
Halldór Laxness var á listamannalaunum. En svo þegar hann gekk fram af fólki var hann sviptur laununum.
Við höldum uppi kerfi styrkja til lista. Það er kerfi sem hefur verið lengi við lýði.
Þetta er að sönnu ekki nýnæmi í heiminum. Til dæmis hafa listir líklega hvergi verið meira styrktar en á Ítalíu endurreisnartímans.
Auðvitað má deila um þetta fyrirkomulag. Sumir segja að það eigi ekki að púkka undir það sem ekki selst á frjálsum markaði.
En þá höfum við ekkert Þjóðleikhús, enga óperu, ekkert listasafn, enga sinfóníuhljómsveit.
Ágúst Einarsson hagfræðingur hefur fært rök fyrir því að listin margborgi sig. Umsvifin í henni séu svo mikil að menningin sé mikilvæg atvinnugrein.
Og það er listin sem lifir meðan flest annað gleymist. Ars longa, vita brevis. Hún er löng og lífið er stutt.
Gildi samfélaga í sögunni er gjarnan dæmt út frá listsköpun, bókmenntum, höggmyndum og málverkum, tónlist og byggingarlist. Við lítum upp til þeirra samfélaga þar sem listin blómstrar. Við munum eftir kóngum Noregs og Sturlungum vegna þess að Snorri og Sturla skrifuðu um þá.
Jú, listamenn njóta ríkisstyrkja til að geta helgað sig skriftum, myndsköpun eða tónsmíðum.
Mér hefur ekki dottið í hug að í því felist einhvers konar samkomulag eða skuldbinding um að styðja ríkisstjórnir.
Eða að listamenn sem fái slík laun megi ekki gagnrýna.