Eftirfarandi ummæli Gylfa Magnússonar á blaðamannfundi í gær eru mjög athyglisverð. Takið eftir, þetta er viðskiptaráðherra landsins og háskólakennari í hagfræði. Og hann nýtur þess að vera frjáls undan flokksvaldi. Gylfi er að tala um loftbóluhagkerfið, viðskiptavildina, hvernig fyrirtækin bjuggu til eigið fé með brellum. Af orðum Gylfa má ráða að hann telur hugsanlegt að sumt í þessum gjörningum sé saknæmt.

— — —

Bankamenn bjuggu til eigið fé með kúnstum

Eigið fé bankanna var aukið með reiknilistum og er eitt af því sem fór úrskeiðis í fjármálakerfinu. Þetta er mat Gylfa Magnússonar viðskiptaráðherra.

„Já, ég held að það sé alveg augljóst að eitt af því sem gerðist í hrunadansinum var að menn bjuggu til eigið fé með því annars vegar að breyta lánsfé í eigið fé með því að lána til hlutabréfakaupa og síðan bjuggu menn til eigið fé á pappírnum með því að kaupa eignir á verði sem var mjög óraunhæft og færa muninn sem viðskiptavild,“ sagði Gylfi á fundi með blaðamönnum í gær.

Atli Gíslason, þingmaður VG, sagðist í Fréttablaðinu í gær hafa heimildir fyrir að eigið fé bankanna hafi verið „fixað“. Með aukinni viðskiptavild fengist aukinn hagnaður sem aftur leiddi til möguleika á auknum arðgreiðslum. Loftbóluhagnað og loftbóluarðgreiðslur kallar Atli slíkar kúnstir.

Gylfi er á sama máli. Menn hafi búið til fjármagn á pappírnum sem engin innstæða hafi verið fyrir.

Spurður hvort forvígismenn bankanna hafi stundað ámóta viðskiptahætti og stjórnendur bandaríska fyrirtækisins Enron gerðu og leiddu til þrots þess sagði Gylfi margt líkt með skyldum. „Auðvitað voru menn að blekkja sjálfa sig að hluta og aðra í leiðinni,“ sagði hann og kvaðst telja að sumt af háttalaginu verði rannsakað sem sakamál. Það væri þó í höndum þar til bærra stofnana að ákvarða slíkar rannsóknir.

Gylfi segir hætt við að viðskiptavild sé ofmetin í bókum þeirra fjármálafyrirtækja sem enn starfi. Hún hafi ekki verið færð niður. Til hins beri þó að líta að slík bókfærð viðskiptavild sé ekki mikils virði nú um stundir.

Fram kom í Fréttablaðinu í gær að samanlögð viðskiptavild Glitnis, Kaupþings og Landsbankans jókst úr tæpum nítján milljörðum árið 2003 í 123 milljarða árið 2007. Á sama tíma jókst eigið fé bankanna þriggja úr 92 milljörðum í 714 milljarða.