Það hefur verið rætt um að þurfi kannski að stofna nýtt lýðveldi á Íslandi, eða ræsa hið gamla upp á nýtt.

Frakkar eru nú í fimmtu útgáfunni af sínu lýðveldi. Það hefur staðið frá 1958, eftir stjórnmálakreppuna sem fylgdi í kjölfar Alsírstríðsins. De Gaulle kom aftur og tók við völdum sem forseti við upphaf fimmta lýðveldisins.

Hér hefur verið rætt um að breyta stjórnarskránni um langt árabil, en hvorki gengið né rekið. Ástæðan er einfaldlega sú að stjórnmálamenn hafa ekki haft áhuga á verkefninu. Þeim hefur fundist kerfið harla gott.

Stjórnarskránefnd starfaði á árunum 2005-2007, en það kom ekkert út úr starfi nefndarinnar. Þar sátu þó fjölmargir stjórnmála- og þingskörungar:

Geir H. Haarde, Þorsteinn Pálsson, Birgir Ármannsson, Bjarni Benediktsson,  Jón Kristjánsson, Jónína Bjartmarz, Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, Össur Skarphéðinsson, Kristrún Heimisdóttir, Steingrímur J. Sigfússon og Guðjón A. Kristinsson.

Þessi nefnd gafst einfaldlega upp á verkefni sínu, eins og stjórnarskrárnefndir á undan henni.

Nú er verið að leita nýrra leiða til að taka á þessu verkefni því að nútímavæða stjórnarskrá sem er að stofni til frá konungsríkinu Danmörku. Stjórnlagaþing á mikinn hjómgrunn meðal þjóðarinnar. Skoðanakannanir sýna að meirihluti er fylgjandi því. Best væri að sem flestir kæmu að þessari vinnu, fólk úr öllum stéttum, alls konar fólk.

Því eins og bent hefur verið er eitt hlutverk stjórnarskrár að setja stjórnmálanum skorður, skilgreina verksvið þeirra – og þess vegna eiga stjórnmálamenn ekki að tröllríða vinnunni í kringum stjórnarskrána.

Í þessu ljósi verður skiljanleg andstaðan við stjórnarskrárbreytingar á Alþingi. Þeir sem hafa haft valdið óttast að missa það. Þá er þægilegra að leysa málið bara upp í gamalkunnugt karp.

Allt hefur þetta þau áhrif að fólk fær meiri ógeð á stjórnmálunum en áður – og var þó ærið fyrir.