fbpx
Laugardagur 28.febrúar 2026
Eyjan

Samanburður

Egill Helgason
Mánudaginn 6. apríl 2009 14:37

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Lesið saman þennan bút út úr viðtali við William Black, fyrrverandi yfirmann í fjármálaeftirliti í Bandaríkjunum:

„Well, the way that you do it is to make really bad loans, because they pay better. Then you grow extremely rapidly, in other words, you’re a Ponzi-like scheme. And the third thing you do is we call it leverage. That just means borrowing a lot of money, and the combination creates a situation where you have guaranteed record profits in the early years. That makes you rich, through the bonuses that modern executive compensation has produced. It also makes it inevitable that there’s going to be a disaster down the road.“

Og þennan pistil Sigrúnar Davíðsdóttur þar sem er fjallað um að útlán til 100 stærstu lántakendanna voru helmingur af lánum íslensku bankanna, sjá pistilinn í heild sinni hér:

„Þessi útvíkkun á hugtakinu ‘banki’ er öldungis ekki íslensk uppfinning. En séríslenska útgáfan er meðal annars hvernig bankarnir lánuðu eigendum og tengdum aðilum – og það bætti ekki úr skák að sömu einstaklingarnir voru með stór lán í fleirum en einum banka. Jännäri hefur aldrei séð annað eins. Líka sér-íslenskt að bankamenn – miklu fleiri en nokkrir helstu stjórnendur – fengu stjarnfræðileg lán til að kaupa hlutabréf í viðkomandi banka sem hélt þannig eigin verði uppi með óeðlilegu inngripi.

Peningamarkaðssjóðir eru heldur ekki séríslensk uppfinning. Þeir komu fram á sjónarsviðið fyrir um 40 árum, eiga að bjóða þokkalega en ekki tryllta ávöxtun með hverfandi áhættu. Erlendis tíðkast að þeir séu metnir af óháðum aðila. En aftur: íslenska útfærsla þeirra var skrumskæling sem átti fátt skilt við grunnhugmyndina. – Það verður áhugavert að sjá hvað kemur út úr yfirstandandi málsókn nokkurra einstaklinga á hendur Landsbankans gamla og Landsvaka vegna kynningar og markaðssetningar peningamarkaðssjóða Landsbankans.

Í gegnum áðurnefndar skýrslur glufar í blekkingar sem bankarnir héldu á lofti. Hlutabréfamarkaður á, fræðilega séð, að endurspegla virði hlutabréfa. Eftir á að hyggja má mjög draga í efa að þessi endurspeglun hafi verið virk á Íslandi undanfarin misseri. Bankarnir lánuðu til að halda hlutabréfaverðinu uppi. Verð bréfanna endurspeglaði þá ekki verðmæti heldur áhuga bankanna á að halda virði þeirra háu.

Allt væri þetta í himnalagi og jafnvel ögn skondið ef þeir sem stóðu í þessu hefðu bara hætt sínum peningum og svo tapað þeim. En þannig var það auðvitað ekki. Fullt af fólki sem aldrei hafði hugsað sér að vera þátttakandi í ólukkunnar ævintýrum á borð við FL Group tapaði af því að bankarnir bundu trúss sitt við þetta og ámóta félög og reyndu síðan að bjarga eigin skinni og þessara hundrað helstu viðskiptavina. Ein skýringin á að Ísland fer jafn illa út úr kreppunni og raun ber vitni er að íslensku bankarnir báru fyrir brjósti hagsmuni hundrað stærstu viðskiptavinanna – ekki hagsmuni allra hinna.“

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Pennar

Mest lesið

Nýlegt

Eyjan
Fyrir 6 dögum

Grímur Sæmundsen: Fór á bólakaf í Bláa lónið

Grímur Sæmundsen: Fór á bólakaf í Bláa lónið
EyjanFastir pennar
Fyrir 6 dögum

Jón Gnarr skrifar: Meitlað í stein

Jón Gnarr skrifar: Meitlað í stein
EyjanFastir pennar
Fyrir 1 viku

María Rut Kristinsdóttir skrifar: „Silence like a cancer grows“

María Rut Kristinsdóttir skrifar: „Silence like a cancer grows“
Eyjan
Fyrir 1 viku

Jóhann Páll Jóhannsson: Of mikið samráð getur þýtt að það gerist ekki neitt

Jóhann Páll Jóhannsson: Of mikið samráð getur þýtt að það gerist ekki neitt