Ríkisstjórnin hefur hrint í framkvæmd málum sem síðasta ríkisstjórn var með á sinni málaskrá en strönduðu inni í ríkisstjórninni sjálfri. Meðal þess sem gert hefur verið er að tryggja með löggjöf að almenningur njóti forgangs að orku ef grípa þarf til skömmtunar. Raunverulega hætta er á því að skammta þurfi orku vegna þess að engin orkuöflunarverkefni fóru af stað í tíð síðustu ríkisstjórnar. Verið er að einfalda regluverk til að tryggja skilvirkari framkvæmd á þessu sviði en verið hefur. Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, er gestur Ólafs Arnarsonar í hlaðvarpi Eyjunnar.
Jóhann Páll - 1
„Ríkisstjórnin hefur sett málefni eldra fólks og öryrkja, sem reiða sig á almannatryggingakerfið í forgang og mikið af okkar svona ríkisfjármálasvigrúmi er varið í slík verkefni. Eitt af því sem við einsettum okkur að gera þegar við mynduðum þessa ríkisstjórn var að efna kosningaloforð sem bæði Samfylkingin og Flokkur fólksins settu fram í aðdraganda kosninga um að stöðva kjaragliðnun milli launa og lífeyris og koma fastari skorðum á það hvernig þróun greiðslna almannatrygginga er milli ára og þá þykir mörgum nóg um, en í okkar huga er þetta bara ákveðið réttlætismál. Það er gert ráð fyrir fjármagni fyrir þessu í fjármálaáætlun auðvitað.“
Já, þetta er fjármagnað og það er grjótharður meirihluti fyrir þessu í þinginu af því það er öll ríkisstjórnin og allir ríkisstjórnarflokkarnir á bak við þetta.
„Sannarlega, sannarlega.“
Þannig að þetta bara fer í gegn?
„Já, já, og jafnvel þótt þetta færi ekki í gegn þá er bara gert ráð fyrir þessu í fjármálaáætlun. Þetta er auðvitað ákveðið í fjárlögum hvers árs hvernig greiðslurnar þróast og þetta er pólitísk stefna þessarar ríkisstjórnar að stöðva þessa gliðnun sem hefur átt sér stað þannig að við bara stöndum og föllum með því.“
En stjórnarandstöðunni mikið niðri fyrir í þessu, þau gagnrýna ykkur, það má helst á þeim skilja að þið séuð að búa til einhverja ofurlaunastétt sem séu þá öryrkjar og aldraðir.
„Já, það er auðvitað ekki þannig. Það sem við auðvitað gerum með þessari aðgerð, við erum ekki einu sinni að loka gatinu milli þessara hópa og launalægsta hópsins á vinnumarkaði en við erum hins vegar að koma í veg fyrir að þessi þróun haldi áfram, að greiðslur almannatrygginga haldi áfram að dragast aftur úr launaþróun. Það er bara mál sem varðar okkur miklu og við stöndum með.“
Nú er ríkisstjórnin rúmlega ársgömul. Það hefur eitt og annað náðst fram og gengið eftir. Í ríkisfjármálunum, það var að koma hækkun á lánshæfismati ríkisins og þar var sérstaklega tínd til stöðugleikaáætlunin. Það var tínt til uppgjör á ÍL-sjóði og salan á Íslandsbanka. Þessi ríkisstjórn, hún hefur svona náð að hrinda í framkvæmd ýmsu sem að í raun og veru virðist vera víðtæk samstaða um í þinginu en síðustu ríkisstjórn tókst einhvern veginn ekki að framkvæma, þú tekur við málaflokki þar sem hafði verið kyrrstaða í, ja, eigum við að segja sjö ár. Bara fullkomin kyrrstaða. Hvernig hefur þér gengið að svona, koma hjólunum aftur í gang varðandi orkuöflun og þau mál?
„Ég er ánægður með þann árangur sem hefur náðst á fyrsta árinu. Þetta er auðvitað svona málaflokkur þar sem allt tekur svona sinn tíma. Það gerist ekkert einn, tveir og þrír, en ég er mjög ánægður með þau skref sem við höfum tekið til þess að einfalda regluverk og til þess að koma hlutunum á hreyfingu í orkumálum. Sum þessara mála sem ég hef verið að flytja og fá samþykkt eru kannski mál sem voru stöðvuð í rauninni inni í ríkisstjórn á síðasta kjörtímabili. Við erum til dæmis með rammaáætlunarpakka núna í þinginu, þar sem við erum loksins að koma í nýtingarflokk mjög mikilvægum virkjunarkostum sem Landsvirkjun hefur verið með á prjónunum lengi. Svo erum við með annan pakka þar sem við erum að setja í nýtingarflokk smærri vatnsaflskosti á Vestfjörðum, sem skipta miklu upp á raforkuöryggi, og stóran jarðvarmakost hérna á suðvesturhorninu í Ölfusi.
Svo er það auðvitað einföldunin, einföldun á allri lagaumgjörð orkumála þegar kemur að bæði rammaáætlunarferlinu og því sem gerist eftir rammaáætlun og þetta skiptir allt miklu máli. Og svo höldum við áfram og erum að fara í mjög róttækar breytingar til þess að liðka fyrir uppbyggingu flutningskerfisins, að ágreiningur þar verði ekki til þess að fresta framkvæmdum kannski um ár eða áratugi, að það sé hægt að halda áfram með framkvæmdir, jafnvel þótt það séu ekki allir ánægðir og það er þá tekið á því með eignarnámsbótum og svo framvegis. Þannig að ég er ánægður með fyrsta árið en það er mikið verk fyrir höndum og núna erum við að klára mjög stór mál í þinginu sem þjónar þeim tilgangi að stytta þann tíma sem tekur að koma virkjun af hugmyndastigi yfir á framkvæmdastig. Og ég hef sagt að markmiðið mitt núna er að þegar þessu kjörtímabili lýkur þá verði búið að gera þannig breytingar á regluverki orkumála að það taki kannski fjögur, fimm ár að koma virkjun af stað frekar en 15, 20 ár eins og staðan hefur verið.“
Já, það veitir ekkert af. Við stöndum nánast frammi fyrir orkuskorti. Það eru eftirmæli síðustu ríkisstjórnar.
„Já, það er hætt við því og Landsnet segir það bara hreint út í sínum spám að það geti komið upp svona krítískur tímapunktur á næstu árum þar sem framboð og eftirspurn ríma ekki og það þurfi að grípa til skömmtunar og þess vegna var það líka eitt af okkar fyrstu málum að lögfesta ákveðnar meginreglur um að almenningur njóti forgangs í svona raforkuskorti.“
