Baldur Andrésson sendi mér þessa grein.
— — —
Hvarf 500 milljarða úr hirslum Seðlabakans 2008 er athyglivert.
Fyrir liggur að Seðlabanki Íslands var ekki værukær, sofandi eftirlistaðili
með útblásnu kerfi fjármálastofnanna á Íslandi, sem nú hefur hrunið til grunna.
Síðustu fjögur árin fyrir hrunið fjórfölduðust t.d. heildarskuldir fyrirtækja og
urðu 16.000 milljarðar, ein talan sem lýsir gróflega brjálæðinu. 15 ára lands-
framleiðluverðmæti.
Jafnvel fyrir þetta blöðruskeið lýstu m.a.alþjóðastofnanir Íslenska efnahagskerfinu
sem risavöxnum, samhangandi vogunarsjóði í alvarlegri fallhættu. Vorið 2006 lýsti
Moody´s þungum áhyggjum sínum en því var þá greinilega svarað af stjórnvöldum og
Seðlabanka Íslands að íslenska ríkið væri hinn trausti bakhjarl. Pilsfaldið var öruggt skjól.
Haustið 2007 höfðu íslensku einkabankarnir tapað öllu lánstrausti erlendis.
Svikamylla þeirra var áður keyrð með erlendum skammtímalánum, oft fengnum
úr skúmaskotum, grátt gervifé í alþjóðaumferð. Íslenskir sjóðir og verðmæti
voru þegar mergsogin og yfirveðsett. Krónubréfasala stöðvaðist.
Meðal viðbragða voru Icesave,Edge og Glitnisínnlánsreikningar erlendis
sem buðu villta innlánsvexti-örvæntingarfull sókn í bensín fyrir svikamylluna.
Ríkissjóður Íslands og Seðlabankinn hríðféllu í lánsmati og brátt varð ríkinu
settur stóllinn fyrir dyrnar varðandi lántökur erlendis. Krosstré braskaranna .
Eðli peningasvikamyllu eru óheftur vöxtur eða dauði ! Seðlabanki Íslands
var yfirlýstur verndari myllunar í guðföðurhlutverki. Ráðrúm hans til hjálpar
fór þverrandi, sjálfur í fjárþröng og litinn hornauga alþjóðlega. Eitt hjálpar-
tækið var að takmarka bindisskyldu banka hérlendis, afnema hana erlendis !
Þar með losnuðu bankar að miklu leyti við skyldu til að eiga varasjóði, spila-
peningarnir jukust að sama skapi. Í ársbyrjun 2008 voru örlög myllunnar ráðin.
Meðal dauðateygja myllunar var gjaldeyrisbrask í upphafi ársins, stöðutaka
gegn fallkrónunni. Seðlabankinn gengdi lykilhlutverki, greiddi götu með því að
dæla milljörðum í svikamylluna gegn eiturbréfum og seldi henni ríkisskuldabréf,
sem veðsett voru í Lúx gegn gjaldeyri. Ásókn myllunnar í gjaldeyri felldi krónuna
alvarlega um miðjan mars 2008. Það leidd til stundargróða svikaranna, en
almenningi tók að blæða, efnahagskerfið varð fyrir losti. Krónan var stórsködduð.
Seðlabanki Íslands var trúr verndarahlutverki sínu við svikamyllu fjármálafyrirtækja
löngu eftir að dauði hennar var fyrirséður. Frá ársbyrjun 2008 dældi bankinn út
fjármunum sem yfirskyggja öll fjárlög íslenska ríkisins í þessa deyjandi myllu, án
skilyrða gegn ónýtum veðum í myllunni sjálfri ! Þetta voru gjafagjörningar.
Þá fyrst þegar Seðlabankinn sprakk, varð sjálfur tæknilega gjaldþrota, sjálfur í
gríðarskuld við ríkissjóð, þá sprakk líka svikamyllan, sem á honum nærðist .
Bankahrunið varð staðreynd. Við blasir líka grímulaus sóun Seðlabankans 2008 á
almannafé, sem nú er stærsti einstaki skuldaböggull ríkissjóðs, yfir 500 milljarðar.
Það er grátlegt að Seðlabankagjöfum var sóað í gjaldeyrisspákaupmennsku og´
hundruð milljarða útlánagjafir gæpabanka á elleftu stund líftíma þeirra. Þannig var
almannafé nýtt til að brjóta endanlega fæturna undan efnahagskerfi Íslands.
Sjálfur hljómsveitarstjóri þessarar harmkviðu var einmitt Seðlabanki Íslands.
Lengi má þvarga um hvor er sekari, þjófur eða þjófnautur. Þvarga má um hvort
gáleysi telst lögbrot, sekt felist í heimsku. Íslendingar þvarga helst um tittlingaskít.
Öll vitum við hver fór með lyklavöldin að fjárhirslum Seðlabankans á gjafatímanum.
Lyklaverðirnir þrír segjast nú saklausir. Þeim var þrýst í öðlingshlutverkið segja þeir
en enginn nefnir leynilega þrýstiaflið eða heimildarleysi bankans til fjárgjafanna miklu.
Bankaránið úr Seðlabankanum er af þeirri stærðargráðu að það er ofvaxið skilningi.
Aldrei hefur nokkur Seðlabanki heimsins sýnt af sér örlæti á borð við þann íslenska.
Almenn sátt er í íslenskri stjórnmálaveröld um að leiðsagnarhlutverk Seðlabankans
og gjafastuðningur gagnvart fallinni svikamyllu liggi milli hluta um alla framtíð. Einföldum
spurnum er gjarnan svarað með tækniorðasafni hagfræðinnar, latínu nútímans. Sá
sem spyr stendur eftir sem ærður og óstöðugur í skammarkrók hins ólærða. Sátt
er því meðal valdafóla allra flokka um að leikvöllur smátriðanna verði vettvangir þeirra.
Eftir þessari pípu valdafóla spila fjölmiðlarnir, upplýsingagjafar almennings.
Án upplýsingar verður ekkert lýðræði. En lýðræði er stórt orð. Óskiljanlegt ólærðum.
