telja okkur trú um að starfsmennirnir hefðu farið fram á að fá sams konar meðferð og almennir viðskiptavinir. Og allir ráðamenn kepptust við að segja okkur að enginn fengi sérmeðferð.
Nýjasta sagan sem reynt er að segja okkur núna er að yfirmenn bankans hafi í aðdraganda fallsins þrýst á starfsmenn að selja ekki í bankanum og Hreiðar tjáð starfsmönnum að hafa ekki áhyggur af persónulegum ábyrgðum. Af þessum sökum sé sanngjarnt að starfsmenn fái að gera lán sín upp á því gengi sem var þegar Hreiðar aflétti ábyrgðunum (eða öðru „viðmiðunargengi“). Með þessu á að tryggja að starfsmennirnir missi ekki eigur sínar (a) vegna ógreiddra lána eða (b) óþarflegrar ásælni skattsins.
En bíðum við. Af hverju á það að koma okkur við þó Hreiðar Már teldi starfsmönnum trú um að þeir þyrftu ekki að hafa áhyggjur af persónulegum ábyrgðum? Starfsmenn Kaupþings hafa sagt fólki úti í bæ alls konar vitleysu sem hefur kostað það afar mikið ef ekki allt sem það átti. Ef að starfsfólk Kaupþings á að fá krónu í afslátt af þessum lánum sínum verða allir aðrir í þessu landi að fá sams konar afslátt af sínum lánum. Þetta er réttlætismál eins og þau gerast „best“.
— — —
Getulausir fjölmiðlar
Blessaður Egill.
Margt fróðlegt sem hér kemur fram. Sérstaklega staldra ég við vangavelturnar um Icesave. Þar er mörgum spurningum ósvarað og ég tek undir spurningar bréfaritara um hæfni Íslenskra fjölmiðlamanna. Stóru málin, sem munu snerta þessa þjóð um ókomna tíð eru ekki rædd. Og þá dugar ekki endalaust að vísa í viljaleysi stjórnmálamanna að ræða þau. Þeir vinna ekki á fjölmiðlunum.
Hvað veldur? Fáfræði eða fáviska? Hefur Jónas Kristjánsson rétt fyrir sér þegar hann talar um getulausa fjölmiðladeild hjá HÍ. Sem síðan útskrifi óhæfa frétta og fjölmiðlamenn. Afhverju ert þú, ómenntaður maðurinn beittari en hin flóran til samans? Eða stafar þetta af þöggun eigenda. Allir stjórnendur fjölmiðla á Íslandi í dag eru beintengdir Sjálfstæðisflokknum. Kemur þöggunin þaðan eða birtist hún í einsleitnum mannaráðningnum. Er Arnar Páll Hauksson eini alvöru fréttamaðurinn sem eftir er á fréttastofu þjóðarinnar? Afhverju ert þú sá eini sem byggir umræðuna á nýju fólki en hinir hjakka allir á sama fólkinu, sem studdi hrunadansinn fram á síðasta dag og er síðan á fullu að endurtaka sömu frasana til stuðnings sömu vitleysunni. Eins og einhver góður maður sagði: Í stað þess að við höfum fákeppni 30 auðmanna þá endurreisum við fákeppni 15 auðmanna.
Hvað veldur þessarri fréttamennsku?
Það er margt sem þarf að ræðast en það er allavega þrennt sem má aldrei detta útúr umræðunni, sama hvað annað kemur uppá. Því ef eitthvað af þessu þrennu fer úrskeiðis þá er þjóðarvá ekki bara líkleg, heldur raunveruleg ógn.
1.Erlendar skuldbindingar þjóðarbúsins og ríkissjóðs. Hve miklar eru þær nú þegar og hve miklar munu þær verða þegar ICE-save gjörningurinn og IFM lánið bætast við? Hverjar verða árlegar vaxtagreiðslur af þessum lánum? Hverjar verða árlegar afborganir? Hvað er verið að tala um hátt hlutfall af tekjum ríkissjóðs? Verður eitthvað eftir í það velferðarkerfi sem tók áratugi að byggja upp? Afhverju eru allar þessar upplýsingar leyndarmál og afhverju má ekki ræða þær?
2.Hvernig getur ríkisstjórn Íslands endalaust verið að tala um björgunarpakka og björgunaraðgerðir? Núna síðast sagði sá eldheiti Sjálfstæðismaður, Andrés Magnússon, framkvæmdastjóri Stórkaupmanna að stjórnvöld væru ekkert að gera og vandinn væri að verða óviðráðanlegur. Sérstaklega kvartar hann undir ákvörðunarfælni hjá bönkunum. Undarlegt í ljósi þess að í 12 liða “björgunarpakka” ríkisstjórnarinnar var a.mk. 8 sinnum vísað á bankanna um frekari útfærslu. Viðtalið við Andrés eitt og sér ætti að kalla fram harkalega fjölmiðlaumfjöllun því hvernig lifum við ef við höfum ekki vinnu og tekjur? Halda fjölmiðlamenn að gjaldþrota atvinnulíf haldi þeim uppi? Eða ætla þeir allir sem einn að fá sér vinnu hjá landstjóra IFM?
3. Afhverju situr Jóhanna Sigurðardóttir, og þá Samfylkingin sem slík í friðarstól, þegar stefna hennar í málefnum heimilanna er ekki að virka?. Hvað þurfa mörg heimili að verða gjaldþrota, og hvað þurfa margir mannlegir harmleikir að eiga sér stað áður en fréttamenn segja hingað og ekki lengra og taka upp almennilega umræðu um Frystingu verðtryggingarinnar og þeirra hugmynda Jóns og Gylfa að útfært verði kerfi þar sem fólk borgi eftir getu en enginn verði borinn út á meðan mestu hamfarirnar ganga yfir? Þjóðarsátt að fólk haldi heimilum sínum er forsenda þess að fólk sameinist um erfiðar ákvarðanir sagði Benedikt Jóhannsson í góðri Morgunblaðsgrein og hafði alveg hárrétt fyrir sér. Kanski var of mikil skynsemi í því til að fréttafólk gæti fylgt þessarri hugsun eftir.
Við megum aldrei gleyma því að margir bera ábyrgð á hruninu en það er á okkar valdi að vinna okkur út úr því með sem mestri samstöðu og með sem minnstum skaða fyrir almenning og samfélagið.
