fbpx
Mánudagur 02.mars 2026
Eyjan

Davíðs minnst á Alþingi – „Genginn einn litríkasti og áhrifamesti stjórnmálamaður síðari tíma“

Ragna Gestsdóttir
Mánudaginn 2. mars 2026 16:30

Davíð Oddsson, fyrrum forsætisráðherra, lést í gær, 78 ára að aldri.

Ekki missa af Helstu tíðindum dagsins í pósthólfið þitt

Lesa nánar

Þórunn Sveinbjarnardóttir forseti Alþingis minntist Davíðs Oddsonar við upphaf þingfundar í dag. Að loknum minningarorðum risu þingmenn úr sætum.

„Davíð Oddsson, fyrrverandi forsætisráðherra, lést í gær, sunnudaginn 1. mars, á heimili sínu hér í Reykjavík. Hann var á 79. aldursári. Davíð var fæddur í Reykjavík 17. janúar 1948. Foreldrar hans voru Ingibjörg Kristín Lúðvíksdóttir bankaritari og Oddur Ólafsson læknir. Að loknu stúdentsprófi frá Menntaskólanum í Reykjavík nam Davíð lögfræði við Háskóla Íslands og lauk lagaprófi árið 1976.

Davíð Oddsson steig ungur inn á svið stjórnmálanna er hann var kjörinn borgarfulltrúi í Reykjavík árið 1974. Hann var þá þegar nafnkunnur maður fyrir leiklist og skemmtiþætti í útvarpi og hafði enda lagt stund á leiklistarnám um skeið. Ungum hæfileikamanni stóðu efalaust ýmsar dyr opnar en svo fór að stjórnmálin urðu meginvettvangur Davíðs Oddssonar um áratugaskeið og þar fyllir hann flokk eftirminnilegra forystumanna.

Davíð varð borgarstjóri eftir sveitarstjórnarkosningarnar 1982 og gegndi því embætti fram til ársins 1991 að þegar hann færði sig inn á vettvang landsmálanna. Hann hafði verið varaformaður Sjálfstæðisflokksins frá árinu 1989 en í mars 1991 var hann kjörinn formaður flokksins og í apríllok sama ár varð hann forsætisráðherra í fyrsta ráðuneyti sínu. Davíð gegndi embætti forsætisráðherra samfleytt um 13 ára skeið, frá 1991–2004, og leiddi fjórar ríkisstjórnir á því tímabili. Eftir að Davíð lét af embætti forsætisráðherra var hann utanríkisráðherra í eitt ár þar til hann varð seðlabankastjóri haustið 2005 og formaður bankastjórnar en þeirri stöðu gegndi hann til 2009. Davíð var ritstjóri Morgunblaðsins frá hausti 2009 til dauðadags.

Davíð Oddsson var fyrst kjörinn á þing í þingkosningunum 20. apríl 1991. Hann var þá efsti maður á framboðslista Sjálfstæðisflokksins í Reykjavíkurkjördæmi og það sæti skipaði hann í öllum kosningum fram til 2003 en þá var hann síðast í framboði. Hann sat á 18 löggjafarþingum, ávallt sem ráðherra.

Með Davíð Oddssyni er genginn einn litríkasti og áhrifamesti stjórnmálamaður síðari tíma hér á landi. Enginn hefur gegnt embætti forsætisráðherra lengur hérlendis en hann og það má vera til marks um að bæði samverkafólk hans á vettvangi stjórnmálanna, og ekki síður kjósendur, höfðu fulla trú á hinum einarða foringja sem hann sannarlega var. Davíð Oddsson var margslunginn maður. Hann var stjórnmálaforingi og rithöfundur, maður orða en ekki síður athafna. Hann var orðheppinn og hnyttinn, og fengu andstæðingar hans oft að kenna á þeim eiginleika hans í pólitískum skylmingum, en einnig gjörhugull, stefnufastur og djarfhuga. Til marks um það er að hann stóð með réttindabaráttu samkynhneigðra allt frá upphafi hennar þegar fáir ráðamenn virtu það málefni viðlits eða þorðu að sinna því.

Í dag minnast margir samferðarmenn Davíðs, m.a. formaður Sjálfstæðisflokksins, Guðrún Hafsteinsdóttir, en hún skrifar m.a.:

„Fyrir okkur Sjálfstæðismenn var hann meira en stjórnmálamaður. Hann var leiðtogi sem mótaði heila kynslóð. Hann hafði sterka trú á Íslandi, á frelsi einstaklingsins, á dugnað fólksins í landinu og á getu þjóðarinnar til að standa á eigin fótum. Sú trú einkenndi verk hans og málflutning alla tíð.“

Of langt mál yrði að telja öll þau stefnumarkandi mál sem komu til framkvæmda í langri forsætisráðherratíð Davíðs Oddssonar en þá voru gerðar margvíslegar breytingar á stjórn efnahagsmála og í ríkisfjármálum, stjórn fiskveiða komst í fastar skorður og tengsl Íslands við umheiminn jukust og styrktust með gildistöku EES-samningsins árið 1994. Einnig lagði Davíð fram frumvörp til stjórnsýslulaga og upplýsingalaga sem hvort um sig urðu að grundvallarlögum í opinberri stjórnsýslu og færðu landsmönnum mikilvægar réttarbætur.“

 

Athugasemdir eru á ábyrgð þeirra sem þær skrá. DV áskilur sér þó rétt til að eyða ummælum sem metin verða sem ærumeiðandi eða ósæmileg. Smelltu hér til að tilkynna óviðeigandi athugasemdir.

Fleiri fréttir

Pennar

Mest lesið

Nýlegt

Eyjan
Fyrir 3 dögum

Fylgi stjórnmálaflokka: Samfylkingin og Miðflokkurinn styrkjast – Sjálfstæðisflokkur og Framsókn áfram á niðurleið

Fylgi stjórnmálaflokka: Samfylkingin og Miðflokkurinn styrkjast – Sjálfstæðisflokkur og Framsókn áfram á niðurleið
Eyjan
Fyrir 3 dögum

Íris og Páll hætta bæði í Eyjum

Íris og Páll hætta bæði í Eyjum
EyjanFastir pennar
Fyrir 1 viku

Jón Gnarr skrifar: Meitlað í stein

Jón Gnarr skrifar: Meitlað í stein
EyjanFastir pennar
Fyrir 1 viku

Sigmundur Ernir skrifar: Framsóknarflokknum hallað til hægri

Sigmundur Ernir skrifar: Framsóknarflokknum hallað til hægri