3. janúar hefst á RÚV sex þátta röð sem nefnist Kaupmannahöfn – höfuðborg Íslands. Umsjónarmenn hennar eru ég, Guðjón Friðriksson og Ragnheiður Thorsteinsson, en Jón Víðir Hauksson sá um kvikmyndatöku. Þættirnir byggja á samnefndri bók eftir Guðjón og Jón Þ. Þór.

Þetta er mikil saga og margir þræðir sem hægt er að rekja – og ekki bara um þekktustu Kaupmannahafnar-Íslendinga, skáldin og sjálfstæðisbaráttumennina.

Kaupmannahöfn var í margar aldir hin eiginlegi höfuðstaður Íslands, stjórnsýslan var þar, Íslandsverslunin og miðstöð viðskipta. Verslunin var lengi í höndum útlendra manna, en síðar hösluðu Íslendingar sér völl – þeir urðu hins vegar að stunda verslunina í gegnum Kaupmannahöfn.

Íslendingar fóru til Kaupmannahafnar í nám, nutu sérstakrar fyrirgreiðslu og höfðu forgang um vist á stúdentagörðum. Þarna uppfóstraðist íslensk menntastétt. En Íslendingar sóttu ekki bara bóknám til Kaupmannahafnar, heldur stunduðu líka nám í iðngreinum, sjómennsku og verslun. Listamenn, skáld og leikarar fóru til Kaupmannahafnar í leit að frægð og frama. Og þegar samgöngur bötnuðu á síðari hluta 19. aldar var mikill straumur fólks til Kaupmannahafnar, sumir fóru einfaldlega í ævintýraleit eins og sex konur sem stukku með litlum fyrirvara um borð í danskt skip á Þingeyri.

Í þáttunum er fjallað um þekkt fólk og minna þekkt. Sumir lifðu hamingjuríku og farsælu lífi, aðrir dóu fyrir aldur fram eða urðu ógæfu að bráð. Mörgum reyndist erfitt að fóta sig í borginni – og svo herjuðu þar sjúkdómar sem íslenskir sveitamenn höfðu litlar varnir gegn.