
Ari Matthíasson sendi mér þetta bréf.
— — —
Sæll Egill.
Þar sem þú hefur hvatt mig til þess að taka þátt í umræðunni skal ég nú
leggja orði í belg. Ég hef að vísu ekki haft jafn mikinn tíma til þess að
gaspra og oft því nú er ég önnum kafinn við að reyna að framleiða og leika
í Við borgum ekki! Við borgum ekki! sem frumsýnd verður í Borgarleikhúsinu
þann 6. júní n.k. Auk þessa er ég líka í meistaranámi í hagfræði og
eitthvað í pólitík.
Mér féll allur ketill í eld þegar ræða átti stjórnarsáttmála og
sósíalistaíhaldsmennirnir og grátkonurnar Ragnar Arnalds og Hjörleifur
Guttormsson tóku til máls um evrópusambandsviðræður. Þá fannst mér ég eiga
litla samleið með VG og gekk út í vorið. Fátt er betur til fallið að efla
með mönnum örvæntingu og teygja þá út í sjálfsmorð (hér er auðvitað átt
við þau pólitísku sem best eru unnin með því að vera ósammála almannarómi
grátkvennanna) en velgjutilfinningin sem óbotnandi þvættingur ofsatrúaðra
harðlínumanna vekja þeim; bölmóður og svartagallsraus er nokkurskonar
gamansemi andstæðinga Evrópusambandsins. Svona menn nenni ég ekki að eiga
orðastað við og það getur reyndar verið óhollt.
Þeim sem aðhyllast hugmyndina um alsherjarsannleik finnst sem mest hætta
stafi af þeim manni sem þá greinir á um aukaatriði, sem fæsta hluti og
smæsta, og vilja láta brenna hann á undan öðrum mönnum.
Þetta var af pólitíkinni.
Af viðskiptalífinu þá fannst mér ágætt að hlusta á Gunnar forstjóra FME í
sjónvarpinu í kvöld, og göfugmannlegt var af honum að verja sitt fólk. Þar
tiltók hann að FME hafi skort úrræði og mannskap til þess að sinna starfi
sínu: Að halda uppi eftirliti og aga með íslenskum fjármálafyrirtækjum.
Mér finnst reyndar að stundum hafi verið misbrestur á því.
Ég hef nokkrum sinnum vakið athygli á úttekt FME á viðskiptaháttum í
verðbréfaviðskiptum hjá Glitni sem fram fór í mars 2007. Í þeirri úttekt
mátti sjá merki um margt at því sem olli bankahruninu og viðbrögð FME við
hinu alvarlega ástandi sem við blasti voru í besta falli linkuleg, en í
versta falli var þar á ferðinni algert getuleysi og vanræksla.
Helstu athugasemdir FME við Glitni voru m.a.(sjá
http://www.fme.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=4872):
Veklagsreglum ekki fylgt og skortur á innra eftirliti. (hvað gerist í
bönkum þegar ekki er farið að reglum: Hann fer á hausinn!)
Frávik frá fjárfestingarstefnum tiltekinna eignasafna. (hvernig var þetta
nú aftur með Sjóð 9??)
Ónóg upplýsingaöflun og mat á þekkingu og reynslu viðskiptamanna áður en
verðbréfaviðskipti áttu sér stað. (er þetta ekki hættulegt fyrir banka??)
Staðsetning greiningardeildar innan markaðsviðskiptasviðs. (varðar þetta
ekki beinlínis lög um markaðsmisnotkun?)
Flestu sem sneri að regluvörslu ábótavant.
(hvað er regluvarsla:
Starfshættir sem miða að því að ætíð sé farið að lögum og reglum innan
fyrirtækis.)
Í mars 2007 var Einar Sveinsson, minn gamli sessunautur á Holtinu,
stjórnarformaður Glitnis. Einar seldi hlut sinn skömmu síðar ásamt Karli
Wernerssyni. Þeir voru víst eitthvað að gráta yfir hversu hörmulega væri
komið fyrir fyrirtækjum á Íslandi og einhver allsherjar ríkissósíalismi
tekinn við. Ja, hérna! Nú slær maður sér barasta á lær.
Við erum sem sagt að tala um eftirfarandi:
Einar Sveinsson og Karl Wernersson lánuðu sjálfum sér miljarða til að
kaupa hluti í Icelandair þegar þeir voru eigendur Glitnis. Þeir eru samt
skuldlausir þegar bankinn leysir til sín hlutabréfin sem voru að veði
skuldanna, en eigandi bankans (almenningur í landinu, sósíalistarnir sem
ekki vill leyfa strákunum að spila áfram) situr uppi með tjónið.
FME vissi að ekki var allt með felldu (og reyndar að allt væri í helvítis
fokking fokki svo töluð sé lágíslenska) inni í Glitni. Athugasemdir FME
voru nefnilega MJÖG alvarlegar, reyndar svo alvarlegar að einn yfirmanna í
áhættustýringu Bandaríska fjármálaeftirlitsins lét þau orð falla að slíkt
hefði hann aldrei séð í skýrslum þarlendra. Hann aftók ekki að ýmislegt
sambærilegt gæti þekkst í hjá þeim, en sagði að slíkt yrði aldrei látið
óátalið og þetta væri ekki eitthvað sem markaðurinn væri fær um að
leiðrétta.
Það hefði nefnilega verið hægt að grípa miklu fyrr inn og koma í veg fyrir
mikið tjón. Vandinn var bara sá brotin vörðuðu beinlínis mikla áhrifamenn
í stjórnmálum og fulltrúa öflugustu viðskiptablokka landsins.
En nú er sem sagt kominn til starfa grandvar og heiðarlegur forstjóri í
Fjármálaeftirlitið og við hljótum að gleðjast yfir þeirri röggsemi að loks
skuli verið búið að vísa málum til hins sérskipaða saksóknara og að
kannski muni fjölga fyrirmönnum við listsköpun á Kvíabryggju.
Kveðja, Ari