Þeir kallast á vinirnir Björn Ingi Hrafnsson og Össur Skarphéðinsson í greinum sem þeir hafa ritað síðustu daga.
Össur í grein þar sem hann taldi að Íslendingar myndu ekki færast aftur til nema svona 2005 og Björn Ingi í leiðara í Fréttablaðinu í dag.
Í leiðaranum vitnar Björn Ingi í tvo menn utan Össurar. Báðir skrifuðu greinar um áramót í Markaðinn, viðskiptaaukablað Fréttablaðsins og eitt helsta halelljújarit útrásarinnar.
Annars vegar er það Þór Sigfússon, formaður Samtaka atvinnulífsins. Þór kvartar undan sinnuleysi, vonleysi og reiði og segir að alvarlegasta ógnunin við framtíð Íslands sé ekki skuldsetning heldur að hugarfarið breytist til hins verra.
Þór var áhrifamaður hjá Viðskiptaráði sem hvatti til þess að hér yrði öllu komið í hendur á einkaaðilum, sparisjóðum, skólum, heilbrigðiskerfinu. Það þarf að gera sjálfstæða rannsókn á áhrifum þessa batterís á stjórnvöld; en í flestum tilfellum virðist það hafa fengið vilja sínum framgengt.
Þór er líka forstjóri Sjóvár-Almennra. Það er einn af bitunum í Milestoneveldinu. Frægt er að Milestonemenn hafa viljað fá tugi milljarða afskrifaða hjá bönkunum – og enn óvíst hvernig því máli reiðir af. Gylfi Magnússon hagfræðingur sagði í gær að eignarhaldsfélög af þessu tagi hefðu verið meinsemd í íslensku efnahagslífi.
Nú er ég svosem alveg sammála Þór og Birni Inga um að það sé stórkostleg hætta á að beiskja og hatur setjist að í þjóðarsál Íslendinga. En aðferðin til að forðast það er einföld – og ekki sú sem þeir ræða um – að fari fram hreinskiptið uppgjör, að mál verði rannsökuð til hlítar og að skuldir fjárglæfra- og óreiðumanna verði ekki afskrifaðar umfram það sem verður gert fyrir almenning í þessu landi.
Það er rót vantraustsins, að almenningur situr í súpunni eftir útrásarliðið.
Björn Ingi vitnar líka í Ara Edwald, forstjóra 365 miðla og annan viðskiptaráðsmann. Ari skrifaði í áramótgrein sinni:
„Íslendingar hafa slæma reynslu af því að þjóðfélagið missi sig í móðursýki sem krefst þess að fólk sé „tekið af lífi“ á grundvelli slúðurs, upphrópana og ýkjusagna, en án dóms og laga. Nægir að nefna Geirfinnsmálið og Hafskipsmálið í því sambandi. Stóru hneykslin í þeim málum, þegar upp er staðið, er hve margir báru margt á saklausa með hræðilegum og óbætanlegum afleiðingum. Í nýlegri bók um Hafskipsmálið vitna fjölmiðlamenn um hvernig þeir voru misnotaðir með skipulögðum leka frá ýmsum, sem gátu þannig stýrt því að hverjum hasarinn beindist hverju sinni. Margir þeirra sem hæst létu þá eru enn á ferðinni í fjölmiðlum og stjórnmálum og virðast sumir lítið hafa lært. Fjölmiðlar rannsaka sjaldnast hvernig upphrópanir voru tilkomnar sem reyndust innistæðulausar og missa áhugann á „hneyksli“ sem gufar upp. Enginn virðist nokkru sinni þurfa að bera nokkra ábyrgð á ósönnum ásökunum.“
Þetta eru athyglisverð orð frá manni sem stjórnar fjölmiðlafyrirtæki og tveimur fréttstofum en hefur nýskeð látið reka frá fyrirtækinu heiðarlegan og hreinskiptinn fréttamann, Sölva Tryggvason, sem hefur sýnt með framgöngu sinni að hann er óhræddur að leita sannleikans.
Í staðinn var ráðinn í helsta fréttamagasín Stöðvar 2 náinn samstarfsmaður og töskuberi eiganda fyrirtækisins sem hefur skorið sig úr vegna sérkennilega hlutdrægra frétta í þágu eigandans.
Fjölmiðlar geta auðvitað komið í veg fyrir söguburð með því að ganga af einurð og festu í að rannsaka mál. Þar ættu heimatökin að vera hæg fyrir miðla Rauðsólar. Það er óþarfi að veifa alltaf Hafskipsmálinu – með skilaboðunum látið vera!
Annars er þetta auðvitað ekki annað en enn eitt tilbrigðið við nornaveiðaþemað sem oft hefur sést á síðum Fréttablaðsins.
Því miður eru svo mörg mál hérna sem þarfnast skýringa að maður getur varla byrjað að telja.
Ég nefni bara eitt sem er á forsíðu Morgunblaðsins í morgun en þar segir að ríkisskattstjóri sé að kanna hverjir séu raunverulegir eigendur 300 stærstu hlutafélaga á Íslandi. Þetta er nefnilega frumskógur sem mjög erfitt er að rekja sig í gegnum, félög eru í eigu annarra félaga og svo koll af kolli þangað til að slóðin endar í einhverri skattaparadísinni.
Þetta er bara eitt af ótalmörgu sem þarf að rannsaka. En ég er ekki viss um að Ari Edwald, Þór Sigfússon, Össur eða Björn Ingi séu í hópi þeirra sem vilja alvöru rannsókn eða uppgjör.
