Hugleiðing Sverris Kristjánssonar, sem þolir ekki það ástand sem er í þjóðfélaginu og vill leggja sitt af mörkum til þess að koma betri skipan þar á af skynsemi en fullri hörku, og kallar til þeirra manna og kvenna sem þannig vilja vinna.
— — —
Íslendingar búa við gallaða stjórnarskrá, vegna þess hafa hrossakaup kjörinna fulltrúa stjórnmálaflokka skapað stjórnarstefnu síðustu áratuga sem hefur orðið þess valdandi að innviðir þjóðfélagsins hafa fúnað og fjármálalegt hrun þjóðfélagsins er orðið sýnilegt hverjum, sem ekki er blindur af eigingirni, peninga- eða valdagræðgi.
Vegna valda- og peningagræðgi hjá tiltölulega fámennum hóp svokallaðra stjórnmála,- embættis, -fjármála- viðskipta og bankamanna og kjörinna ráðamanna þjóðarinnar, hefur stór hluti almennings orðið fyrir miklu efnahagslegu tjóni til framtíðar. Auðmenn, ráðamenn og embættismenn hafa skaðað heiður og ímynd Íslendinga í heild sem þjóðar og valdið almenningi kvíða og angist. Þeir skuldabaggar sem þessir aðilar hafa nú bundið á þjóðina, börn hennar og barnabörn, verða til þess að ekkert verður eins og áður var.
Við verðum að vona að afglöp þeirra aðgerðarleysi og aulaháttur alþingismanna, ríkisstjórnar, Seðlabanka, Fjármálaeftirlits og embættismanna sem stjórna eftirlitskerfum þjóðarinnar hafi ekki endanlega tekist að eyðileggja framtíð þjóðarinnar og von. Án vonar er engin framtíð. Þessir aðilar hafa beðið álitshnekki, eru trausti rúnir og ómögulegt er að gera sér í huglund að þeir geti risið upp úr valdagræðgi sinni og andlegri eymd til þess að byggja upp nýja framtíð fyrir Íslendinga. Þessir menn hafa misst heiður og tapað virðingu, enda hafa þeir ekki haft hagsmuni lands og þjóðar í fyrirrúmi heldur látið stjórnast af eigingirni fyrir sig og sína, því verða þeir að víkja strax og þjóðstjórn komi í þeirra stað til næstu tveggja ára enda verði sá tími notaður til þess að koma þjóðinni á réttan kjöl efnahagslega. Endurskipuleggja verður nýtt lýðveldi frá grunni.- “ Lýðveldið Ísland “
Á meðan verður að vernda og verja hvern einstakling og hverja fjölskyldu með kjafti og kló.
Byggt verði upp vandað lýðræðislegt þjóðfélag á grunni jafnréttis, bræðralags og kærleika þar sem fjölskyldan er sett í forgang og henni tryggt allt það brautargengi sem henni ber.
Fjölskyldan og heimilið er og verður hornsteinn þjóðfélagsins, tryggjum öryggi hennar í upplýstu samfélagi með samhjálp og hugsum umfram allt um öryggi barna, umönnun aldraðra, sjúkra og minnimáttar af kostgæfni. Byggjum upp nýtt vandað heilbrigðis, trygginga og menntakerfi. Höfum það alltaf í huga að fjölskyldan er hornsteinn íslensks þjóðfélags
Rannsókn á falli fjármálakerfisins: Samþykkt hafa verið lög frá Alþingi um rannsókn á falli bankakerfisins, þessi rannsókn ætti styst að ná aftur til þess tíma þegar bankarnir voru seldir, frekast aftur í tímann að lögum um verðtryggingu, ( Ólafslögum) og lagasetningu um kvótann og um einkavæðingu- oft nefnd einkavinavæðing. Rannsóknin á að vera grunduð og vönduð. Rannsaka á allt það óréttlæti sem spillt flokkakerfið hefur komið á s.s. óréttlæti verðtryggingarinnar, óréttlæti kvótalaga, óréttlæti einkavinavæðingarinnar og skýra mistökin sem hafa þar verið gerð og nafngreina þá menn sem að þessu óréttlæti hafa staðið. Varðandi fall bankanna og fjármálakerfisins þarf enn nákvæmari rannsókn á gjörðum og afleiðingu þess. Til þess að þessi rannsóknarvinna verði gagnleg þarf að setja þá aðila sem stóðu þar síðast vakt í farbann, og eða stofufangelsi á meðan rannsóknin fer fram svo þeir spilli ekki gögnum né komi sér saman um skrök. Einnig á að kyrrsetja þau verðmæti sem þeir hafa undir höndum. Komi upp saknæm atferli ber að nafngreina menn og refsa þeim sem saknæmt hafa unnið.
Við verðum að vona að þessir menn hafi ekkert það sagt eða gert sem bindur þjóðina vegna fjármálahrunsins og að þeir upplýsi þjóðina strax um stöðu allra mála, frekast þau sem eru eða verða þjóðinni íþyngjandi til framtíða án tillits um hvort þau verða þjóðinni sársaukafull eða ekki.
Land og þjóð: Skilgreina verður stöðu Íslands gagnvart umheiminum á forsendu lands og þjóðar til framtíðar og gera landsmönnum grein fyrir að Íslendingar eru smáþjóð. Þjóðinni beri að varast stórlæti og hroka.
Gerum þjóðinni grein fyrir að hún er smáþjóð ca. 330.000 manns. þ.e.a.s. eins og smáborg í Evrópu eða gata í milljónaborg.
Stjórnarskrá: Vegna þess hve fúnir, spilltir og illa lyktandi stjórnmálaflokkar og stjórnmálamenn eru, verður að fara fram ný skilgreining og uppbygging á þjóðfélaginu frá grunni.
Til þess að vel megi takast verður að ljúka endurskoðun á stjórnarskránni. Það ber að gera án asa og vanda mjög verkið til þess verði fengnir menn sem þekktir eru að lögvísi, heilindum og án ættartengsla eða tengsla við stjórnmálaflokka. Raunhæft og æskilegt væri að kalla til aðstoðar við verkið þekkta erlenda sérfræðinga sem ég er viss um að teldu sér heiður í að koma þar að.
Stjórnarskrárnefnd hefur verið starfandi áratugum saman undir stjórna manna, sem ekki hafa borið virðingu fyrir sér sjálfum né ábyrgð gagnvart þjóðinni, né hæfni eða heilindi til að klára verkið.
Í stjórnarskrá komi nýr skilningur og breyting á kosningalögum sem verði auðskilin hverjum og hvetji til kosningar um málefni, mannauð og breytta skipan til betra lýðræðis og betri valdskiptingu. Aðeins þannig fær þjóðin vald til þess að koma á breytingum. Hætt verði við núverandi siðspillta og staðnaða flokkakosningu. Kosningar um stjórnarskrá fari fram sem fyrst. Þarna verði horft til þeirra þjóða sem best hafa staðið að þessum málum í Evrópu. Í stjórnarskránni verði heimild til Alþingis um að Ísland geti tekið þátt í fjölþjóðlegu samstarfi t.d. við ESB. eða etv. Norðurlönd eða USA. Heimild sem etv. kvæði á um fullveldisafsal að hluta og þá aðeins eftir þjóðaratkvæði. Í stjórnarskrána kæmi skýr ákvæði og afdráttarlaus um að auðlindir innan íslenskar lögsögu séu ævarandi sameign Íslensku þjóðarinnar, s.s fiskstofnar, allar orkulindir í hafi og jörð og ofanjarðar hverju nafni sem þær nefnast. Og hálendið ofan skilgreindrar hæðar.
Með þessu ættum við að losna við stjórnmálaflokkana eins og þeir eru uppbyggðir í dag, rotnir, spilltir og siðlausir án réttar til að vera settir á.
Sjálfstæðisflokkur og Framsóknarflokkur öðrum flokkum frekar bera ábyrgð á þeirri hörmung sem nú dynur á þjóðinni og því verður að koma því svo fyrir að núverandi hjallhausar þeirra komist ekki til áframhaldandi valda. Sé það tryggt mun íslensk þjóð njóti fyrr trausts.
Það sem gera ætti strax:
Lífeyrissjóðir: Ríkið yfirtaki og þjóðnýti alla lífeyrissjóði. Með þessu sparast gríðarleg lántaka með miklum kostnaði og vöxtum og gefur möguleika á að taka heildstætt á skuldamálum þjóðarinnar og hefja uppbyggingu strax.
Harmagrátur: Í aðdraganda þess munu margir úrtölumenn segja að það sé óframkvæmanlegt, ólöglegt, brot á stjórnarskrá ofl.ofl., Þessum úrtölumönnum verður að gera ljóst að ekki er hægt að setja þann skuldabagga sem nú hefur verið stofnað til á börn okkar og barnabörn. Það er mikill vesaldómur og siðleysi að varpa þeim skuldum sem aularnir hafa stofnað til, á herðar barna okkar og barnabarna til langrar framtíðar. Það sýnir reisn, virðingu og ábyrgð fyrir hornstein þjóðfélagsins, fjölskyldunni að taka á þessum málum strax á ábyrgan hátt.
Því miður segir mér svo hugur um að meiri verðrýrnun eigi eftir að koma fram á verðmæti lífeyrissjóðanna en talið hefur verið, ef svo verður á einnig að rannsaka það hvort menn hafa farið að lögum um meðferð þeirra fjármuna sem þeim var treyst fyrir.
Lög um lífeyriskerfi: Sett verði á með greinargóðum lögum nýtt lífeyriskerfi, gegnumstreymiskerfi * og það sameinað með nýjum lögum um almannatryggingar þ.e. hvorutveggja fært undir einn lagabálk, þannig að allir lífeyrisþegar ( bótaþegar hverju nafni sem nefnast ) verði betur settir en þeir eru nú. Inni þetta kerfi kæmu lífeyrissjóðsgreiðsla atvinnurekanda og launþega og viðbót frá ríkinu ef með þarf.
Aukalífeyrir: Áfram gætu launþegar safnað séreignarlífeyri á kennitölu aðila varðveittum á sérstökum reikningum undir lagaramma þ.e. reikningarnir væru ávaxtaðir og tryggðir með kaupum á Ríkisbréfum,húsnæðisbréfum, bankabréfum og bréfum sveitafélaga.
Ávinningur: Allir verði gerðir jafnir þ.e. þeir sem hafa hærri lífeyrissjóðs- greiðslur s.s. alþingismenn ofl. verði eins settir og meðal- jón þ.e. öll aukafríðindi falla niður,sjá þó hér neðan. Með þessu fæst betri nýting á því fé sem launþegi og vinnuveitandi leggur fram. Sífellt þras og hrossakaup um lífeyrismál launþega og vinnuveitanda hverfa úr launasamningum. Fyrir þessu þarf ítarlega og vandaða lagasetningu, einfalda og skiljanleg öllum meðalgreindum. Við þetta mun samfélagið losna við smákónga og hirðfífl sem hafa sótt fast að vera í stjórn og fyrirsvari lífeyrissjóða, oftar með litla sem enga þekkingu til þess að ávaxta sjóðina og hafa látið misvitra, reynslulitla verðbréfagutta um ávöxtunina og tapað fé á undanförnum árum.
Mynt- og peningastefna: Gefin verði strax út yfirlýsing um að krónan verði sett til hliðar eins fljótt og hægt er vegna þess vantrausts sem á hana er komið. Strax verði unnið að ná fram samningum um vernd á nýrri mynt t.d. ( Norska krónu Dollar eða EVRU ), allir kostir skoðaðir. Þetta verði strax sett í feril á þann hátt að ríkisvaldið láti skoða alla kosti og galla ofaní kjölinn og gæfi út vandaða skýrslu til allra heimila og lögaðila á landinu. Á sama tíma kæmu fram skýrslur um málið frá Alþýðusambandi, Landsambandi ísl. Útvegsmanna og Samtökum Iðnaðarins, sem væri dreift til allra á sama hátt, þannig gætu allir kosningabærir landsmenn tekið þátt í þjóðaratkvæðagreiðslu um málið á upplýstum grunni. Með þessu ynnist að óvandaðir menn og fyrirtæki, pólitíkusar og siðlausir bakamenn og í menn í fjármálageiranum almennt geta ekki ráðskast með gengi gjaldmiðilsins. Stöðuleiki á gjaldmiðli þjóðarinnar hver sem hann er eða verður er trygging fyrir sparnaði og ráðdeild.
Öll veðmál s.s. um gengi ofl., afleiðusamningar o.þ.h. verði bannað með lögum.
Verðtrygging + vextir. ** Verðtrygging var sett á sínum tíma með því markmiði að bæði lán og laun væru verðtryggð. Árið 1983 var verðtrygging afnumin af launum en verðtrygging hélt áfram á lánum (sjá hér neðar).
Verðtrygging verði felld niður strax. m.v. 30.09.2008. Vegna loforða stjórnvalda um að fella niður verðtryggingu og stefnu Seðlabank Íslands um stöðuleika, hefur almenningur tekið verðtryggð lán. Öll þessi forsenda er brostin og stendur verðtryggingin nú fyrir gríðarlegri eignaupptöku. Eiginlífeyrissparnaður almennings í fasteignum er að brenna upp og leiðir til mikilla gjaldþrota á næstu misserum.
Verðtryggingin hefur verið notuð sem skálkaskjól stjórnvalda til þess að ná fram dulinni hækkun á sköttum og til þess að slá ryki í augun á verkalýðsstéttinni sem hefur verið talin trú um að verðtryggingin tryggi afkomu félagsmanna þess í ellinni í gegnum lífeyrissjóðina.
Verkalýðsforustan er í þessu sambandi taglhnýtingur atvinnurekanda sem hafa haft mikil völd í stjórnun lífeyrissjóðanna. Í þessu sambandi er ans verkalýðsforustan hafi horft á verðtrygginguna um sér aftanályggjandi op.
Nú virðist örla á nýrri hugsun hjá verkalýðsforustunni og væri vel ef hún gerði sér skiljanlega þá vá sem af verðtryggingunni stafar og skipaði svo til að úr verði bætt.
Þegar pólitískir ofstopamenn skemma olíuleiðslur og spákaupmenn hamstra olíu snar hækkar olían, kaffi og sykur hækkar vegna náttúruhamfara, húsnæðisverð hækkaði vegna aðgerða banka við að koma Íbúðalánasjóði á hausinn, fer allt þetta inní vísitöluna til hækkunar. Öll verðtryggð lán hækka,og hver er stærsti lántakandinn? Jú einmitt, hinn almenni launþegi og sá sem lífeyrissjóðina á, en fær litlu um þá ráðið.
Mesta svívirðing sem almenningi hefur verið sýnd á Íslandi var þegar Framsóknarflokks ríkisstjórn Steingríms Hermannssonar (samþ.á alþingi) afnam vísitölu launa árið 1983 en hélt verðtryggingu (vísitölu) á fjárskuldbindingum. Með þeim lögum fór fram mesta eignaupptaka og flutningur fjármagns til útvaldra sem nokkru sinni hefur farið fram í frjálsu lýðræðisríki á friðartímum. Þessi svívirðing er m.a.orsök fyrir því fjármálahruni sem nú er staðreynd. Þessi svívirða á ekki að gleymast og ber að geta í þeim rannsóknum sem fyrirhugaðar eru á falli bankanna með nafnalista þeirra manna sem að henni stóðu og eiga eftir að fá dóm sögunnar. Aðal-ástæðan fyrir því að stjórnvöld hafa hvorki haft vilja eða getu til þess að afnema vísitöluna er getuleysi þeirra og aulaháttur við stjórnun peningamála.
Spilling stjórnvalda sem sýndi sig best í sölu ríkisfyrirtækja og banka til vina og vandamanna og í framhaldi leyfðu þeim að moka út peningum án eftirlits. Það litla sem þeir gerðu til að hemja bankana var hækkun stýri-vaxta sem helst bítur almennan rekstur og varð auglýsing, ákall til auðmanna um að koma og taka þátt í vaxta- okrinu sem allt byggði á að almenningur bæri og borgaði að lokum. Að nota nærtækasta tæki Seðlabankans, bindiskylduna, til að hægja á þeim. Það var of ljótt og illa gert við vinina.
Vextir: Vextir verði lækkaðir strax og festir en gefnir frjálsir þegar aðstæður eru til þess. Gengi á lánum sem eru gengistryggð verði á sama hátt fest m.v. 30.09.2008 Þessum aðgerðum verði fylgt strax eftir með lögum og vöxtum handstýrt með samræmi við vexti í helstu viðskiptalöndum. Hávaxtastefnan er að setja fyrirtæki landsins á hausinn.
Hávaxtastefna undanfarinna missira hefur dælt peningum inní landið með afleiðingum sem voru fyrirsjáanlega og öllum ljósar nema þeim aulum sem hafa stýrt peningamálum þjóðarinnar.
Okurvextir verði skilgreindir og bannaðir. Dráttarvextir verði skilgreindir og færðir frá því okri sem þeir eru.
Bindiskylda: Þrengt verður að ákvörðun um stýrivexti og gerður greinagóður lagarammi um stýrivexti og bindiskyldu þ.e. ef fjármálakerfið (bankarnir) þenjast of mikið út.
Fasteignalán almennings: Öll fasteignaveðlán s.s. lífeyrissjóðalán og húsnæðislán heimila verði skilgreind vaxtalán án verðtryggingar, þeim skuldbreytt og færð inní Íbúðalánasjóð. Íbúðalánasjóður verði síðar færður inní einn ríkisbankann sem verði breytt í hlutafélag. Hlutafélaginu verði sett mjög skýr lög sem m.a. feli í sér dreifða eign. Hlutafélagið (bankinn) verði síðan selt þegar markaður er góður. Eftir verði til Íbúðalánasjóður eða eignarhaldsfélag í eigu ríkisins sem starfar fyrir þá sem þurfa sérmeðferð.
Fjármálakerfið: Hluti fjármálakerfisins sem hefur verið yfirtekinn,verði stokkaður upp af fagmönnum og endurbætt s.s. bankar, sjóðir ofl. sala eigna þess fari sem fyrst fram á viðskiptalegum forsendum.
Um þetta verði sett mjög skýr lagasetning byggð á þeim mistökum sem gerð hafa verið af þeim sem hafa vélað um banka og opinber fjármál á liðnum áratugum.
Kvótakerfið: Kvótakerfið verði lagt af. Veiðiheimildir verði leigðar út til árs í einu. Þeim sem gera út á úthlutaðan kvóta og hafa keypt kvóta af þriðja aðila njóti forgangs um veiðiheimildir. Bannað verði að selja kvóta. Þeim sem hafa keypt kvóta á lánum og skulda hann til ríkisbanka megi skuldajafna þar á móti. Allar eignir og skuldir útgerðarinnar verði skilgreindar og endursamið um þær strax með aðstoð ríkisvaldsins tryggt sé að eignaveð sé fyrir skuldum. 100% skuldsett sjávarútvegsfyrirtæki verði sett í gjörgæslu. Skuldir sjávarútvegs- fyrirtækja verði ekki afskrifaðar nema við gjaldþrot.
Fjármagn verði sett í rannsóknir á hafinu, fiskistofnum. Þróuð verði framleiðsla úr fiski og öðru sjávarfangi í samráði og eða samstarfi við þann sem vill kaupa vöruna ( neitendur) og aðlaga okkur að matarsmekk þeirra.
Mistök og siðleysi: Kvótakerfið var sett upp af siðlausum mönnum sem voru meira og minna tengdir greininni og hefðu ekki undir neinum kringumstæðum átt að véla þar um.Forsenda þess var verndun fiskistofna og hagræðing í sjávarútvegi. Fyrir tíma kvótakerfisins voru veidd 350-700 þúsund tonn árlega af botnfiski. Í dag er veiðin meira en helmingi minni. Sjávarútvegurinn er sagður tæknilega gjaldþrota vegna skuldsetningar og flotinn orðinn of gamall. Hvorutveggja hefur mistekist. Forsendur fyrir kvótakerfinu eru brostnar.
Tryggingafélögin: Tryggingafélögin og eignir þeirra og eigandatengsl verði skoðuð og þeim sett skýr markmið sem tryggi almannahag. Smáaletrið verði skýrt. Óhæfa er að almenningur verði oftar að sækja rétt sinn til bóta gegnum dómstóla. Staða tryggingafélaga í dag verði rannsökuð og mat lagt á skuldir þeirra og eignasöfn. Sérstaklega skoðað hvort stórir eigendur eða stjórnarmenn eða fyrirtæki þeirra séu stórir kröfuhafar eða stórir skuldarar.
Launamál: Skýr lagarammi verði settur um öll laun, sem kveði m.a. á um lágmarkslaun. Laun verði skilgreind með margfeldni frá lágmarkslaunum að launum æðstu ráðamanna á skala 1-10. Þ.e. Lágmarkslaun kr. 150.000 hámarkslaun kr. 1.500.000.-
Ofurlaun: Ofurlaun verði skilgreind, öll laun verði gegnsæ. Bónusar verði með skriflegum samningum milli aðila. Launakjör og bónusar í almennings hlutafélögum verði opin. Óheimilt verði að miða bónus við vöxt eða stærð efnahagsreiknings.
Ábyrgð og skylda: Lagarammi með skilvirkum refsiramma verði settur/ um ábirgð og skyldur þeirra sem hafa skyldur opinberra sýslunarmanna í ráðningarsamningum. Lagaramminn hafi almannaheill að leiðarljósi.
Fjölmiðlar í ríkiseigu: Ríkið reki áfram, á þróttmikinn víðsýnan og ábyrgan hátt hljóð og ljósvaka, með sérstaka rækt við islenskt mál og menningu og þess besta í menningu frá heimsbyggðinni. Þar verði öllum heimilt að tjá skoðanir sínar án ritskoðunar og án þess að vera í hættu með afkomu sína, innan lagaramma sem skilgreinir meðalhóf og virðingu fyrir landi og þjóð. Þessir fjölmiðlar mættu selja auglýsingar á almennum samkeppnismarkaði en væri gert skylt að verðleggja þær í hærri kant og hefðu ekki heimild til þess að niðurbjóða verðið á þeim né gefa afslætti.
Frjálsir fjölmiðlar: Með skýrum fjölmiðlalögum verði lagður grunnur að kröftugum, fjölmiðlarekstri með eins miklu frelsi og framast er unnt út frá siðrænum sjónarmiðum. Fjölmiðlar myndu starfa undir eigin siðareglum (siðareglur blaðamanna) þannig að menn geti tjáð skoðanir sínar og sannfæringu án ótta um atgerfis eða tekjumissi.
Sendiráð: Sendiráðum á að stórfækka ( 4-5 er nóg) og færa utanríkisþjónustu til samræmis við að Íslendingar eru smáþjóð. Hætta að kalla eftir athygli utan frá. Heiður, menntun og atgervi mun færa okkur aftur tapaða virðingu og skila okkur á þann stall sem okkur ber þegar þar að kemur. Ekki upphrópanir og skrum.
Forsetaembættið: Forsetaembættið á að leggja á niður en forseti alþingis taki við þeim skyldum sem forsetaembættið hefur haft og virðist frekast felast í móttöku gesta og til orðuveitinga.
Sverrir Kristjánsson
* ( ath. Guðmundur H. Garðarsson alþm. flutti um þetta tillögu á sínum tíma )
** Eftir að ég hef skrifað ofanritað hefur Gylfi Arnbjörnsson í Sunnudagsblaði Morgunblaðsins 07. desember 2008 skrifað athyglisverða grein sem styður undir skoðun mína þó að hann vilji ganga skemur í verðtrygginguna en ég. Skrifað í okt. til des. 2008
